Nguồn cung tăng nhưng vẫn “đuối sức” trước nhu cầu
Theo báo cáo của Bộ Xây dựng và Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HoREA), phân khúc nhà ở xã hội đang ghi nhận những chuyển động tích cực về nguồn cung.
Năm 2025, cả nước hoàn thành hơn 102.000 căn hộ nhà ở xã hội, đạt 102% kế hoạch. Lũy kế đến đầu năm 2026, đã có 737 dự án với hơn 700.000 căn hộ được triển khai, đạt khoảng 70% mục tiêu giai đoạn 2021-2030 .
Riêng TPHCM, thành phố đã hoàn thành 14 dự án với 13.040 căn nhà ở xã hội, đồng thời đặt mục tiêu phát triển hơn 181.000 căn đến năm 2030. Đây được xem là nỗ lực lớn trong bối cảnh thị trường bất động sản vừa trải qua giai đoạn khó khăn.
Theo ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA, bức tranh bất động sản hiện đã có tín hiệu phục hồi nhưng vẫn đan xen nhiều rào cản. Năm 2025, TPHCM đã tháo gỡ vướng mắc cho 80 dự án tồn đọng và cấp khoảng 130.000 sổ hồng cho người dân. Dự kiến năm 2026, thành phố có thể thu ngân sách tới 100.000 tỷ đồng từ khoảng 100 dự án bất động sản.
Tuy nhiên, ông Châu cũng cảnh báo thị trường vẫn tiềm ẩn rủi ro, đặc biệt là “tảng băng chìm” hàng tồn kho chưa được phản ánh đầy đủ. Cùng với đó, doanh nghiệp vẫn gặp khó khi tiếp cận vốn tín dụng trong bối cảnh lãi suất có xu hướng tăng.
Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch HoREA.
Dù nguồn cung tăng, nhưng theo HoREA, thực tế phân phối nhà ở xã hội lại cho thấy sự mất cân đối nghiêm trọng giữa cung và cầu.
“Đáng chú ý, công tác phát triển nhà ở xã hội đang nảy sinh bất cập từ thực tiễn. Theo quy định của Luật Nhà ở 2023, việc bãi bỏ tiêu chí cư trú đã tạo làn sóng hồ sơ từ khắp nơi đổ dồn về thành phố. Minh chứng rõ nhất là dự án tại số 234 Lý Thường Kiệt chỉ có 750 căn hộ nhưng tiếp nhận tới 12.000 hồ sơ đăng ký, buộc phải tổ chức bốc thăm”, ông Lê Hoàng Châu thông tin .
Điều này đồng nghĩa với việc, ngay cả khi đáp ứng đầy đủ điều kiện, người dân vẫn phải “trông chờ may mắn” để có cơ hội mua nhà.
Không chỉ vậy, mức lãi suất vay ưu đãi khoảng 5,4%/năm cũng đang trở thành áp lực lớn đối với người thu nhập thấp. Trong khi đó, chủ đầu tư lại chưa được tiếp cận nguồn vốn ưu đãi tương xứng, khiến việc phát triển nhà ở xã hội chưa thực sự hấp dẫn đối với doanh nghiệp.
TPHCM đặt mục tiêu lớn, nhưng năm 2026 là “thời điểm then chốt”
Ở góc độ quản lý, ông Bùi Xuân Cường, Phó Chủ tịch UBND TPHCM cho biết thành phố đang triển khai đồng bộ nhiều quy hoạch sau khi hợp nhất vùng, đồng thời xây dựng chương trình phát triển đô thị theo chu kỳ 5 năm và 10 năm.
Theo ông, năm 2026 sẽ là thời điểm then chốt để đưa các quy hoạch này vào thực tiễn, dù công tác truyền thông và phối hợp triển khai vẫn còn nhiều khó khăn.
Để xây dựng thị trường bất động sản lành mạnh, lãnh đạo TPHCM kêu gọi doanh nghiệp tham gia thực hiện mục tiêu hoàn thành 199.400 căn nhà ở xã hội đến năm 2030. Đồng thời, thành phố cũng định hướng phát triển thêm nhà ở thương mại giá phù hợp cho người thu nhập trung bình, người trẻ mua nhà lần đầu.
Song song đó, TPHCM khuyến khích doanh nghiệp tham gia cải tạo chung cư cũ gắn với tái định cư, đồng thời nghiên cứu khai thác không gian ngầm và trên cao quanh các tuyến metro để mở rộng không gian đô thị.
Về điểm nghẽn định giá đất, ông Bùi Xuân Cường khẳng định thành phố sẽ tiếp tục bám sát thực tiễn, tận dụng các cơ chế đặc thù từ Nghị quyết 98 để tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp.
Từ những con số trong báo cáo đến thực tế triển khai, có thể thấy nhà ở xã hội đang đứng trước một nghịch lý: phát triển nhanh nhưng vẫn chưa đủ.
Khi nhu cầu ngày càng lớn, trong khi chính sách và nguồn lực chưa theo kịp, giấc mơ an cư của người thu nhập thấp vẫn còn là một hành trình nhiều thử thách.
Bên cạnh đó, ông Nguyễn Văn Được, Chủ tịch UBND TPHCM nhấn mạnh định hướng xuyên suốt của thành phố là phát triển thị trường bất động sản gắn với mục tiêu an sinh.
Theo ông, đề án phát triển nhà ở sắp tới sẽ được xây dựng trên cơ sở tổng hợp ý kiến từ chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp, với mục tiêu cuối cùng là “tất cả người dân thành phố đều có nhà ở, an cư để lập nghiệp và đóng góp cho sự phát triển của TPHCM”.
Ông Nguyễn Văn Được đề nghị các doanh nghiệp chủ động đề xuất cơ chế, chính sách liên quan đến quy hoạch, thuế và tài chính để kéo giảm giá nhà, giúp người dân dễ tiếp cận hơn. Đồng thời, thành phố sẽ nghiên cứu các chính sách ưu đãi phù hợp nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho doanh nghiệp tham gia phát triển nhà ở, đặc biệt là phân khúc phục vụ người thu nhập trung bình và thấp.
Lãnh đạo TPHCM cho biết, dự kiến trong tháng 4 tới, thành phố sẽ hoàn thiện dự thảo đề án và trình các cấp có thẩm quyền, qua đó sớm triển khai trong thực tế. Đây được xem là một trong những chính sách mang tính nhân văn, thể hiện trách nhiệm của chính quyền và cộng đồng doanh nghiệp đối với người dân.
Hân Dao