Thanh Hóa tìm giải pháp xử lý tình trạng khan hiếm vật liệu xây dựng

Vật liệu xây dựng thiếu hụt nghiệm trọng

Thanh Hóa là tỉnh có diện tích rộng, dân số đông nên hàng năm nhu cầu về vật liệu xây dựng (đất san lấp, cát, đá, ...) rất lớn. Thông tin từ UBND tỉnh Thanh Hóa, hiện tại trên địa bàn tỉnh có 34 mỏ đất san lấp đang hoạt động (một số trường hợp hoạt động không liên tục) và dự kiến hoạt động trong tháng 1/2026, với tổng trữ lượng khoảng 46 triệu m³, tổng công suất khai thác khoảng 10,5 triệu m³/năm.

Có 33 mỏ đất san lấp đang dừng hoặc chưa đi vào hoạt động. Nguyên nhân do một số mỏ đất đang bị Bộ Công an, Công an tỉnh Thanh Hóa đang trong quá trình điều tra, xử lý; UBND tỉnh Thanh Hóa và cơ quan chức năng đang yêu cầu dừng khai thác do vi phạm; chưa có đường vận chuyển; mỏ mới cấp phép chưa thuê đất; tự dừng do đã cơ bản khai thác hết trữ lượng hoặc công suất khai thác trong năm.

Công suất các khu vực mỏ đất đang hoạt động hoặc dự kiến hoạt động trong tháng 1/2026 đáp ứng khoảng 57,5% nhu cầu của các dự án sử dụng vốn ngân sách nhà nước, 18% nhu cầu đất san lấp trên toàn tỉnh trong năm 2026.

Tình trạng khan hiếm vật liệu xây dựng trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa diễn ra trong thời gian dài.

Trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa có 7 mỏ cát đang hoạt động và 1 mỏ cát tại xã Cẩm Ngọc dự kiến đi vào hoạt động trong tháng 1/2026 (được UBND xã cho thuê đất vào ngày 30/12/2025). Tổng trữ lượng được cấp phép khoảng 5,99 triệu m³, tổng công suất khai thác khoảng 295.200 m³/năm. Có 20 mỏ cát trên địa bàn tỉnh đang dừng hoạt động. Nguyên nhân là các mỏ chưa thuê đất; Bộ Công an đã khởi tố giám đốc công ty và đang hoàn tất các thủ tục để chuyển sang tòa án xét xử; trữ lượng mỏ cát cơ bản đã hết hoặc trữ lượng mỏ cấp quá nhỏ các doanh nghiệp không đầu tư được phương tiện đủ điều kiện khai thác nên sẽ thu hồi và đóng cửa. Ngoài ra, doanh nghiệp không chủ động hoàn thiện về phương tiện và đưa mỏ hoạt động trở lại, không có bãi tập kết nên không khai thác.

Công suất các khu vực mỏ cát đang hoạt động mới đáp ứng khoảng 6,15% nhu cầu của các dự án sử dụng vốn ngân sách nhà nước, 3,6% nhu cầu cát xây dựng trên toàn tỉnh trong năm 2026. Có 212 mỏ còn thời hạn hoạt động, đáp ứng được 76,15% nhu cầu cát về xây dựng trên địa bàn tỉnh.

Tìm giải pháp xử lý khan hiếm vật liệu xây dựng

Trao đổi với PV Người Đưa Tin, giám đốc một công ty xây dựng trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa cho biết, năm 2025, đơn vị trúng thầu và đang thi công hành chục công trình, dự án trên địa bàn tỉnh. Nhu cầu sử dụng vật liệu xây dựng (cát, đất san lấp, đá) của công ty rất lớn.

Tuy nhiên, rất nhiều mỏ đất, cát dừng hoạt động khiến nguồn cung khan hiếm, giá bị đẩy lên rất cao, khiến tiến độ thi công bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Gần đây, UBND tỉnh và các ngành đã có nhiều giải pháp để tháo gỡ, nhưng nguồn cung vẫn đang khan, giá cao và rất khó mua.

Phó Giám đốc một công ty xây dựng khác trên địa bàn tỉnh chia sẻ, có thời điểm dù có tiền họ cũng không thể mua được cát để phục vụ thi công. Công ty phải liên hệ với các đơn vị cung ứng ở Nghệ An để mua cát, nhưng chi phí vận chuyển tăng lên và nguồn cung không ổn định. Từ đó gây khó khăn về tiến độ dự án và chi phí xây dựng tăng cao.

Theo đánh giá của UBND tỉnh Thanh Hóa, năm 2026, nhu cầu về đất san lấp của các công trình vốn ngân sách nhà nước là khoảng 23,533 triệu m3, cát khoảng 5,398 triệu m3, đá khoảng 6,342 triệu m3.

20 mỏ cát dừng hoạt động khiến tình trạng khan hiếm cát trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa kéo dài.

Ông Mai Xuân Liêm, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa cho biết, để giải quyết tình hình khan hiếm vật liệu xây dựng, thời gian qua tỉnh Thanh Hóa đã thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp. Tỉnh đã tổ chức đấu giá, cấp phép các mỏ vật liệu mới (mỏ đất san lấp tại xã Trường Lâm cho Công ty Minh Quang, trữ lượng 3,6 triệu m3, công suất 500.000 m3/năm; mỏ đất tại xã Trường Lâm của Công ty NS 36, trữ lượng 3,255 triệu m3, công suất 330.000 m3/năm ….). Đồng thời, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa đang xem xét chấp thuận chủ trương lập kế hoạch đấu giá đối với 3 điểm mỏ cát, gồm: Mỏ cát số 160a, xã Hồi Xuân, hai điểm mỏ trên sông Âm, xã Đồng Lương.

Sở Nông nghiệp và Môi trường hiện đang rà soát, báo cáo Chủ tịch UBND tỉnh chấp thuận nâng công suất các khu vực mỏ mỏ đất san lấp tại xã Vĩnh Lộc của Công ty Trường Tuấn từ 160.000 m3/năm lên 300.000 m3/năm (tăng thêm 140.000 m3/năm); mỏ đất san lấp xã Tượng Lĩnh của Công ty TNHH Đầu tư Phát triển Xây dựng Lâm Minh từ 136.000 m3 lên 450.000 m3 (tăng thêm 314.000 m3/năm. 

Sở Nông nghiệp và Môi trường đã có Văn bản số 17545, ngày 27/12/2025, đề nghị UBND tỉnh có văn bản gửi Cục C03, Bộ Công an xin ý kiến về 6 mỏ trúng đấu giá, nhưng UBND tỉnh chưa công nhận kết quả trúng đấu giá. Nếu Cục C03 xác định quá trình đấu giá các tổ chức cá nhân không có vi phạm thì UBND tỉnh Thanh Hóa sẽ công nhận kết quả trúng đấu giá làm cơ sở để các đơn vị hoàn thiện thủ tục cấp phép khai thác theo quy định.

Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa đang xem xét, chấp thuận chủ trương, kế hoạch đấu giá đối với 3 điểm mỏ cát trên sông Âm. Đồng thời, UBND tỉnh Thanh Hóa đã yêu cầu Sở Xây dựng chủ trì, phối hợp với các ngành, đơn vị liên quan nghiên cứu đề xuất giải pháp tăng nguồn cung cát nhân tạo từ đá xây dựng để bổ sung nguồn vật liệu cát cho các công trình, dự án trên địa bàn tỉnh, báo cáo Chủ tịch UBND tỉnh.