Trong một động thái đầy bất ngờ làm rung chuyển ngành điện tử tiêu dùng toàn cầu, Sony Group vừa chính thức công bố kế hoạch tái cấu trúc quy mô lớn mảng giải trí gia đình. Theo đó, tập đoàn Nhật Bản sẽ tách mảng kinh doanh TV và chuyển giao toàn bộ sang một liên doanh mới được thành lập cùng "gã khổng lồ" màn hình Trung Quốc TCL Electronics Holdings.
Điều đáng nói ở đây không chỉ là sự hợp tác, mà là cán cân quyền lực: TCL sẽ nắm giữ 51% cổ phần, đồng nghĩa với việc nắm quyền kiểm soát thực tế, trong khi Sony chỉ giữ lại 49%. Đây được xem là một quyết định đau đớn nhưng thực tế của tập đoàn Nhật Bản sau nhiều thập kỷ gồng mình trước áp lực chi phí và sự trỗi dậy mạnh mẽ từ các đối thủ đại lục.
Thực tế khắc nghiệt
Cụ thể theo tờ Financial Times (FT), Sony Corporation vừa chính thức công bố ký kết biên bản ghi nhớ (MOU) với "gã khổng lồ" màn hình Trung Quốc TCL Electronics Holdings. Theo đó, hai bên sẽ thành lập một liên doanh mới để tiếp quản toàn bộ mảng kinh doanh thiết bị giải trí gia đình của Sony, bao gồm cả dòng TV Bravia huyền thoại và mảng âm thanh (soundbar).
Quyết định của Sony không phải là ngẫu nhiên. Trong năm tài chính kết thúc vào tháng 3/2025, doanh thu từ phân khúc màn hình (bao gồm TV và máy chiếu gia đình) của Sony đã giảm 10%, xuống còn 597 tỷ Yên (khoảng 3,8 tỷ USD). Thị phần toàn cầu của "ông vua" một thời liên tục bị thu hẹp trước chiến lược giá rẻ hung hãn của các đối thủ.
Trong khi đó, các nhà sản xuất Trung Quốc như TCL, Hisense và Xiaomi đang bành trướng ra nước ngoài với tốc độ chóng mặt nhờ lợi thế về quy mô và hiệu quả chi phí. Với quy mô sản xuất lên tới 29 triệu thiết bị mỗi năm (tính đến 2024), TCL hiện giữ khoảng 14% thị phần toàn cầu và xếp thứ hai thế giới về lượng xuất xưởng.
Sự chững lại ở các thị trường trưởng thành đã đẩy cuộc cạnh tranh về giá lên mức cực đoan, bóp nghẹt biên lợi nhuận của các thương hiệu Nhật Bản và Hàn Quốc vốn có chi phí vận hành cao.
Việc Sony "bắt tay" với đối thủ từng ở cửa dưới là minh chứng cho thấy sự thay đổi hoàn toàn của bản đồ công nghệ thế giới.
Theo FT, đây không chỉ đơn thuần là một xưởng gia công. Theo phân tích từ PCWorld , mô hình này sẽ là sự kết hợp giữa "bộ não" của Sony và "cánh tay" của TCL.
Liên doanh mới sẽ chính thức tiếp quản toàn bộ chuỗi giá trị từ nghiên cứu phát triển (R&D), thiết kế, sản xuất đến bán hàng và logistics cho các dòng TV và thiết bị âm thanh gia đình trên phạm vi toàn cầu. Các sản phẩm tương lai dự kiến vẫn sẽ mang thương hiệu "Sony" và "Bravia" nhằm tận dụng giá trị thương hiệu lâu đời.
Trong cuộc chơi này, Sony đóng góp các thuật toán xử lý hình ảnh, chip xử lý âm thanh độc quyền và kinh nghiệm quản lý chuỗi cung ứng. Ngược lại, TCL mang tới lợi thế từ công nghệ hiển thị tiên tiến, năng lực sản xuất công nghiệp khổng lồ và chuỗi cung ứng khép kín theo chiều dọc.
