Đế chế ‘giao đồ ăn’ Meituan định vào Việt Nam: Từ lãi thành lỗ 91.000 tỷ đồng ở quê nhà, cái giá của việc đốt tiền mua thị phần?

Tờ SCMP cho hay dù từng là "cỗ máy in tiền" của giới công nghệ Trung Quốc, Meituan vừa khiến giới đầu tư ngỡ ngàng khi dự báo mức lỗ kỷ lục lên tới 24,3 tỷ nhân dân tệ (tương đương khoảng 3,5 tỷ USD hay khoảng 91.000 tỷ đồng) cho năm 2025.

Từ vị thế lãi đậm, Meituan đang phải trả cái giá cực đắt để bám trụ trong cuộc chiến "đốt tiền" không khoan nhượng với những đối thủ sừng sỏ như Alibaba và JD.com.

Cú đảo chiều "đau đớn" từ lãi sang lỗ

Chỉ mới một năm trước, Meituan còn khiến thị trường hân hoan với con số lợi nhuận 35,8 tỷ nhân dân tệ vào năm 2024. Thế nhưng, báo cáo gửi lên Sở Giao dịch Chứng khoán Hồng Kông mới đây đã vẽ nên một viễn cảnh trái ngược hoàn toàn. Doanh nghiệp đặt trụ sở tại Bắc Kinh ước tính mức lỗ ròng trong năm 2025 sẽ dao động từ 23,3 tỷ đến 24,3 tỷ nhân dân tệ.

Nguyên nhân trọng yếu nằm ở mảng thương mại điện tử cốt lõi tại thị trường nội địa. Từ một bộ phận mang về 52,42 tỷ nhân dân tệ lợi nhuận hoạt động trong năm 2024, mảng này đã "bốc hơi" toàn bộ thành quả và dự kiến lỗ từ 6,8 tỷ đến 7 tỷ nhân dân tệ trong năm qua.

Đây là mức lỗ năm lớn nhất của hãng kể từ thời điểm năm 2021, thời điểm thị trường công nghệ Trung Quốc chao đảo vì các đợt siết chặt quản lý.

Cuộc chiến giành giật thị phần giữa Meituan, Alibaba và JD.com trong lĩnh vực giao đồ ăn và thương mại nhanh đã đẩy các bên vào một vòng xoáy tiêu cực. Để giữ chân người dùng và duy trì vị thế dẫn đầu, Meituan đã buộc phải "đổ" tiền vào các chương trình tiếp thị, hạ giá dịch vụ và tăng các khoản trợ cấp cho đội ngũ giao hàng.

Trong thông báo chính thức, Meituan thừa nhận sự sụt giảm này là kết quả của việc tăng cường đầu tư để củng cố "lợi thế cốt lõi" trước sự cạnh tranh khắc nghiệt chưa từng có. Việc chi tiêu mạnh tay cho các chiến dịch khuyến mãi và trợ cấp tài xế đã bào mòn biên lợi nhuận một cách nhanh chóng.

Ngay cả khi các cơ quan quản lý Trung Quốc đã bắt đầu can thiệp để hạ nhiệt cuộc chiến giá rẻ, "vết thương" tài chính của Meituan vẫn chưa thể khép lại ngay lập tức. Công ty dự báo xu hướng thua lỗ này có khả năng kéo dài ít nhất đến hết quý I/2026.

Thị trường chứng khoán đã phản ứng cực kỳ tiêu cực trước những diễn biến này. Giá cổ phiếu của Meituan đã bốc hơi gần 50% trong vòng 12 tháng qua. Các nhà đầu tư đang dần mất kiên nhẫn khi thấy lợi nhuận bị hy sinh quá mức cho các cuộc chiến giành thị phần không hồi kết.

Để giảm bớt sự phụ thuộc vào thị trường nội địa đang bão hòa và cạnh tranh khốc liệt, Meituan đang tìm kiếm vận may ở các quốc gia khác. Nền tảng giao đồ ăn Keeta của hãng đã bắt đầu vươn vòi sang các thị trường mới đầy tiềm năng như Brazil và Saudi Arabia. Tuy nhiên, việc mở rộng toàn cầu cũng đòi hỏi nguồn vốn đầu tư khổng lồ, tạo thêm áp lực lên dòng tiền trong ngắn hạn.

Dù đối mặt với con số lỗ "khủng", phía Meituan vẫn khẳng định họ có đủ lượng tiền mặt dự trữ để hỗ trợ sự phát triển ổn định của các mảng kinh doanh và tuyên bố "kiên quyết phản đối sự cạnh tranh phi lý".

Tuy nhiên, trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng tại Trung Quốc vẫn còn yếu và cơ quan quản lý chống độc quyền đang vào cuộc điều tra các hành vi cạnh tranh gây biến dạng nền kinh tế thực, con đường trở lại quỹ đạo lợi nhuận của Meituan chắc chắn sẽ còn rất nhiều chông gai.

Báo cáo tài chính chi tiết và chính thức dự kiến sẽ được công bố vào cuối tháng 3 tới, nhưng ngay từ lúc này, bài học về việc "đốt tiền" để đổi lấy thị phần đang trở nên đắt giá hơn bao giờ hết đối với các ông lớn internet Trung Quốc.

*Nguồn: SCMP, ThinkChina

Băng Băng