Điểm chuẩn ngành AI ở mức cao, học sinh trung bình có theo được?

Trong những mùa tuyển sinh gần đây, các ngành liên quan đến Trí tuệ nhân tạo, Khoa học máy tính và công nghệ số ngày càng thu hút sự quan tâm của học sinh. Nhiều thí sinh kỳ vọng đây sẽ là lĩnh vực có nhiều cơ hội việc làm trong tương lai nhưng cũng băn khoăn liệu học lực trung bình có cơ hội theo đuổi lĩnh vực này hay không?

"Điểm chuẩn các ngành AI thường rất cao"

Trả lời câu hỏi của học sinh tại chương trình Ngày hội Tư vấn tuyển sinh - hướng nghiệp 2026, PGS.TS Vũ Duy Hải, Trưởng ban tuyển sinh - hướng nghiệp của Đại học Bách khoa Hà Nội, cho biết hiện nay, nhiều trường đại học đang mở thêm các chương trình đào tạo liên quan đến trí tuệ nhân tạo nhằm đáp ứng nhu cầu nhân lực trong bối cảnh chuyển đổi số.

Nhu cầu nhân lực trong lĩnh vực AI hiện vẫn rất lớn, không chỉ phục vụ cho các cơ quan, tổ chức trong hệ thống nhà nước mà còn cho nhiều doanh nghiệp đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ. Ngoài ra, sinh viên tốt nghiệp các ngành này còn có cơ hội làm việc tại thị trường quốc tế như Nhật Bản hay Hàn Quốc.

“Tuy Trí tuệ nhân tạo có thể không phải lúc nào cũng cần số lượng nhân lực lớn như một số ngành nền tảng khác, nhưng trong khoảng 5 năm tới nhu cầu việc làm trong lĩnh vực này vẫn rất cao”, ông Hải nhận định.

Theo PGS.TS Vũ Duy Hải, những ngành có hàm lượng khoa học - công nghệ cao như Trí tuệ nhân tạo thường đòi hỏi sinh viên phải có khả năng tư duy logic, sáng tạo và nền tảng kiến thức tốt, đặc biệt ở các môn khoa học tự nhiên.

Vì vậy, trong những năm gần đây, điểm chuẩn vào các ngành liên quan đến trí tuệ nhân tạo tại nhiều trường đại học thường ở mức cao. Chẳng hạn, ngành trí tuệ nhân tạo của Đại học Bách khoa Hà Nội thường phải đạt khoảng 28/30 điểm mới có cơ hội trúng tuyển.

Theo chuyên gia, mức điểm chuẩn cao phản ánh sự quan tâm lớn của thí sinh đối với những ngành học đang có nhu cầu nhân lực trong thời đại công nghệ.

Điểm đầu vào chỉ là bước khởi đầu

Tuy vậy, PGS.TS Vũ Duy Hải cho rằng điểm chuẩn cao không có nghĩa là học sinh có học lực trung bình sẽ không thể theo đuổi lĩnh vực Trí tuệ nhân tạo. Thí sinh hoàn toàn có thể lựa chọn các trường đại học có mức điểm chuẩn phù hợp với năng lực của mình để theo học các ngành liên quan đến Trí tuệ nhân tạo hoặc Công nghệ thông tin.

Ông Hải nhấn mạnh điểm tuyển sinh đầu vào chỉ là bước đánh giá ban đầu về năng lực học tập của thí sinh, trong khi kết quả học tập và khả năng phát triển nghề nghiệp sau này phụ thuộc rất nhiều vào sự nỗ lực của sinh viên trong môi trường đại học.

“Sau khi trúng tuyển, quá trình học tập và sự cố gắng của các em mới là yếu tố quan trọng. Nếu có quyết tâm và nỗ lực, các em hoàn toàn có thể hoàn thành chương trình đào tạo và làm việc trong lĩnh vực công nghệ sau khi tốt nghiệp”, ông Hải nói.

PGS.TS Nguyễn Phú Khánh, Phó giám đốc Đại học Phenikaa.

Nên chọn ngành phù hợp với đam mê

Cũng trao đổi tại chương trình tư vấn, PGS.TS Nguyễn Phú Khánh, Phó giám đốc Đại học Phenikaa, nhấn mạnh vai trò của công tác tư vấn tâm lý và hướng nghiệp để đồng hành với học sinh trong giai đoạn lựa chọn ngành nghề.

Theo ông, ở thời điểm hiện nay, học sinh nên ưu tiên lựa chọn ngành nghề trước khi chọn trường. Ngành học sẽ gắn bó lâu dài với mỗi người, vì vậy cần dựa trên sở thích và đam mê cá nhân. Nếu chỉ chọn trường theo mong muốn nhưng ngành học không phù hợp với năng lực hoặc không tạo hứng thú, quá trình học tập sau đó sẽ rất vất vả.

“Những gì chúng ta thực sự yêu thích sẽ tạo động lực để vượt qua khó khăn trong quá trình học tập. Vì vậy, các em hãy ưu tiên chọn ngành nghề phù hợp với sở thích và đam mê trước, sau đó mới cân nhắc lựa chọn trường phù hợp", ông Khánh nói.

Bên cạnh đó, chuyên gia này cũng khuyến khích học sinh không nên quá lo lắng trước sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo. Theo ông, AI không thay thế hoàn toàn tri thức nền tảng mà chủ yếu thay đổi cách con người sử dụng kiến thức.

Do đó, những học sinh có năng lực và đam mê với các ngành khoa học cơ bản như Toán, Vật lý, Hóa học cần mạnh dạn theo đuổi. Đây là những lĩnh vực đóng vai trò nền tảng cho sự phát triển của công nghệ và AI trong tương lai.

“AI vẫn phải dựa trên các nền tảng khoa học cơ bản. Nếu có nền tảng tốt về toán, lý, hóa, các em sẽ có lợi thế lớn khi ứng dụng và phát triển các công nghệ mới", ông Khánh nhấn mạnh.

Ngoài ra, ông cũng lưu ý xu hướng liên ngành trong đào tạo đại học đang ngày càng rõ nét. Nếu trước đây các lĩnh vực như kinh tế, công nghệ thông tin hay y tế thường tách biệt, thì hiện nay ranh giới giữa các ngành đang dần thu hẹp.

Nhiều chương trình đào tạo kết hợp kiến thức của nhiều lĩnh vực như khoa học dữ liệu, marketing số, kinh tế số, quản lý dữ liệu hay các ngành liên quan đến công nghệ và ngôn ngữ. Điều này mở ra nhiều lựa chọn cho học sinh, đặc biệt là những bạn có sở thích ở nhiều lĩnh vực khác nhau.

Theo ông Khánh, học sinh nên mạnh dạn tìm hiểu các chương trình đào tạo liên ngành để lựa chọn con đường phù hợp nhất với năng lực và định hướng của bản thân.