Trong bối cảnh nhu cầu chăm sóc sức khỏe xuyên biên giới tại khu vực Đông Nam Á đang không ngừng thay đổi, hội thảo với chủ đề “ Công nghệ trong y tế dự phòng và điều phối bệnh nhân quốc tế – Góc nhìn từ NTT Medical Center Tokyo và Phòng khám MedArmor” đã quy tụ các chuyên gia y tế Nhật Bản, các nhà lãnh đạo trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe tại Việt Nam, cùng các nhà quản lý và lãnh đạo cấp cao có mối quan tâm chủ động đến lối sống và sức khỏe dài hạn, nhằm thảo luận về vai trò của y học dự phòng, phát hiện sớm và mô hình chăm sóc sức khỏe quốc tế có điều phối trong việc hướng tới cuộc sống dài lâu và khỏe mạnh hơn.
Hội thảo do Viện Phát triển và Ứng dụng Công nghệ Số (VIDA) tổ chức, với sự tham gia của NTT Medical Center Tokyo, MedArmor và Nippon Health – nền tảng kết nối y tế hỗ trợ bệnh nhân Việt Nam tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe tại Nhật Bản.
Từ điều trị khủng hoảng sang đầu tư y tế dự phòng
Phát biểu khai mạc hội thảo, các diễn giả nhấn mạnh sự chuyển dịch rõ rệt trong nhu cầu chăm sóc sức khỏe của khu vực: từ việc ra nước ngoài điều trị khi bệnh đã ở giai đoạn muộn, sang xu hướng đầu tư chủ động cho y tế dự phòng, sức khỏe dài hạn và chất lượng sống.
Từ góc nhìn lâm sàng, BS. Ryuichiro Sasae, Giám đốc Bộ phận Y tế Quốc tế tại NTT Medical Center Tokyo chia sẻ, trong vòng 3 đến 5 năm tới, chăm sóc sức khỏe quốc tế sẽ ngày càng tập trung vào phát hiện sớm, tuổi thọ và sự an tâm, thay vì chỉ can thiệp khi bệnh đã trở nên nghiêm trọng.
“Trong 3–5 năm tới, tôi dự đoán sẽ có sự chuyển dịch từ ‘quản lý khủng hoảng’, chỉ ra nước ngoài khi bệnh đã tiến triển nặng, sang ‘đầu tư y tế dự phòng’, nhằm duy trì sức khỏe lâu dài,” TS. Sasae chia sẻ.
“Khi các nền kinh tế Đông Nam Á, đặc biệt là Việt Nam, ngày càng phát triển, bệnh nhân không còn hài lòng với việc chỉ điều trị bệnh. Họ muốn bảo vệ sức khỏe tương lai và duy trì chất lượng sống.”
Một thực tế đáng tiếc: Vì sao phòng ngừa trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết?
Dựa trên kinh nghiệm thực tế trong điều trị bệnh nhân quốc tế, BS. Sasae chia sẻ một thực trạng đáng lưu tâm.
“Đáng tiếc là chúng tôi thường gặp các bệnh nhân đến từ Đông Nam Á ở giai đoạn muộn hơn, thường là giai đoạn III hoặc IV, so với bệnh nhân trong nước tại Nhật Bản,” ông cho biết.
Theo BS. Sasae, điều này không phản ánh năng lực y tế của khu vực, mà chủ yếu xuất phát từ thói quen tầm soát sớm chưa phổ biến, quy trình chuyển tuyến chậm trễ và việc theo dõi sức khỏe còn phân mảnh. Các trường hợp thường gặp bao gồm ung thư đường tiêu hóa và ung thư phổi, những bệnh có khả năng điều trị hiệu quả hơn rất nhiều nếu được phát hiện sớm.
“Chính vì vậy,” ông nhấn mạnh, “lối sống dự phòng và các chương trình tầm soát có cấu trúc cần được nhìn nhận như một khoản đầu tư khôn ngoan và dài hạn, không chỉ cho kết quả y khoa mà còn cho chất lượng sống và sự an tâm.”
