Nẻo về Hải Thượng mùa giỗ danh y

Lãnh đạo Đảng, Nhà nước dâng hương tri ân Đại danh y Hải Thượng Lãn Ông

Chiều ngày 28/2, trước thềm ngày chính giỗ Đại danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác, bà Phạm Thị Thanh Trà – Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ – đã cùng đoàn công tác về Khu tưởng niệm tại huyện Hương Sơn (cũ), tỉnh Hà Tĩnh dâng hương tưởng nhớ vị danh y của dân tộc.

Trong không gian của núi rừng đầu xuân, đoàn công tác bước qua lối đá dẫn vào khu mộ, giữa sắc vàng của hoa và làn khói hương bảng lảng. Nghi lễ dâng hương diễn ra trang nghiêm, thành kính. Từng nén hương được thắp lên như lời tri ân đối với người thầy thuốc suốt đời tận tụy vì nhân dân, đặt nền móng cho nền y học cổ truyền Việt Nam.

Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà cùng đoàn công tác tiến vào Khu tưởng niệm Đại danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác tại huyện Hương Sơn (Hà Tĩnh) trong lễ dâng hương đầu xuân.

Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà thành kính dâng hương tưởng niệm Đại danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác – Danh nhân văn hóa thế giới.

Khoảnh khắc ấy, không gian khu tưởng niệm gần như lắng lại. Tiếng chuông chùa ngân vang, hòa cùng bước chân nhẹ của dòng người hành hương tạo nên cảm giác thiêng liêng khó diễn tả. Sự hiện diện của lãnh đạo cấp cao không chỉ thể hiện sự quan tâm của Đảng, Nhà nước đối với di sản văn hóa dân tộc mà còn khẳng định giá trị trường tồn của tư tưởng nhân nghĩa Hải Thượng Lãn Ông trong đời sống hôm nay.

Ngay sau nghi lễ của đoàn công tác, dòng người dân và du khách tiếp tục nối dài vào khu tưởng niệm. Có những gia đình đi từ sáng sớm, mang theo lễ vật giản dị; có những thầy thuốc trẻ tìm về như một cuộc hành hương nghề nghiệp; cũng có những người chỉ lặng lẽ đứng trước phần mộ, cúi đầu cầu sức khỏe cho gia đình.

Theo thống kê sơ bộ của địa phương, tuy ngày mai (13/1 âm lịch) mới là giỗ chính, nhưng đến thời điểm này đã có hơn vạn lượt người tham gia dâng hương và tham dự lễ hội.

Nằm trong chuỗi hoạt động giỗ Đại danh y Hải Thượng Lãn Ông (Rằm tháng Giêng), lễ hội năm nay kéo dài trước và sau Tết Nguyên đán với nhiều hoạt động văn hóa – thể thao đặc sắc như đấu vật, bóng chuyền, kéo co, leo núi, cờ tướng, đua thuyền truyền thống trên sông Ngàn Phố, gói bánh chưng, lễ cầu sức khỏe và trao quà nhân ái.

Các hoạt động tập trung tại Chùa Tượng Sơn, Nhà lưu niệm và khu mộ Đại danh y. Theo thống kê sơ bộ của địa phương, tuy ngày mai (13/1 âm lịch) mới là giỗ chính, nhưng đến thời điểm này đã có hơn vạn lượt người tham gia dâng hương và tham dự lễ hội.

Dù lượng người đổ về đông, không khí vẫn giữ được sự trật tự, trang nghiêm. Các lực lượng phục vụ hoạt động rất chuyên nghiệp, liên tục để hướng dẫn du khách, đảm bảo an ninh và gìn giữ không gian linh thiêng của khu di tích.

Hành trình gian nan để khu tưởng niệm trở thành di tích cấp Quốc gia đặc biệt

Ít ai biết rằng để có được một không gian văn hóa khang trang, trở thành điểm hành hương lớn mỗi dịp đầu xuân như hôm nay, Khu tưởng niệm Đại danh y Hải Thượng Lãn Ông đã trải qua một hành trình dài đầy kiên trì và nỗ lực của chính quyền cùng người dân địa phương.

