IELTS giảm lợi thế trong tuyển sinh đại học?

IELTS là hệ thống kiểm tra Anh ngữ Quốc tế với 4 kỹ năng Nghe, Nói, Đọc và Viết. Ảnh: Telegraph.

Nội dung trên thuộc dự thảo Quy chế tuyển sinh đại học năm 2026, Bộ GD&ĐT đang lấy ý kiến góp ý từ nay đến ngày 6/2. Trong đó, bộ đưa ra ba dự kiến mới liên quan đến chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế IELTS.

Thứ nhất, Bộ GD&ĐT dự kiến giảm mức điểm cộng đối với chứng chỉ IELTS.

Cụ thể, điểm cộng trong xét tuyển bao gồm: Điểm thưởng đối với thí sinh đạt giải học sinh giỏi quốc gia, Olympic quốc tế (nhưng không dùng để xét tuyển thẳng); điểm xét thưởng đối với thí sinh có thành tích hoặc có năng khiếu đặc biệt; điểm khuyến khích đối với thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ hoặc có chứng chỉ quốc tế (nếu có). Tổng điểm cộng tối đa 3/30.

Đáng chú ý, điểm thành phần của từng điểm cộng (điểm thưởng, điểm xét thưởng, điểm khuyến khích) chỉ tối đa 1,5 điểm theo thang điểm 30.

Như vậy, thí sinh có IELTS chỉ được cộng tối đa 1,5 điểm, thay vì tối đa 3 điểm như năm trước. Việc này nhằm khắc phục bất cập trong cộng điểm quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ diễn ra năm 2025.

Thứ hai, các trường được quy đổi kết quả chứng chỉ ngoại ngữ thành điểm môn ngoại ngữ theo thang điểm 10 để đưa vào tổ hợp xét tuyển. Nguyên tắc là trọng số tính điểm xét môn ngoại ngữ không vượt quá 10/30 điểm.

Tuy nhiên, Bộ GD&ĐT bổ sung quy định bảng quy đổi kết quả chứng chỉ ngoại ngữ và điểm xét môn ngoại ngữ phải có tối thiểu 5 mức chênh lệch, ứng với thang điểm của chứng chỉ sử dụng.

Ví dụ, IELTS 5.0 quy đổi thành 8 điểm, IELTS 5.5 quy đổi thành 8,5 điểm, IELTS 6.0 thành 9 điểm, IELTS 6.5 thành 9,5 điểm, IELTS 7.0 trở lên tương đương 10 điểm.

Điều này khắc phục tình trạng các trường quy đổi mọi mức điểm IELTS thành một số điểm chung. Ví dụ, thí sinh có IELTS 5.5 hoặc 8.5 đều được quy đổi chung một mức 10 điểm, gây mất công bằng.

Ngoài ra, khi các mức quy đổi quá lỏng lẻo (ví dụ 5.5 IELTS đã đạt 10 điểm), số lượng thí sinh đạt điểm tối đa môn Tiếng Anh sẽ tăng đột biến, điều này gián tiếp đẩy điểm chuẩn các tổ hợp có môn Tiếng Anh lên cao, gây bất lợi cho những thí sinh không có chứng chỉ IELTS.

Thứ ba, Bộ GD&ĐT lưu ý chứng chỉ ngoại ngữ chỉ được dùng quy đổi điểm hoặc sử dụng cho điểm thưởng. Quy định này chấm dứt tình trạng những năm trước, nhiều trường vừa quy đổi, vừa cộng điểm 0,5-3 điểm khuyến khích cho thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ, dẫn đến việc "một thành tích được tính điểm hai lần".

IELTS là chứng chỉ năng lực tiếng Anh phổ biến nhất thế giới. Bài thi này đánh giá bốn kỹ năng Nghe, Nói, Đọc, Viết của thí sinh trên thang 9 điểm.

Chứng chỉ ngoại ngữ này bắt đầu được các trường đại học ở Việt Nam đưa vào làm một trong những tiêu chí xét tuyển từ năm 2017, tiên phong là Đại học Kinh tế Quốc dân.

Đến nay, sau gần 7 năm, từ chỗ chỉ các trường kinh tế top đầu, trường đào tạo ngôn ngữ, nhiều trường thuộc khối y dược, sư phạm, kỹ thuật, quân đội, công an cũng đưa chứng chỉ IELTS vào xét tuyển.

Từ một chứng chỉ thường chỉ dùng trong quá trình làm hồ sơ du học, đi làm, IELTS dần trở thành chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế được nhiều học sinh tại Việt Nam săn đón.

Không thể phủ nhận việc xét tuyển bằng chứng chỉ IELTS thúc đẩy phong trào ngoại ngữ ở nhiều vùng miền, song cuộc đua lấy chứng chỉ IELTS từ đây cũng đang dần méo mó, biến tướng, khi người người chạy đua luyện thi chứng chỉ này.