Bằng chứng toàn cầu: Phát hiện sớm quyết định kết quả điều trị dài hạn
Dữ liệu quốc tế tiếp tục củng cố quan điểm này. Các phân tích so sánh dựa trên nghiên cứu CONCORD-3 ( The Lancet , 2018) và Thống kê Y tế OECD (các kỳ báo cáo gần đây) cho thấy Nhật Bản nằm trong nhóm quốc gia có tỷ lệ sống sót ròng sau 5 năm đối với ung thư dạ dày cao nhất, ở mức xấp xỉ 67%. Con số này cao hơn đáng kể so với Bắc Mỹ (khoảng 45%), Tây Âu (khoảng 30%) và Singapore (khoảng 55%).
Khoảng cách tỷ lệ sống sót 20–30 điểm phần trăm này được cho là bắt nguồn chủ yếu từ việc Nhật Bản đặc biệt chú trọng phát hiện sớm thông qua tầm soát nội soi định kỳ, kết hợp với khả năng tiếp cận các phác đồ điều trị tiên tiến, ít xâm lấn như bóc tách dưới niêm mạc qua nội soi (ESD) tại các bệnh viện trọng điểm.
Nguồn: Nghiên cứu CONCORD-3 (The Lancet, 2018) và Thống kê Y tế OECD. Dữ liệu mang tính tham khảo minh họa, có thể thay đổi tùy theo giai đoạn nghiên cứu và phương pháp thống kê.
Mô hình y tế dự phòng Nhật Bản: Khi văn hóa kết hợp với độ chính xác
Hệ thống y tế dự phòng của Nhật Bản được ghi nhận rộng rãi nhờ đóng góp vào tuổi thọ cao và kết quả điều trị ung thư tích cực. Theo BS. Ryuichiro Sasae, lợi thế của Nhật Bản đến từ sự kết hợp giữa công nghệ y tế tiên tiến và văn hóa phòng ngừa trước đã ăn sâu trong đời sống.
Các nguyên tắc lối sống như Shokuiku (giáo dục dinh dưỡng) và Hara Hachi Bu (ăn đến khoảng 80% no) giúp phòng ngừa trở thành thói quen hằng ngày, trong khi các chương trình tầm soát định kỳ, độ chính xác cao cho phép phát hiện bệnh ngay từ giai đoạn sớm. Điều này mở ra khả năng can thiệp ít xâm lấn, bảo tồn cơ quan và chất lượng sống.
“Nhờ tầm soát tích cực, ung thư dạ dày thường được phát hiện đủ sớm để điều trị bằng phương pháp nội soi ESD, thay vì phải cắt bỏ dạ dày,” BS. Sasae chia sẻ.
Y học chính xác và chăm sóc tin cậy cho bệnh nhân quốc tế
Thế mạnh của Nhật Bản còn thể hiện ở lĩnh vực ung thư chính xác, được nâng đỡ bởi quy mô điều trị lớn và công nghệ hiện đại. Tại NTT Medical Center Tokyo, mỗi năm thực hiện hơn 1.000 ca bóc tách dưới niêm mạc qua nội soi (ESD), cùng các phương pháp điều trị đích như xạ phẫu Gamma Knife và phẫu thuật robot.
“Quy mô điều trị giúp chúng tôi can thiệp sớm hơn và chính xác hơn,” BS. Sasae nhấn mạnh.
Để hỗ trợ bệnh nhân quốc tế, NTT Medical Center Tokyo triển khai mô hình “Hành lang y tế tin cậy”, bao gồm tư vấn từ xa trước khi di chuyển, đội ngũ điều phối viên chuyên trách, mô hình ra quyết định chung, và khu điều trị quốc tế riêng tư, tiện nghi.
“Nếu không thể mang lại lợi ích rõ ràng, chúng tôi sẽ khuyến nghị bệnh nhân không nên di chuyển,” BS. Sasae cho biết. “Niềm tin được xây dựng từ sự minh bạch.”
MedArmor: Chuẩn bị cho bệnh nhân trước hành trình
MedArmor chia sẻ cách các dịch vụ tầm soát và chẩn đoán hình ảnh của đơn vị giúp cá nhân nhận diện rủi ro sức khỏe sớm hơn và chuẩn hóa dữ liệu y khoa trước khi tham vấn quốc tế.
