Vụ bữa ăn bán trú tại Sago Food: Đau lòng biết con ăn thịt bẩn

Hình ảnh thịt được sơ chế trong video đăng tải trên báo chí. Ảnh: Cắt từ clip.

Những ngày qua, dư luận và phụ huynh học sinh đang vô cùng bức xúc trước nghi vấn về chất lượng suất ăn học đường tại Công ty TNHH Thương mại An Phước Thắng (Sago Food).

Theo phản ánh của báo chí, đơn vị này bị ghi hình cảnh sử dụng thịt quá hạn, có dấu hiệu hư hỏng để sơ chế, chế biến phục vụ học sinh. Nhưng điều đáng lo là phạm vi cung ứng của đơn vị này khá lớn, trải dài trên hơn mười trường học với quy mô hàng nghìn suất ăn mỗi ngày.

Đau lòng, bất an

Trao đổi với Tri Thức - Znews, tiến sĩ Giáo dục học Nguyễn Thị Thu Huyền đau lòng khi nhìn thấy những hình ảnh trong phóng sự. Bà nhận định việc thực phẩm bẩn vào trường học là vấn đề đặc biệt nghiêm trọng. Bất cứ ai đang làm công tác quản lý giáo dục đều cảm thấy rất lo ngại trước thực trạng này.

TS Huyền cho rằng nguyên nhân đầu tiên nằm ở ý thức trách nhiệm của các đơn vị cung ứng thực phẩm cho trường học. Họ đã quá coi thường các nguyên tắc an toàn, từ việc kiểm soát nguồn gốc nguyên liệu, quy trình chế biến, lưu kho cho đến khâu vận chuyển tới tay người tiêu dùng cuối cùng. Mà ở đây, đối tượng thụ hưởng trực tiếp chính là các em học sinh.

Không chỉ vấn đề về sức khỏe thể chất, về mặt tâm lý, theo TS Huyền, bất cứ bậc làm cha làm mẹ nào khi xem những hình ảnh từ clip cũng đều cảm thấy bất an.

"Chúng ta vốn tin rằng trường học là nơi an toàn nhất cho con cả về thể chất lẫn tinh thần, nhưng giờ đây lại đầy rẫy nỗi lo. Điều này thật sự đau lòng. Nếu tình trạng này không được giám sát và cải thiện, học sinh, gia đình sẽ mất niềm tin vào nhà trường và cả hệ thống quản lý an toàn thực phẩm", TS Huyền nói.

Theo tiến sĩ, tất cả bên liên quan đều phải có trách nhiệm trong sự việc lần này. Trong đó, trách nhiệm lớn nhất thuộc về các cơ quan kiểm tra an toàn thực phẩm.

Thực tế, khi ký hợp đồng, các trường đã kiểm tra hồ sơ năng lực và có thể đã đến khảo sát trực tiếp. Tuy nhiên, tại những thời điểm đó, mọi thứ thường được "trình diễn" rất sạch sẽ. Trong quá trình vận hành, thực phẩm kém chất lượng vẫn đến tay học sinh. Rõ ràng, khâu hậu kiểm đang có vấn đề nghiêm trọng.

Mặc dù trách nhiệm chính thuộc về đơn vị cung ứng và cơ quan quản lý, song TS Huyền cho rằng đây cũng là bài học lớn cho ban giám hiệu. Nhà trường cần thường xuyên kiểm tra thực phẩm nhập vào bếp ăn hàng ngày một cách nghiêm khắc và sẵn sàng loại bỏ ngay những nhà cung cấp không đạt tiêu chuẩn.

Nếu sử dụng suất ăn công nghiệp vận chuyển từ bên ngoài, nhà trường cần giám sát thường xuyên, thậm chí kiểm tra bất ngờ nơi nấu nướng, chế biến để đảm bảo an toàn.

Trong trường hợp bếp ăn đặt ngay tại trường và do nhân sự nhà trường trực tiếp vận hành, cán bộ quản lý phải giám sát chặt chẽ mọi quy trình an toàn. Cần thường xuyên hướng dẫn, tập huấn kỹ lưỡng cho đội ngũ cấp dưỡng, đặc biệt là những nhân viên mới.

TS Huyền cho rằng bản thân những người quản lý giáo dục cũng cần được đào tạo bài bản về kiến thức và quy trình an toàn thực phẩm. Có như vậy, họ mới có đủ năng lực hỗ trợ và giám sát tốt nhất chất lượng bữa ăn cho học sinh.

