Vì sao người Việt quan niệm 'cúng cả năm không bằng Rằm tháng Giêng'?

Rằm tháng Giêng năm Bính Ngọ 2026 rơi vào Thứ Ba, ngày 3/3/2026 (dương lịch).

Theo GS Lương Ngọc Huỳnh, quan niệm "cúng cả năm không bằng Rằm tháng Giêng" gắn với 3 tích.

Thứ nhất, ngày Rằm tháng Giêng là ngày vía Phật. Đây là ngày Rằm đầu tiên trong năm mới. Tất cả những may mắn nhất của năm mới đều ở ngày này.

Vậy nên, đối với những người theo đạo Phật, trừ ngày mùng 1 Tết thì đây là ngày lễ đầu tiên trong năm. Họ lên chùa thắp nén nhang, cầu bình an, may mắn.

Tích thứ hai, ngày Rằm tháng Giêng là ngày tết Nguyên tiêu. Thời xưa có một vị vua cứ đến ngày Rằm tháng Giêng là cho mời các trạng nguyên vào hầu triều và để nói chuyện đầu năm. Sau khi các quân vào hầu triều, buổi trưa họ được vua thiết đãi yến tiệc.

Thiết đãi yến tiệc xong, buổi tối, vua và các trạng vào vườn Thượng Uyển để ngắm trăng và vịnh thơ. Các ông trạng sẽ thi nhau đọc thơ để cho vua nghe.

Từ đó, người ta coi ngày Rằm tháng Giêng là ngày tết Nguyên tiêu, là ngày Tết của các vị vua và trạng.

Theo quan niệm của người Việt từ xa xưa, "cúng cả năm không bằng Rằm tháng Giêng" - nhấn mạnh tầm quan trọng của dịp lễ này. Ảnh minh họa

Thứ ba, ngày tết Nguyên tiêu là ngày Rằm đầu tiên của tổ tiên, dòng họ trong năm mới. Do vậy, chúng ta cũng cần phải lễ tổ tiên.

Trong ngày này, người Việt thường đi lễ chùa và làm mâm cơm cúng dâng lên tổ tiên bày tỏ lòng biết ơn, trân trọng với người đã khuất và mong một năm mới an lành, may mắn.

Theo ý kiến của nhà nghiên cứu Phạm Đình Hải, có nhiều quan điểm cho rằng lễ cúng Rằm tháng Giêng có nguồn gốc từ Đạo giáo. Theo Đạo giáo, một năm có 3 "nguyên" gồm Thượng nguyên (tháng Giêng), Trung nguyên (tháng Bảy) và Hạ nguyên (tháng Mười).

Theo Đại giáo, Rằm tháng Giêng là ngày Thiên Quan sẽ ban phúc lành cho toàn bộ hạ giới, mở ra một năm mới với khát vọng nhân khang vật thịnh, mưa thuận gió hòa. Vì vậy, dân gian sẽ chọn Rằm tháng Giêng để lập đàn tế lễ, cầu mong phúc lành, tiêu tai giải họa, làm lễ "dâng sao giải hạn"... cầu mong cho một năm được bình yên, an lạc. 

(Tổng hợp)

Văn khấn cúng Rằm tháng Giêng năm 2026 chuẩn truyền thống

Văn khấn Rằm tháng Giêng năm 2026 là một phần rất quan trọng trong nghi thức cúng Rằm tháng Giêng truyền thống, bày tỏ lòng thành kính của gia chủ.

Mâm lễ cúng Rằm tháng Giêng năm 2026 đầy đủ cần những gì?

Mâm lễ cúng Rằm tháng Giêng thường gồm mâm cỗ chay cúng trời Phật và mâm cỗ mặn cúng gia tiên. Theo chuyên gia, mâm cỗ Rằm tháng Giêng nên ưu tiên sự thanh tịnh.

Cúng Rằm tháng Giêng năm 2026 ngày, giờ nào đẹp?

Rằm tháng Giêng năm Bính Ngọ 2026 rơi vào thứ Ba, ngày 3/3/2026 (dương lịch). Dưới đây là gợi ý về ngày, giờ đẹp để cúng Rằm tháng Giêng năm Bính Ngọ, gia chủ có thể tham khảo.