Siết chặt quản lý pháo tự chế: Bài toán cấp bách trước Tết

Những cái giá đau lòng từ pháo tự chế

Cận kề Tết Nguyên đán và mùa lễ hội đầu năm 2026, mối hiểm họa từ pháo tự chế có chiều hướng gia tăng. Nhiều vụ việc xuất phát từ sự chủ quan, thiếu hiểu biết, trong khi nguyên liệu và cách chế tạo pháo được rao bán, hướng dẫn tràn lan trên mạng xã hội, khiến việc tiếp cận trở nên dễ dàng.

Theo Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06), Bộ Công an, năm 2025, lực lượng Công an đã phát hiện, xử lý 2.689 vụ với 3.526 đối tượng vi phạm liên quan đến pháo, thu giữ gần 51 tấn pháo; riêng sản xuất pháo trái phép có 180 vụ, 359 đối tượng, với hơn 3 tấn pháo bị thu giữ.

Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội cảnh báo, pháo nổ tự chế đe dọa trực tiếp đến tính mạng, tài sản và an toàn cộng đồng. Nguyên nhân chủ yếu do công tác tuyên truyền pháp luật còn hạn chế, nhất là đối với học sinh, sinh viên, trong khi lợi nhuận từ pháo trái phép và các nội dung hướng dẫn chế tạo pháo trên không gian mạng vẫn diễn biến phức tạp.

Thực tế, nhiều tai nạn nghiêm trọng đã xảy ra. Điển hình, Bệnh viện Nhi đồng 2 (Tp.HCM) vừa cấp cứu một bé trai 13 tuổi (ngụ Đồng Nai) bị biến dạng vùng mặt, suy giảm thị lực nặng do pháo nổ khi tự đốt pháo mua trên mạng tại nhà.

Bé trai chấn thương nặng nề sau khi bị pháo nổ vào mặt. Ảnh: BV.

Cũng mới đây, khoảng 16h ngày 5/1/2026, tại xã Phúc Thọ (Hà Nội) xảy ra vụ cháy, nổ tại nhà dân do chế tạo pháo trái phép. Tại hiện trường, lực lượng chức năng ghi nhận nhiều xác pháo. Vụ việc khiến hai thiếu niên tử vong, một em khác bị thương nặng.

Cùng thời điểm, Khoa Phẫu thuật Chi trên và Vi phẫu, Viện Chấn thương- Chỉnh hình, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 tiếp nhận một nam thiếu niên 15 tuổi bị chấn thương đặc biệt nghiêm trọng do pháo nổ. Bàn tay trái của bệnh nhân gần như dập nát hoàn toàn, kèm tổn thương phần mềm vùng đùi. Theo Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Quang Vịnh, các tổn thương do pháo nổ thường rất phức tạp, khả năng phục hồi thấp. Dù được phẫu thuật khẩn trương, các bác sĩ chỉ có thể giữ lại hai trong số năm ngón tay; quá trình điều trị dự kiến còn kéo dài và phải trải qua nhiều ca phẫu thuật tiếp theo.

Trước đó, rạng sáng tháng 9/2025, tại một khu nhà trọ ở phường Nếnh (Bắc Ninh), hai tiếng nổ lớn khiến cả khu vực rung chuyển, làm hai vợ chồng tử vong. Nguyên nhân được xác định do tự quấn pháo nổ trong phòng trọ.

Tại xã Gia Hiệp (Lâm Đồng), một học sinh sau khi xem hướng dẫn chế tạo pháo trên mạng đã mua hóa chất về tự chế. Khoảng 3kg thuốc pháo cất trong phòng ngủ bất ngờ phát nổ, khiến căn nhà hư hỏng nặng. May mắn, vụ việc không gây thiệt hại về người.

Đáng chú ý, tháng 6/2025, một vụ nổ, cháy nghiêm trọng tại ngôi nhà 4 tầng ở quận Hà Đông (Hà Nội) cũng khiến hai người tử vong, nguyên nhân do chế tạo pháo phục vụ tổ chức sự kiện.

Tai nạn do pháo nổ gây tổn thương rất nặng và diễn biến nhanh

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lưu Quang Thùy, Giám đốc Trung tâm Gây mê và Hồi sức ngoại khoa, Trưởng khoa Hồi sức tích cực 2, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức chia sẻ với báo Nhân Dân thực tế cấp cứu nhiều ca chấn thương do tai nạn pháo nổ,: Tai nạn do pháo nổ thường gây tổn thương rất nặng và diễn biến nhanh. Nhiều bệnh nhân nhập viện trong tình trạng sốc, suy hô hấp, mất máu nhiều, bắt buộc phải hồi sức và gây mê cấp cứu ngay. Việc phẫu thuật không chỉ nhằm cứu sống người bệnh mà còn là cuộc chạy đua để hạn chế đến mức thấp nhất những di chứng..., nhưng cho dù được cứu sống, không ít trường hợp vẫn phải mang di chứng suốt đời.

Tiến sĩ, Bác sĩ Nguyễn Quang Vịnh cùng kíp phẫu thuật nỗ lực khắc phục tổn thương cho người bệnh tai nạn pháo nổ. Ảnh do bệnh viện cung cấp.

Người dân Thanh Hóa mang súng săn, pháo nổ đến trụ sở công an giao nộp trước TếtĐỌC NGAY

Bên cạnh đó các bác sĩ lưu ý tai nạn pháo nổ là rất nghiêm trọng là thế nhưng hiện nay trên mạng xã hội vẫn lan truyền nhiều nội dung hướng dẫn tự chế pháo với vật liệu dễ mua, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn là rất lớn. Đáng lưu ý, quá trình cấp cứu, có trường hợp bệnh nhân hoặc người nhà khai báo không trung thực nguyên nhân tai nạn, nêu nguyên nhân là do nổ bình gas mini.

Tuy nhiên, qua thăm khám và đánh giá mức độ tổn thương, các bác sĩ nhận định tổn thương không tương xứng với tai nạn sinh hoạt thông thường, vết thương còn vương nhiều bụi và dị vật đặc trưng của pháo nổ. Việc che giấu nguyên nhân xuất phát từ tâm lý lo ngại vi phạm pháp luật, song điều này có thể ảnh hưởng đến công tác chẩn đoán, xử trí và thống kê dịch tễ tai nạn.

Trúc Chi (t/h)