Ông Nguyễn Hoài Nam, Chủ Tịch MedArmor Việt Nam, nhấn mạnh vai trò của sự chuẩn bị:
“Tại MedArmor, chúng tôi thiết kế lại toàn bộ hành trình tầm soát theo hướng chủ động và cá nhân hóa. Chúng tôi không khuyến khích làm xét nghiệm dàn trải, mà tập trung giúp mỗi người hiểu rõ mục tiêu của từng kiểm tra, xác định đúng mức độ ưu tiên và có bác sĩ đồng hành giải thích kết quả cũng như định hướng bước tiếp theo. Khi trải nghiệm đủ rõ ràng và nhân văn, người dân sẽ chủ động phòng ngừa mà không cần bị thúc ép.
AI tại MedArmor được sử dụng để hỗ trợ phân tầng nguy cơ, chứ không phải sàng lọc đại trà. Công nghệ này giúp nhận diện sớm các nhóm có nguy cơ cao, trong khi mọi quyết định lâm sàng vẫn do bác sĩ đảm nhiệm. Cách tiếp cận này giúp theo dõi đúng đối tượng cần thiết, đồng thời tránh tạo lo lắng không cần thiết cho nhóm nguy cơ thấp.”
Trên nền tảng đó, MedArmor đang từng bước ứng dụng các công cụ phân tích dữ liệu và trí tuệ nhân tạo nhằm hỗ trợ bác sĩ nhìn thấy xu hướng rủi ro sức khỏe theo thời gian, thay vì chỉ đánh giá tại một thời điểm riêng lẻ. Các nền tảng này hiện được MedArmor triển khai theo lộ trình thận trọng, tập trung vào vai trò hỗ trợ ra quyết định y khoa và nâng cao hiệu quả quản lý sức khỏe dự phòng dài hạn.
Nippon Health: Kết nối Việt Nam với hệ sinh thái y tế dự phòng của Nhật Bản
Trong khi đó, Nippon Health được giới thiệu như một nền tảng kết nối, hỗ trợ bệnh nhân Việt Nam tiếp cận y tế dự phòng Nhật Bản một cách có cấu trúc và minh bạch.
Bà Valerie Van Tran, Partner của Delta West Group, chia sẻ:
“Nippon Health được xây dựng như một nền tảng số lấy bệnh nhân làm trung tâm, nhằm đơn giản hóa việc tiếp cận hệ thống y tế hàng đầu của Nhật Bản. Thông qua nền tảng này, bệnh nhân có thể tìm hiểu các chương trình tầm soát dự phòng và Second Opinion, thực hiện đặt lịch và thanh toán an toàn, đồng thời chuẩn bị cho hành trình y tế của mình với sự tự tin. Trọng tâm của chúng tôi không chỉ là khả năng tiếp cận, mà là niềm tin – đảm bảo mỗi bước đi đều rõ ràng, được hỗ trợ và điều phối một cách có trách nhiệm.”
Thông qua việc kết nối bệnh nhân, cơ sở y tế và các bên điều phối, Nippon Health hướng tới việc chuyển đổi du lịch y tế từ lựa chọn mang tính phản ứng sang một hành trình chăm sóc sức khỏe chủ động và vững tin.
Hướng tới tương lai
Hội thảo khép lại với phiên thảo luận “Chiến lược sống thọ – Hành trình sống đến 100 tuổi”, tái khẳng định một tầm nhìn chung: y tế dự phòng không phải là một dịch vụ đơn lẻ, mà là một tư duy dài hạn được nâng đỡ bởi hệ thống, văn hóa và niềm tin.
Khi nhu cầu chăm sóc sức khỏe tại Việt Nam tiếp tục phát triển, các mô hình hợp tác kết hợp tiêu chuẩn y tế Nhật Bản, phát hiện sớm và điều phối chăm sóc sức khỏe quốc tế được kỳ vọng sẽ đóng vai trò ngày càng quan trọng trong việc định hình tương lai của y tế dự phòng.