Số thịt hỏng, quá hạn được nhân viên "phù phép" thành thịt sạch. Ảnh: Cắt từ clip.

Điều phụ huynh cần làm ngay

Trao đổi với Tri Thức - Znews, bác sĩ chuyên khoa I Lê Văn Thiệu, chuyên khoa Truyền nhiễm và Kiểm soát nhiễm khuẩn, Trung tâm Khám chữa bệnh theo yêu cầu và Quốc tế, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, nhận định thịt đã hết hạn sử dụng có thể gây ra nhiều nguy cơ đối với sức khỏe của trẻ.

Cụ thể, thịt bở bục là dấu hiệu của việc cấu trúc protein đã bị phá vỡ do enzyme vi khuẩn hoặc quá trình cấp đông - rã đông nhiều lần. Ngay cả khi chưa có mùi hôi (do gia vị che lấp hoặc chưa đến giai đoạn phân hủy mạnh), nó vẫn tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn cấp tính.

Các loại vi khuẩn như Salmonella, E. coli hay Listeria thường phát triển mạnh trong thực phẩm hết hạn. Trẻ có thể bị ngộ độc thực phẩm với các triệu chứng nôn mửa, tiêu chảy cấp, mất nước và sốt cao.

Bên cạnh đó, một số vi khuẩn tiết độc tố chịu được nhiệt độ cao. Dù đã nấu chín, độc tố vẫn còn và gây kích ứng niêm mạc dạ dày trẻ ngay lập tức.

Về lâu dài, việc ăn thực phẩm kém chất lượng thường xuyên làm hỏng hệ lợi khuẩn, khiến trẻ hấp thụ kém, dẫn đến suy dinh dưỡng hoặc chậm phát triển.

Bác sĩ Thiệu lưu ý thực phẩm hết hạn thường được "phù phép" bằng hóa chất để khử mùi hoặc giữ màu. Sự tích tụ các hóa chất này (như Nitrite, Nitrat) về lâu dài làm tăng gánh nặng cho gan, thận và là tác nhân gây ung thư.

Với những trẻ học tại những ngôi trường bị cung cấp thực phẩm bẩn, bác sĩ Thiệu khuyên phụ huynh cần theo dõi sát các vấn đề về tiêu hóa của con. Cha mẹ cần kiểm tra xem trẻ có bị đau bụng âm ỉ, đầy hơi hoặc đi ngoài phân lỏng thường xuyên không (dù không thành đợt ngộ độc cấp).

Nếu có điều kiện, phụ huynh nên cho trẻ đi xét nghiệm phân hoặc kiểm tra chức năng gan, thận nếu trẻ có biểu hiện mệt mỏi kéo dài, da xanh xao.

Với học sinh nói chung, bác sĩ Thiệu cho rằng trong bối cảnh xuất hiện nhiều sự cố về bữa ăn học đường, phụ huynh cần đóng vai trò là "máy quét" sức khỏe cho con. Các dấu hiệu bất thường cần lưu ý bao gồm:

Thay đổi thói quen ăn uống: Trẻ đột nhiên sợ ăn cơm trường, thường xuyên kêu đau bụng sau khi đi học về.Dấu hiệu ngộ độc: Trẻ hay bị nổi mề đay, dị ứng không rõ nguyên nhân, hoặc hơi thở có mùi lạ.Sụt cân hoặc không tăng cân: Dù vẫn ăn uống đầy đủ nhưng trẻ không phát triển thể chất, có thể do chất lượng đạm từ bữa ăn không đảm bảo.

Liên quan đến phản ánh, Sở GD&ĐT TP.HCM đã yêu cầu công ty cung cấp thực phẩm và các đơn vị liên quan báo cáo, xác minh sự việc. Sở sẽ xử lý nghiêm nếu có sai phạm. Trong khi đó, Sở An toàn thực phẩm TP.HCM cũng đã yêu cầu thành lập đoàn kiểm tra, làm rõ và công khai kết quả để trấn an phụ huynh và dư luận.

Nhiều trường học trên địa bàn TP.HCM đã tạm dừng hoạt động ăn bán trú nhằm bảo đảm an toàn sức khỏe cho học sinh trong thời gian chờ kết luận chính thức từ cơ quan chức năng.