Đốt 65 tỷ USD trong 1 năm vì xe điện rồi ‘vỡ mộng’, các tập đoàn quay về làm ô tô xăng

Từng được xem là "chén thánh" để định giá cổ phiếu theo phong cách Silicon Valley, xe điện (EV) giờ đây đang khiến các đại gia ngành xe hơi như Stellantis, Ford hay GM phải "ngậm đắng nuốt cay" với những khoản lỗ kỷ lục.

Tờ Financial Times (FT) cho hay chỉ trong vòng một năm qua, ít nhất 65 tỷ USD đã "bốc hơi" khỏi bảng cân đối kế toán của ngành công nghiệp này khi các CEO buộc phải thừa nhận một thực tế phũ phàng: Khách hàng chưa sẵn sàng để từ bỏ tiếng động cơ gầm rú.

Những con số biết nói

Theo dữ liệu mới nhất được tổng hợp từ FT, ngành công nghiệp ô tô toàn cầu vừa trải qua một đợt rung chấn mạnh mẽ. Tổng số tiền thiệt hại từ việc điều chỉnh chiến lược, hủy bỏ các dòng xe điện và bút toán giảm tài sản đã chạm ngưỡng 65 tỷ USD. Đây không chỉ là một con số trên giấy tờ, mà là hệ quả của việc đặt cược sai trước những thay đổi chóng mặt của chính sách và thị trường.

Tập đoàn Stellantis (sở hữu những thương hiệu danh tiếng như Jeep, Fiat và Peugeot) chính là cái tên gây sốc nhất. Mới đây, gã khổng lồ này đã phải chấp nhận khoản chi phí lên tới 26 tỷ USD để khai tử một số mẫu xe thuần điện đang phát triển, đồng thời phải "hồi sinh" khối động cơ V8 "Hemi" 5.7 lít huyền thoại tại Mỹ để chiều lòng người tiêu dùng.

Quyết định này ngay lập tức khiến vốn hóa thị trường của hãng bị thổi bay khoảng 6 tỷ USD trong một phiên bán tháo.

Các khoản chi phí và lỗ của các hãng làm xe điện (tỷ USD)

Không riêng gì Stellantis, Ford cũng ghi nhận khoản lỗ 19,5 tỷ USD khi quyết định dừng dự án xe tải điện F-150. Volkswagen, Volvo Cars và Polestar cũng không nằm ngoài vòng xoáy này khi lần lượt phải điều chỉnh giảm kỳ vọng đối với các chương trình xe điện của mình.

Nguyên nhân của cuộc rút lui quy mô lớn này đến từ hai phía: Chính trị và Thị trường.

Về mặt chính trị, sự thay đổi quyết liệt trong chính sách khí hậu tại Mỹ, đặc biệt là quyết tâm cắt giảm các quy định khí thải và loại bỏ tín dụng thuế cho xe điện của Tổng thống Donald Trump, đã tạo nên một "cú tát" mạnh vào kế hoạch của các hãng xe.

Giới chuyên gia dự báo xe điện giờ đây có thể chỉ chiếm 5% thị phần xe mới tại Mỹ trong những năm tới, tức là giảm một nửa so với mức hiện tại.

Về phía thị trường, chuyên gia phân tích Stephen Reitman từ Bernstein nhận định rằng các hãng xe truyền thống đã quá mải mê đuổi theo "ánh hào quang" định giá của Tesla mà quên mất nhu cầu thực tế của khách hàng.

"Mọi người đều bị cuốn vào sự hưng phấn khi nhìn vào định giá mà Tesla nhận được... và họ đã không kéo được khách hàng đi cùng mình," Reitman chia sẻ.

Những rào cản về giá thành, phạm vi di chuyển và hạ tầng trạm sạc yếu kém đã khiến người tiêu dùng quay lưng với những mẫu xe điện hào nhoáng nhưng thiếu thực dụng.

Ngay cả chính Tesla cũng đang nếm mùi đau khổ khi doanh số sụt giảm mạnh trước sự cạnh tranh từ các đối thủ Trung Quốc, buộc hãng phải dừng sản xuất các dòng xe cao cấp Model S và Model X.

Sự trở lại của Hybrid và xe xăng

Trong bối cảnh đó, các hãng xe Nhật Bản vốn luôn thận trọng với xe điện lại đang cho thấy cái nhìn thực tế hơn, dù cũng không tránh khỏi tổn thất. Honda vừa dự báo lỗ 4,5 tỷ USD liên quan đến xe điện và đang phải đàm phán chấm dứt hợp tác với General Motors (GM), đơn vị vốn cũng đã ghi giảm 7,6 tỷ USD cho các hoạt động xe điện.

Tuy nhiên, cuộc chơi không dừng lại mà chỉ thay đổi hình thái. CEO Mary Barra của GM khẳng định "đích đến cuối cùng" vẫn là xe điện, nhưng lộ trình sẽ phải kéo dài hơn.

Hiện tại, chiến lược chung của ngành là "đa dạng hóa": Tập trung mạnh mẽ vào xe Hybrid và duy trì động cơ đốt trong để nuôi sống doanh nghiệp trong giai đoạn chuyển giao.

CEO Jim Farley của Ford thẳng thắn chia sẻ với các nhà đầu tư: "Môi trường pháp lý toàn cầu là một 'biến số ẩn' (wildcard) khi chúng tôi tinh chỉnh chiến lược. Có đủ sự lựa chọn về điện hóa trên toàn cầu để chúng tôi có thể 'chọn mặt gửi vàng' những khách hàng tiềm năng và đưa ra chiến lược phù hợp nhất."

*Nguồn: FT, Fortune

Băng Băng