Nhiều năm trước, các địa điểm gắn với cuộc đời Hải Thượng Lãn Ông còn rời rạc, hạ tầng hạn chế, tư liệu lịch sử phân tán. Việc xây dựng hồ sơ đề nghị công nhận di tích cấp Quốc gia đặc biệt đòi hỏi quá trình khảo cứu công phu, xác minh tư liệu, phục dựng không gian văn hóa và hoàn thiện hệ thống bảo tồn theo tiêu chuẩn nghiêm ngặt.

Quần thể di tích lịch sử văn hóa Đại danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác đã được xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp Quốc gia đặc biệt năm 1990.

Không chỉ là câu chuyện thủ tục hành chính, đó còn là hành trình gìn giữ ký ức lịch sử. Các thế hệ cán bộ địa phương đã kiên trì sưu tầm tài liệu, phối hợp với nhà nghiên cứu, vận động người dân chung tay bảo tồn giá trị di sản.

Bà Hà Bích Liên – Trưởng phòng Văn hóa Xã hội huyện Hương Sơn – chia sẻ: "Quá trình hoàn thiện hồ sơ di tích kéo dài nhiều năm với rất nhiều khó khăn, từ việc thu thập tư liệu lịch sử đến xây dựng không gian bảo tồn phù hợp. Nhưng với niềm tự hào về Đại danh y Hải Thượng Lãn Ông, chính quyền và nhân dân địa phương luôn kiên trì theo đuổi mục tiêu gìn giữ di sản cho thế hệ sau".

Theo bà Liên, việc được công nhận di tích lịch sử - văn hóa cấp Quốc gia đặc biệt không chỉ mang ý nghĩa danh hiệu mà còn mở ra cơ hội lớn trong bảo tồn văn hóa, phát triển du lịch tâm linh và quảng bá hình ảnh quê hương Hương Sơn.

Ngày nay, khu tưởng niệm không chỉ là nơi tưởng niệm mà còn trở thành điểm đến giáo dục truyền thống, nơi học sinh, sinh viên, thầy thuốc và du khách tìm hiểu về triết lý y đức "lấy nhân nghĩa làm gốc" của Hải Thượng Lãn Ông.

Sự phát triển của lễ hội cũng cho thấy sức sống bền bỉ của di sản văn hóa khi được cộng đồng gìn giữ. Từ một không gian tưởng niệm địa phương, nơi đây đã trở thành điểm hội tụ văn hóa mang tầm quốc gia, góp phần quảng bá hình ảnh Hà Tĩnh – vùng đất giàu truyền thống hiếu học và nhân nghĩa.

Không chỉ dừng lại ở việc bảo tồn một địa chỉ văn hóa, hành trình xây dựng và hoàn thiện hồ sơ di tích còn cho thấy sự chuyển mình trong nhận thức về gìn giữ di sản ở cấp cơ sở. Từ chỗ coi di tích là ký ức của quá khứ, chính quyền và người dân Hương Sơn đã từng bước nhìn nhận đây là nguồn lực phát triển bền vững, gắn với giáo dục truyền thống, du lịch văn hóa và quảng bá hình ảnh địa phương. Sự bền bỉ ấy không chỉ gìn giữ dấu tích của một danh nhân, mà còn góp phần khơi dậy niềm tự hào và ý thức gìn giữ giá trị văn hóa trong cộng đồng hôm nay.

Trong dòng người hành hương mỗi ngày, có thể cảm nhận rõ sự giao thoa giữa quá khứ và hiện tại. Những nén hương không chỉ dành cho một danh nhân lịch sử, mà còn gửi gắm niềm tin về một xã hội nhân văn, nơi con người tiếp tục kế thừa tinh thần chữa bệnh cứu người và lòng yêu thương đồng loại.

Xuân Hồng - Loan Nguyễn