Ngày 21-3, Hội Khoa học Kỹ thuật Xây dựng TPHCM tổ chức tọa đàm "Các phương thức đấu thầu xây dựng - Kinh nghiệm thực chiến cơ hội đấu thầu". Tọa đàm thu hút các cơ quan chức năng, chuyên gia, doanh nghiệp tham dự.
Tiến sĩ Lê Như Thạch, Chủ tịch Hội Khoa học Kỹ thuật Xây dựng TPHCM- Chủ tịch Tập đoàn Bcons cho rằng tọa đàm là cơ hội giúp doanh nghiệp tham gia đấu thầu hiệu quả các dự án sử dụng vốn nhà nước và vốn tư nhân.
Theo ông, doanh nghiệp cần chủ động thích ứng, nắm vững quy định, đồng thời nâng cao năng lực thực chất và kỹ năng tham gia thị trường, hoàn thiện khung pháp lý – nền tảng minh bạch cho đấu thầu.
Tiến sĩ Lê Như Thạch chia sẻ tại chương trình
Từ góc nhìn của cơ quan chức năng, ông Nguyễn Minh Quốc, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực Bến Cát (TPHCM) cho biết, các quy định về đấu thầu ngày càng được liên thông với pháp luật về đầu tư công, tài chính – ngân sách, đối tác công tư (PPP) và quản lý tài sản công.
Theo ông Quốc, xu hướng này giúp hạn chế xung đột pháp lý, đồng thời nâng cao tính khả thi trong tổ chức thực hiện dự án.
Việc đẩy mạnh đấu thầu qua mạng trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia cũng là một trong những lưu ý quan trọng. Đây không chỉ là công cụ kỹ thuật mà còn là giải pháp quan trọng nhằm giảm thiểu can thiệp chủ quan, tiết kiệm chi phí, rút ngắn thời gian và nâng cao tính cạnh tranh.
Ông Quốc chia sẻ kinh nghiệm để tham gia hiệu quả các gói thầu vốn công, nhà thầu cần đặc biệt lưu ý đến các tiêu chí về năng lực và kinh nghiệm. "Thông thường, hồ sơ mời thầu yêu cầu doanh nghiệp chứng minh năng lực trong khoảng 3–5 năm gần nhất, trong đó doanh thu từ hoạt động xây dựng là yếu tố quan trọng"- ông cho hay.
Bên cạnh đó, yêu cầu về cấp công trình, tính hợp lệ của hồ sơ pháp lý, bảo lãnh dự thầu hay thời hạn hiệu lực hồ sơ đều là những yếu tố mang tính "loại trực tiếp" nếu không đáp ứng.
"Muốn trúng thầu, trước hết hồ sơ phải hợp lệ về pháp lý, sau đó mới xét đến kỹ thuật và giá. Nhiều nhà thầu bị loại chỉ vì những sai sót rất nhỏ nhưng mang tính nguyên tắc", ông Quốc lưu ý.
Tập đoàn Bcons chia sẻ kinh nghiệm đấu thầu
Ở góc độ doanh nghiệp tư nhân, ông Nguyễn Văn Thịnh, Giám đốc Khối đầu thầu tập đoàn Bcons cho biết các doanh nghiệp thường áp dụng linh hoạt nhiều hình thức lựa chọn nhà thầu, tùy theo quy mô và tính chất dự án.
Cụ thể, đấu thầu rộng rãi giúp tăng tính cạnh tranh, tạo điều kiện tiếp cận nhiều nhà thầu và tối ưu chi phí. Tuy nhiên, hình thức này cũng tiềm ẩn rủi ro khi một số nhà thầu chào giá thấp để trúng thầu nhưng năng lực thực tế không đáp ứng, dẫn đến phát sinh trong quá trình thi công.
Trong khi đó, đấu thầu hạn chế chỉ mời 3–5 nhà thầu có năng lực đã được kiểm chứng, giúp kiểm soát chất lượng tốt hơn và rút ngắn thời gian lựa chọn, nhưng có thể làm giảm tính cạnh tranh về giá.
Đối với các gói thầu quy mô nhỏ và cần triển khai nhanh, doanh nghiệp thường áp dụng chào thầu cạnh tranh, hoặc trong trường hợp đặc thù có thể sử dụng chỉ định thầu với các đối tác chiến lược.
Theo ông Thịnh, một điểm khác biệt quan trọng trong đấu thầu tư nhân là doanh nghiệp không chỉ đánh giá hồ sơ trên giấy mà còn kiểm chứng thực tế năng lực nhà thầu.
Kinh nghiệm của Bcons là tổ chức khảo sát trực tiếp tại nhà máy, công trình mà nhà thầu đang thực hiện, đặc biệt với các hạng mục đặc thù như nhôm kính, cửa chống cháy… để đảm bảo năng lực sản xuất và chất lượng sản phẩm.
Ngoài ra, mỗi dự án thường được chia thành nhiều gói thầu khác nhau để tối ưu quản lý và lựa chọn nhà thầu phù hợp cho từng hạng mục.
Doanh nghiệp trao đổi, chia sẻ về hoạt động
Tại tọa đàm, các chuyên gia đều thống nhất rằng, trong bối cảnh khung pháp lý ngày càng hoàn thiện và cạnh tranh ngày càng cao, doanh nghiệp không thể tham gia đấu thầu theo cách "thử vận may" mà cần có chiến lược bài bản.
Dịp này, Hội khoa học kỹ thuật xây dựng TPHCM còn tổ chức diễn đàn kết nối – giao thương, đồng thời kết nạp thêm 35 hội viên mới, trong đó có 12 hội viên cá nhân và 23 hội viên tổ chức.