UBND TP. Hà Nội đang tổ chức lấy ý kiến nhân dân về dự thảo Quy hoạch Thủ đô 100 năm, trong đó có định hướng phát triển không gian ngầm .
Theo UBND thành phố, với tầm nhìn 100 năm (2025- 2125), thành phố sẽ xây dựng một hệ thống quy hoạch không gian ngầm toàn diện, học hỏi từ kinh nghiệm thành công của Tokyo, Singapore, Helsinki...
Hệ không gian ngầm sẽ đảm nhận các chức năng giao thông công cộng, hạ tầng kỹ thuật và các không gian thương mại – dịch vụ. Các trung tâm phát triển không gian ngầm được kết nối bởi mạng lưới metro và các tuyến hầm chiến lược, tạo thành cấu trúc không gian ngầm liên hoàn của toàn đô thị.
Với tầm nhìn đó, Thành phố định hướng sẽ xây dựng 5 trung tâm phát triển không gian ngầm, bao gồm:
Trung tâm đô thị phía Nam sông Hồng, được định vị chức năng là trung tâm hành chính - chính trị. Trong đó, sẽ lấy giao thông ngầm làm nòng cốt, xây dựng mạng lưới đường hầm ngầm kết nối liên thông giữa các khu chức năng; bố trí các bãi đỗ xe ngầm lớn và hệ thống tuy-nen kỹ thuật tổng hợp đi kèm.
Hà Nội định hướng xây dựng 5 trung tâm phát triển không gian ngầm
Trung tâm Đông Anh - Mê Linh - Sóc Sơn: Được định vị chức năng là nút chuyển tuyến ba chiều theo mô hình TOD. Hướng phát triển dựa trên các ga giao cắt nhiều tuyến metro, xây dựng sảnh chuyển tuyến ngầm và khu phố thương mại ngầm, hình thành "sảnh khách thành phố ngầm"; dự trữ giao diện kết nối đường hầm qua sông.
Trung tâm Gia Lâm - Long Biên: Thành phố định hướng sẽ xây dựng hệ thống không gian ngầm thông minh tích hợp tuy-nen kỹ thuật cho điện, viễn thông, cấp nước; bố trí trung tâm dữ liệu ngầm, trung tâm điều hành đô thị.
Trung tâm Olympic: Định hướng là Trung tâm không gian ba chiều văn hóa – thể thao. Tại khu vực này sẽ bố trí bãi đỗ xe ngầm quy mô lớn, trung tâm giao thông công cộng ngầm (bus, metro); kết hợp mô hình TOD để phát triển thương mại, giải trí
Trung tâm Hòa Lạc - Xuân Mai- Phú Xuyên - Sơn Tây được định hướng là trung tâm chuyển tuyến ba chiều gắn các dự án chiến lược. Tập trung hoàn thiện hệ thống bãi đỗ xe và hạ tầng kỹ thuật ngầm phục vụ các khu công nghệ cao; xem xét bố trí trung tâm dữ liệu, cơ sở tính toán hiệu năng.
Về lộ trình, giai đoạn 2026 - 2045 sẽ xây dựng hệ thống thể chế, pháp lý và dữ liệu cơ bản cho quy hoạch không gian ngầm; Phân vùng chức năng không gian ngầm, xác định các khu vực dự trữ.
Giai đoạn 2045 – 2065 sẽ phát triển toàn diện không gian ngầm đa chức năng, kết nối các đơn vị hành chính cấp xã/phường trong mô hình chính quyền đô thị hai cấp. Hoàn thiện hệ thống metro với 10 - 12 tuyến, tổng chiều dài 350 - 400 km. Xây dựng 50 - 60 bãi đỗ xe ngầm quy mô lớn, phát triển 150 - 200 km đường hầm kỹ thuật tổng hợp. Xây dựng 30 - 40 khu phố thương mại ngầm tích hợp với ga metro và triển khai hệ thống xử lý nước thải sâu tương tự Singapore.
Giai đoạn 2065 - 2085, thành phố sẽ hoàn thiện mô hình "đô thị ba chiều" với tích hợp công nghệ thông minh và phát triển không gian ngầm trung bình. Mở rộng hệ thống metro, xây dựng mạng lưới đường hầm logistic ngầm bán tự động kết nối các trung tâm phân phối.
Giai đoạn 2085 - 2125 sẽ hình thành "thành phố ba chiều" hoàn chỉnh với không gian ngầm sâu phục vụ các mục đích chiến lược dài hạn. Thành phố sẽ xây dựng mạng lưới đường hầm logistic ngầm hoàn toàn tự động (underground freight system). Ứng dụng công nghệ tiên tiến (AI, Digital Twin, Blockchain) vào quản lý không gian ngầm, từ đó hình thành mô hình quản lý không gian ngầm hoàn toàn tự động và thông minh.