Những quốc gia cũng ăn Tết Nguyên đán giống Việt Nam

Tết Nguyên đán không phải là nét văn hóa chỉ xuất hiện ở Việt Nam mà còn hiện diện trong đời sống của nhiều quốc gia khác trên thế giới. Dù khác tên gọi và phong tục, đây đều là thời khắc chuyển giao thiêng liêng, gắn với sum họp gia đình, tưởng nhớ tổ tiên và niềm tin vào một khởi đầu tốt lành cho năm mới.

Cúng bái tổ tiên là truyền thống quan trọng trong năm mới ở Hàn Quốc. Ảnh: Koreanet.

Trung Quốc

Tết Nguyên đán hay Xuân Tiết, là lễ hội truyền thống lớn nhất của Trung Quốc, kéo dài 15 ngày và bắt đầu từ ngày trăng non trong khoảng 21/1-20/2 theo lịch dương.

Theo Britannica, đây là dịp người dân nghỉ ngơi, sum họp gia đình, cúng tổ tiên và tiễn năm cũ qua đi. Nhiều phong tục bắt nguồn từ truyền thuyết về quái vật Nian, loài vật sợ tiếng động lớn, ánh sáng mạnh và màu đỏ, nên pháo nổ, đèn lồng và sắc đỏ trở thành biểu tượng không thể thiếu của ngày Tết.

Bánh sủi cao thường có mặt trong mâm cơm Tết của người Hoa vì có hình dáng giống thỏi vàng, tượng trưng cho tài lộc. Một số gia đình cho đồng xu vào nhân bánh, ai ăn trúng được tin là sẽ gặp may cả năm.

Dịp này, mọi người thăm hỏi nhau, trò chuyện về năm cũ, trao “hong bao” đỏ và gửi lời chúc tốt lành. Ở nhiều nơi, Tết khép lại vào Tết Nguyên tiêu (rằm tháng Giêng), với truyền thống ngắm đèn lồng, xem đua thuyền rồng và ăn bánh trôi nước.

Hàn Quốc

Tết Nguyên đán ở Hàn Quốc, được gọi là Seollal, là một trong những ngày lễ truyền thống quan trọng nhất trong năm, bên cạnh Chuseok (tết Trung thu).

Seollal diễn ra vào cùng thời điểm với Tết Nguyên đán Trung Quốc, theo lịch âm. Đây là thời điểm các gia đình Hàn Quốc trở về quê nhà hoặc tụ họp tại nhà trưởng tộc để thực hiện nghi lễ cúng tổ tiên (cherye), tưởng nhớ những người đã khuất.

Trong nền văn hóa chịu ảnh hưởng sâu sắc của Nho giáo, ngày Tết này không chỉ đánh dấu sự khởi đầu của năm mới mà còn nhấn mạnh các giá trị cốt lõi như sự kính trọng người lớn tuổi, trật tự gia đình và mối gắn kết giữa các thế hệ, kể cả với những thành viên đã qua đời nhưng vẫn được xem là một phần của gia đình.

Không khí Seollal được tạo nên từ những phong tục mang tính biểu tượng và giàu ý nghĩa. Con cháu thực hiện nghi thức cúi lạy chúc Tết người lớn (sebae), khoác lên mình những bộ hanbok truyền thống trong các dịp gặp mặt trang trọng, rồi quây quần bên mâm cơm đầu năm.

Trung tâm của bữa ăn là món canh bánh gạo tteokguk, món ăn không thể thiếu với quan niệm rằng chỉ sau khi ăn một bát tteokguk, con người mới chính thức bước sang tuổi mới.

Mông Cổ

Tết Nguyên đán của Mông Cổ, gọi là Tsagaan Sar, diễn ra vào ngày trăng non đầu tiên sau Đông chí, thường rơi vào tháng 1 hoặc tháng 2 dương lịch. Theo Public Holidays Global, lễ hội có lịch sử hàng thế kỷ này gắn với Phật giáo và được xem là dấu mốc khép lại mùa đông khắc nghiệt, mở ra những ngày ấm áp của mùa xuân. Các nghi lễ chính kéo dài ba ngày quanh thời điểm năm mới, dù nhiều gia đình duy trì không khí Tết suốt gần hai tuần.

Tết Nguyên đán ở Mồng Cổ. Ảnh: Livefromub.

Trong đêm giao thừa, người Mông Cổ dọn dẹp nhà cửa, thắp nến cầu may, dùng bữa tối sum họp và hóa giải những điều chưa trọn vẹn của năm cũ. Sang ngày đầu năm, mọi người đi chúc Tết họ hàng theo thứ tự tuổi tác, trao quà, uống trà sữa mặn và thưởng thức các món truyền thống như bánh hấp buuz.

Tsagaan Sar cũng là dịp khoác lên trang phục du mục deel, xem đấu vật dân gian bokh và cùng nhau đón năm mới giữa giá lạnh thảo nguyên, với niềm tin vào một khởi đầu an lành.

Triều Tiên

Tại Triều Tiên, Seollal (Tết Nguyên đán) được nhà nước khuyến khích tổ chức nhằm đề cao các giá trị văn hóa dân gian, theo Liberty in North Korea. Người dân được nghỉ ba ngày, xem các chương trình lịch sử trên truyền hình và tham gia những hoạt động tập thể như thả diều, quay cù.

Sáng đầu năm, người Triều Tiên sẽ tới viếng tượng hoặc chân dung Kim Il-sung và Kim Jong-il, sau đó chào hỏi các lãnh đạo địa phương rồi mới về thăm hỏi họ hàng, cúng tổ tiên và ăn Tết cùng gia đình.

Việc đi lại giữa các địa phương bị kiểm soát chặt khiến Tết ở Triều Tiên diễn ra trong phạm vi hẹp. Dù vậy, với nhiều người, Seollal vẫn là dịp hiếm hoi để sum họp, cùng làm bánh gạo, bánh hấp, chơi trò dân gian và lưu giữ những ký ức gia đình ấm áp.