Các cơ quan thông tin về việc tắc hàng hóa tại nhiều cửa khẩu

Ngày 26/01/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 46/2026/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm. Nghị định là văn bản pháp lý quan trọng, góp phần tăng cường quản lý an toàn thực phẩm theo hướng quản lý rủi ro, bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và phù hợp với thông lệ quốc tế.

Trong bối cảnh có sự thay đổi về phương thức kiểm tra an toàn thực phẩm so với quy định trước đây, việc tổ chức triển khai đồng loạt công tác kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm nhập khẩu tại các cửa khẩu trong giai đoạn đầu đã phát sinh một số khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn.

Theo tổng hợp của các cơ quan chức năng, từ ngày 26/01/2026 đến hết ngày 29/01/2026, tại các cửa khẩu đường bộ, đường thủy và đường hàng không trên cả nước đã phát sinh tình trạng tồn đọng hơn 700 lô hàng nhập khẩu, với khối lượng khoảng 300.000 tấn, chủ yếu là nông sản tươi, sản phẩm sơ chế có nguồn gốc thực vật như rau, củ, quả, gạo, lúa, sắn và một số mặt hàng thực phẩm đã qua chế biến, đóng gói sẵn.

Nguyên nhân chủ yếu do Nghị định số 46/2026/NĐ-CP có hiệu lực ngay trong khi chưa có văn bản hướng dẫn chi tiết về phương thức kiểm tra, trình tự lấy mẫu, thời gian kiểm nghiệm; đồng thời chưa có quy định chuyển tiếp đối với các lô hàng đã nhập khẩu hoặc đang làm thủ tục trước thời điểm Nghị định có hiệu lực. Việc áp dụng đồng loạt phương thức kiểm tra mới với thời gian trả kết quả từ 5–7 ngày đã tạo áp lực lớn cho cơ quan kiểm tra, hệ thống kiểm nghiệm cũng như doanh nghiệp nhập khẩu, đặc biệt đối với các mặt hàng tươi sống, dễ hư hỏng.

Hàng hóa thông quan qua cửa khẩu Kim Thành tỉnh Lào Cai.

Trước thông tin về tình trạng ùn tắc hàng hóa tại cửa khẩu, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật và Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã phối hợp với Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) – cơ quan đầu mối của Ban Chỉ đạo liên ngành Trung ương về an toàn thực phẩm và là đơn vị chủ trì tham mưu trình ban hành Nghị định số 46 – để rà soát, đánh giá tình hình.

Ngay sau đó, các đơn vị đã tổ chức họp với các Cơ quan kiểm dịch thực vật vùng – là các đơn vị được giao thực hiện kiểm tra an toàn thực phẩm nhập khẩu đối với sản phẩm có nguồn gốc thực vật nhằm nắm bắt đầy đủ tình hình thực tế, khó khăn, vướng mắc tại từng cửa khẩu; đồng thời tổng hợp, báo cáo và đề xuất với Lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường các phương án xử lý, tháo gỡ ách tắc hàng hóa.

Theo báo cáo từ các Chi cục Kiểm dịch thực vật vùng – Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, đến chiều ngày 31/01/2026, tình trạng ách tắc hàng hóa tại nhiều cửa khẩu đã cơ bản được giải quyết, trong đó có các cửa khẩu trọng điểm như tại Tây Ninh và một số địa bàn khác.

Thực hiện chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long tại Văn bản số 102/VPCP-KGVX ngày 31/01/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ có báo cáo gửi Bộ Y tế – Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo liên ngành Trung ương về an toàn thực phẩm – để tổng hợp, báo cáo Chính phủ trong ngày 01/02/2026 về các khó khăn, vướng mắc phát sinh và kiến nghị Ban Chỉ đạo liên ngành Trung ương sớm có văn bản hướng dẫn nhằm tháo gỡ, bảo đảm việc triển khai Nghị định số 46/2026/NĐ-CP được thống nhất, hiệu quả.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành liên quan để vừa bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm, vừa tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu, hạn chế tối đa thiệt hại cho doanh nghiệp, sớm ổn định tình hình thông quan hàng hóa tại các cửa khẩu trên cả nước.

Ùn tắc cửa khẩu nguy cơ thiệt hại về phía doanh nghiệp

Liên quan đến nội dung trên cũng trong ngày 31/1, Cục Hải quan đã có Công văn hỏa tốc gửi Bộ Y tế, Bộ Công thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Theo Cục Hải quan, trong ngày 30/1 tại cửa khẩu Quốc tế Kim Thành tỉnh Lào Cai có khoảng 300 xe nông sản tươi sống và bánh kẹo chưa có kết quả kiểm tra ATTP để được thông quan hàng hoá.

Lực lượng Hải quan tại cửa khẩu.

Tại cửa khẩu Hoa Lư tỉnh Đồng Nai có 251 xe chở mặt hàng sắn lát chuối chưa có kết quả kiểm tra ATTP.

Tại một số cửa khẩu khác, số lượng hàng hóa là thực phẩm bị ùn tắc tính đến thời điểm hiện tại như Lao Bảo tỉnh Quảng Trị 50 xe, Dinh Bà tỉnh Đồng Tháp 100 xe, Vĩnh Xương tỉnh An Giang 200 ghe thuyền, Thường Phước tỉnh Đồng Tháp 200 nghe thuyền, Tịnh Biên 200 xe...

Theo Cục Hải quan hàng hóa bị ùn tắc chủ yếu là thực phẩm nhập khẩu qua các cửa khẩu đặc biệt là các cửa khẩu biên giới chủ yếu là hàng nông sản, hoa quả tươi sống dễ hư hỏng hoặc bánh kẹo có hạn sử dụng ngắn ngày. Nếu không được thông quan ngay trong ngày sẽ gây thiệt hại rất lớn cho doanh nghiệp, kéo theo các chi phí lưu công, lưu bãi, phạt do đình trệ giao hàng, tất cả thiệt hại đều đẩy về phía doanh nghiệp. Do vậy Cục Hải quan đề nghị các cơ quan liên quan với vai trò là quản lý an toàn thực phẩm theo lĩnh vực được giao sớm hướng dẫn để tháo gỡ vướng mắc, khó khăn trên, hạn chế thiệt hại cho doanh nghiệp tránh ách tắc hàng hóa gây mất an toàn, an ninh tại cửa khẩu.

Trao đổi với phóng viên Người Đưa Tin một doanh nghiệp chuyên vận chuyển hàng hóa nông sản từ cửa khẩu trên Lào Cai về Hà Nội cho biết đến tối ngày 31/1 các xe của nhà xe này vẫn chưa có hàng hóa để trung chuyển về Hà Nội mà vẫn phải nằm chờ hàng về. Về lý do vị này cho biết chỉ nghe chủ hàng nói do trục trặc một khâu nào đó khiến hàng hóa chưa thể thông quan.

Tham khảo thêm

Phát triển kinh tế cửa khẩu - “Chìa khóa” mở không gian tăng trưởng cho Tây Ninh