Mục tiêu của thương vụ là rất rõ ràng khi duy trì vị thế cao cấp của Bravia nhưng với một giá thành cạnh tranh hơn nhờ năng lực vận hành của người Trung Quốc.
"Bằng cách kết hợp chuyên môn của cả hai bên, chúng tôi đặt mục tiêu tạo ra giá trị mới cho khách hàng, mang đến trải nghiệm nghe nhìn hấp dẫn hơn nữa," ông Kimio Maki, Chủ tịch kiêm CEO Sony Corporation, nhấn mạnh.
Dấu chấm hết
Nhìn vào bức tranh kinh tế vĩ mô, Sony đang thực hiện một cú chuyển mình chiến lược: Từ một công ty phần cứng truyền thống sang một "đế chế" giải trí và sở hữu trí tuệ nội dung toàn cầu. Khi biên lợi nhuận từ thiết bị điện tử bị đe dọa, Sony đã nhanh chóng dồn lực vào việc thâu tóm bản quyền âm nhạc, mở rộng tầm ảnh hưởng trong lĩnh vực anime và tài sản trí tuệ (IP).
Tập đoàn này đã mạnh tay chi tiền để sở hữu các danh mục tác phẩm của các nghệ sĩ lớn, đầu tư vào Bandai Namco để tăng cường hợp tác trong lĩnh vực game và hoạt hình. Sony giờ đây định vị mình là một "Content Powerhouse", nơi phần cứng TV chỉ đóng vai trò là công cụ hiển thị cho hệ sinh thái nội dung khổng lồ mà họ đang nắm giữ.
Việc tách mảng TV ra liên doanh giúp Sony loại bỏ được gánh nặng về chi phí sản xuất và quản lý kho bãi, những mảng vốn có biên lợi nhuận ngày càng mỏng.
"Việc hợp tác với TCL sẽ giúp chúng tôi tập trung tạo ra giá trị mới cho khách hàng mà không bị kìm hãm bởi những rào cản về hạ tầng sản xuất cũ kỹ," ông Kimio Maki, Chủ tịch kiêm CEO Sony Corporation chia sẻ trong thông cáo báo chí.
Thương vụ này cũng đánh dấu một cột mốc buồn cho ngành công nghiệp điện tử Nhật Bản. Từng là biểu tượng của sự sang trọng và bền bỉ, nhưng giờ đây các "ông lớn" Nhật Bản đều đã lần lượt rút lui. Toshiba, Hitachi và Mitsubishi đã rời bỏ mảng TV từ lâu; Panasonic và Sharp cũng đã thu hẹp quy mô đáng kể.
Sony là cái tên lớn cuối cùng chấp nhận "chia quyền" để tồn tại. Liên doanh dự kiến sẽ bắt đầu đi vào hoạt động từ tháng 4/2027 sau khi hoàn tất các thủ tục pháp lý.
Đây không chỉ là một thương vụ kinh doanh, mà là một lời thừa nhận thực tế: Trong thế giới phẳng, đẳng cấp thương hiệu thôi là chưa đủ nếu không có một nền tảng sản xuất quy mô và tối ưu chi phí.
Người tiêu dùng có thể kỳ vọng vào những chiếc TV Sony với chất lượng hình ảnh đỉnh cao nhưng mức giá "mềm" hơn. Tuy nhiên, giới chuyên gia vẫn đặt ra dấu hỏi: Liệu hình ảnh cao cấp của Bravia có bị pha loãng khi nó được sản xuất trên cùng dây chuyền với những sản phẩm bình dân của TCL?
Trận chiến trong phòng khách giờ đây không còn là cuộc đua về độ nét thuần túy, mà là cuộc chiến về tối ưu hóa chi phí và hệ sinh thái thông minh. Sony đã chọn cách đứng trên vai "người khổng lồ" sản xuất để giữ lại di sản của mình, thay vì tiếp tục đơn độc trong một thị trường mà họ không còn nắm giữ luật chơi.
*Nguồn: FT, Nikkei