Trong kỷ nguyên đầu của AI, Nvidia thống trị nhờ phần cứng. Nhưng khi các đối thủ như Google, Amazon bắt đầu tự làm chip, Jensen Huang hiểu rằng bán "cuốc xẻng" thôi là chưa đủ. Với việc ra mắt nền tảng mã nguồn mở NemoClaw, vị CEO này đang thực hiện một cú nhảy vọt chiến lược: Biến Nvidia từ một hãng bán dẫn chu kỳ thành "hệ điều hành" không thể thay thế của toàn bộ nền công nghiệp trí tuệ nhân tạo.
Tại hội nghị GTC thường niên, tâm điểm của truyền thông đổ dồn vào những dòng chip mới mạnh mẽ hơn. Tuy nhiên, giới quan sát tinh tường lại nhận ra một tín hiệu quan trọng hơn nhiều, thứ có thể định hình lại giá trị vốn hóa của Nvidia trong dài hạn: NemoClaw.
Đây là một nền tảng mã nguồn mở, cho phép các doanh nghiệp xây dựng và triển khai các "AI agent" (tác nhân AI tự hành) mà không phụ thuộc vào loại chip cụ thể nào.
"Đây mới là chiếc máy tính thế hệ mới"
Jensen Huang đã khẳng định trong sự kiện rằng mọi công ty trên thế giới đều nên có một chiến lược hệ thống tác nhân AI. Theo góc nhìn của ông, các agent này không chỉ là phần mềm đơn thuần mà chính là hình thái mới của máy tính.
Nvidia đã thắng vang dội trong giai đoạn huấn luyện AI (training) bằng cách "khóa" người dùng vào hệ sinh thái chip và phần mềm CUDA chặt chẽ đến mức gần như không thể đào thoát. Thế nhưng, cuộc chơi đang chuyển dịch sang giai đoạn thực thi (inference), nơi mà sự độc tôn của Nvidia bị đe dọa bởi các giải pháp tùy chỉnh từ Google, Amazon hay Broadcom.
Khi rào cản gia nhập thị trường chip hạ thấp, "con hào kinh tế" (moat) từng giúp Nvidia trở thành công ty giá trị nhất thế giới đang dần mỏng đi.
Việc bán chip, dù là chip tốt nhất, vẫn mang tính chu kỳ. Ngược lại, sở hữu nền tảng nơi các con chip đó vận hành mới là một mô hình kinh doanh bền vững, biên lợi nhuận cao và khó bị thay thế hơn. NemoClaw chính là quân bài chiến lược để Huang thực hiện tham vọng đó.
Theo hãng tin CNBC, NemoClaw được xây dựng dựa trên OpenClaw, một dự án mã nguồn mở từng gây sốt trong cộng đồng lập trình viên nhưng bị nhiều doanh nghiệp cấm cửa vì lo ngại rủi ro bảo mật. Nvidia đã nhảy vào, thêm các lớp bảo vệ, kiểm soát dữ liệu và quyền riêng tư để biến nó thành một công cụ chuẩn doanh nghiệp.
Cách tiếp cận "mã nguồn mở" của Nvidia nghe có vẻ hào phóng nhưng thực chất là một nước đi đầy toan tính. Bằng cách tặng không lớp phần mềm điều khiển để thúc đẩy sự chấp nhận rộng rãi, Nvidia thu lợi từ lớp hạ tầng bên dưới, chính là sức mạnh tính toán và chip mà mọi tác nhân AI đều cần để hoạt động. Đây là kịch bản mà Microsoft từng dùng với Internet Explorer hay Google với Android: Cho đi cái phễu để thu về dòng tiền từ hệ sinh thái.
Đáng chú ý, chiến lược này còn giúp Nvidia thoát khỏi sự phụ thuộc vào các khách hàng lớn nhưng cũng là đối thủ tiềm năng như OpenAI, Anthropic hay Meta. Nếu bất kỳ cái tên nào trong số này trở nên quá bá đạo, họ sẽ có quyền ép giá Nvidia.
Bằng cách tung ra NemoClaw, Huang đang thực hiện chiến thuật "hàng hóa hóa các sản phẩm bổ trợ". Khi doanh nghiệp có thể triển khai agent miễn phí qua NemoClaw, các mô hình trả phí của OpenAI hay Anthropic sẽ khó giữ được mức giá cao ngất ngưởng. Thị trường mô hình AI sẽ bị xé nhỏ với hàng trăm lựa chọn khác nhau, và người duy nhất đứng ở giữa hưởng lợi từ nhu cầu GPU tăng vọt chính là Nvidia.
Lấp đầy khoảng trống
Trong khi các gã khổng lồ Mỹ như Google hay OpenAI có xu hướng giữ kín các mô hình tốt nhất của mình, các phòng thí nghiệm từ Trung Quốc như Alibaba hay ByteDance đang tăng tốc cực nhanh trong mảng mã nguồn mở. Dữ liệu từ OpenRouter cho thấy 4 trong 5 mô hình phổ biến nhất hiện nay là mã nguồn mở, và phần lớn đến từ Trung Quốc.
Nvidia đang bước vào khoảng trống mà Meta để lại khi có tin đồn Mark Zuckerberg có thể sẽ đóng kín các mô hình tương lai. Jensen Huang đang đặt cược rằng Nvidia có thể làm được điều mà Intel hay IBM từng thất bại trong quá khứ: Chuyển mình từ một hãng phần cứng thuần túy sang một nhà cung cấp nền tảng.
Lịch sử đang ủng hộ CEO Jensen Huang. Ông đã dẫn dắt Nvidia vượt qua nhiều làn sóng từ gaming, tiền số đến điện toán đám mây và giờ là AI.
Doanh thu của hãng đã tăng trưởng 73% trong quý gần nhất và dự báo đạt gần 80 tỷ USD cho quý đầu năm tài chính là một con số gây choáng váng.
Thậm chí, mảng thiết bị mạng (thứ vốn gần như không tồn tại 3 năm trước) giờ đã trở thành mảng kinh doanh tỷ USD.
Câu hỏi quan trọng nhất mà các nhà đầu tư cần đặt ra lúc này không phải là NemoClaw có thành công ngay lập tức hay không, mà là liệu họ có đang định giá đúng bản chất của Nvidia. Nếu Nvidia chỉ là một công ty bán chip, họ sẽ chịu ảnh hưởng của chu kỳ thị trường. Nhưng nếu CEO Jensen Huang thành công biến nó thành một "hệ điều hành" cho AI, giá trị của công ty sẽ tăng trưởng theo cấp số nhân.
*Nguồn: CNBC, The Verge