Những loài động vật chỉ còn vài cá thể, quý hiếm nhất hành tinh

Rùa mai mềm khổng lồ (Rafetus swinhoei): Theo Geographical - tạp chí chính thức của Hiệp hội Địa lý Hoàng gia Anh, rùa mai mềm khổng lồ hiện chỉ còn 2 hoặc 3 cá thể trên toàn cầu, trong đó một cá thể đã được nuôi giữ nhiều thập kỷ tại vườn thú Tô Châu (Trung Quốc). Trước đây, loài này phân bố rộng khắp lưu vực sông Hồng của Vân Nam (Trung Quốc) và sông Hồng của Việt Nam, cùng vùng đồng bằng ven biển Bắc bộ. Tuy nhiên, ghi nhận cuối cùng về loài này tại khu vực hạ lưu sông Dương Tử là từ những năm 1930. Những năm qua, số lượng loài đã suy giảm hơn 99% do phát triển nông nghiệp, công nghiệp, cùng với tình trạng săn bắt để lấy thịt và trứng. Ảnh: Shutterstock.

Cá heo vaquita (Phocoena sinus): Chỉ sinh sống tại một khu vực khoảng 300 km2 ở phía bắc Vịnh California, vaquita hiện chỉ còn khoảng 18 cá thể. Số lượng loài này giảm mạnh trong 30 năm qua, từ 567 cá thể trong năm 1997 xuống còn 59 vào năm 2015. Riêng năm 1993, khoảng 84 cá thể đã chết do bị mắc lưới, chiếm tới 15% quần thể khi đó. Ngoài ra, ô nhiễm và thay đổi hệ sinh thái cũng góp phần khiến loài suy giảm. Do là loài cá heo nhỏ nhất và nguy cấp nhất thế giới, vaquita hiện được bảo vệ khẩn cấp bởi chính phủ Mexico thông qua các khu bảo tồn và lệnh cấm thả lưới. Các tổ chức quốc tế như WWF, Ủy ban Quốc tế về Phục hồi Cá heo Vaquita (CIRVA)... cũng hợp lực bảo vệ loài này. Ảnh: Smithsonian Magazine.

Sao la (Pseudoryx nghetinhensis): Được mệnh danh là "Kỳ lân châu Á", Sao la là một trong những loài thú hiếm nhất hành tinh và chỉ được tìm thấy tại dãy Trường Sơn chạy dọc biên giới Việt - Lào. Kể từ lần cuối cùng xuất hiện qua bẫy ảnh vào năm 2013, loài vật bí ẩn này dường như đang "chơi trốn tìm" với các nhà khoa học. Hiện nay, số lượng Sao la ngoài tự nhiên được dự báo đang ở mức báo động đỏ, khiến mọi nỗ lực bảo tồn của Chính phủ và các tổ chức quốc tế như WWF trở thành một cuộc chạy đua nghẹt thở nhằm ngăn chặn kịch bản tuyệt chủng. Ảnh: Shutterstock.

Đười ươi Tapanuli (Pongo tapanuliensis): Đười ươi Tapanuli được xem là loài linh trưởng lớn hiếm nhất thế giới với khoảng 800 cá thể hoặc ít hơn. Sự suy giảm môi trường sống, phân mảnh rừng và săn bắt trái phép đã khiến số lượng loài giảm mạnh trong những thập kỷ gần đây. Loài vượn người hiếm nhất thế giới này đang được bảo vệ bởi nhiều tổ chức quốc tế và chính phủ Indonesia bảo vệ, nổi bật trong số đó là WWF (Quỹ Quốc tế Bảo vệ Thiên nhiên), Tổ chức Đười ươi Quốc tế (OFI), Borneo Nature Foundation... Tuy nhiên, khoảng 14% phạm vi phân bố của loài hiện không được bảo vệ. Theo dự báo, quần thể có thể giảm tới 83% trong ba thế hệ nếu các mối đe dọa không được kiểm soát hiệu quả. Ảnh: Shutterstock.

Tê giác Java (Rhinoceros sondaicus): Tê giác Java, hay còn gọi là tê giác một sừng, hiện chỉ còn sinh sống tại Vườn quốc gia Ujung Kulon (Indonesia) với khoảng 68 cá thể, bao gồm con trưởng thành và con non. Trước đây, loài từng phân bố rộng ở nhiều quốc gia châu Á như Myanmar, Malaysia, Trung Quốc và Việt Nam nhưng cá thể cuối cùng ở Việt Nam đã chết vào năm 2011. Trong hai thập kỷ qua, số lượng loài này gần như không tăng do cạnh tranh thức ăn và sự xâm lấn của con người. Nguyên nhân sâu xa là nhu cầu săn lấy sừng tê giác phục vụ "chữa bệnh". Hiện nay, tê giác Java được bảo vệ chính bởi chính quyền Indonesia tại Vườn quốc gia Ujung Kulon và các tổ chức quốc tế như Tổ chức Bảo tồn Tê giác Quốc tế (IRF) và WWF. Ảnh: Shutterstock.

Vẹt kakapo (Strigops habroptilus): Kakapo là loài vẹt lớn, không biết bay và hoạt động về đêm, hiện chỉ còn khoảng 149 cá thể tại New Zealand và được quốc gia này bảo vệ nghiêm ngặt. Từng phân bố rộng khắp New Zealand, loài này đã suy giảm nhanh chóng do tác động của săn bắt, sự xâm nhập của các loài thú ăn thịt ngoại lai và mất môi trường sống. Đến năm 1994, loài này bị xếp vào tình trạng “tuyệt chủng trong tự nhiên”. Sự xuất hiện của các loài thú săn mồi như mèo, chồn và chuột cũng khiến số lượng loài suy giảm nghiêm trọng. Ngoài ra, tỷ lệ trứng có khả năng nở thấp và tốc độ sinh sản tự nhiên rất chậm là thách thức lớn đối với việc phục hồi quần thể. Ảnh: Shutterstock.

Chim hút mật Cebu (Dicaecum quadricolor): Loài chim này đặc hữu tại đảo Cebu (Philippines) từng được cho là tuyệt chủng vào đầu thế kỷ XX trước khi được phát hiện lại vào năm 1992. Hiện, quần thể loài này chỉ còn khoảng 60-70 cá thể, sống trong các mảnh rừng nhỏ trên nền đá vôi. Phá rừng, khai thác gỗ trái phép, mở đường, khai khoáng và định cư bất hợp pháp chính là những nguyên nhân đe dọa đến loài này. Ngoài ra, bão Haiyan năm 2013 cũng từng gây thiệt hại lớn đến môi trường sống của loài. Hiện lực lượng kiểm lâm địa phương thường xuyên tuần tra và theo dõi loài, đồng thời các nghiên cứu về sinh thái vẫn đang được triển khai. Ảnh: Shutterstock.