Hồ sơ vào lớp 10 trường top tăng, phụ huynh cân não chọn nguyện vọng

Tỷ lệ chọi giữa các trường cũng có sự chênh lệch lớn, tùy theo mức độ “hút” nguyện vọng ở từng khu vực.

Theo số liệu của Sở GD&ĐT Hà Nội, năm nay toàn thành phố có gần 147.000 học sinh tốt nghiệp THCS, trong khi tổng chỉ tiêu vào lớp 10 công lập chỉ khoảng 81.500 em, tương đương tỷ lệ trúng tuyển khoảng 55%. Điều này đồng nghĩa gần một nửa học sinh sẽ phải lựa chọn các hướng đi khác sau lớp 9.

Hồ sơ dồn về trường top, áp lực tăng cao

Sự chênh lệch lớn giữa số lượng thí sinh và chỉ tiêu khiến áp lực dồn mạnh vào kỳ thi. Những năm gần đây, xu hướng “dồn toa” vào các trường top ngày càng rõ nét.

Ở mùa tuyển sinh trước, có tới 45 trường THPT công lập ghi nhận tỷ lệ chọi tăng. Một số trường “điểm” duy trì mức cạnh tranh cao như THPT Yên Hòa với tỷ lệ khoảng 1 chọi 2,4. Điều này cho thấy dù cơ hội vào công lập có hạn, phần lớn thí sinh vẫn tập trung đăng ký vào một số trường quen thuộc, thay vì phân bổ nguyện vọng hợp lý hơn.

Sau 3 ngày đầu đăng ký, Hà Nội ghi nhận hơn 57.000 hồ sơ đăng ký nguyện vọng vào 10, đáng nói là tâm lý “chọn trường top” tiếp tục chi phối mạnh mẽ quyết định của phụ huynh và học sinh. Nhiều gia đình chấp nhận rủi ro để theo đuổi các trường có điểm chuẩn cao, với kỳ vọng con được học trong môi trường tốt hơn.

“Gia đình vẫn ưu tiên trường công lập, đặc biệt là những trường top. Sau khi xem thống kê nguyện vọng do sở công bố sau 3 ngày, cũng rất lo không biết tỷ lệ chọi năm nay cao đến đâu, có đỗ được không. Áp lực rất nhiều, vì nếu không đỗ thì phải tính phương án khác, nhưng vẫn mong con vào được môi trường tốt hơn”, chị Thu Hòa (Đống Đa) chia sẻ.

Ở phía học sinh, không ít em cũng sẵn sàng “đánh cược” với nguyện vọng mơ ước. Nguyễn Minh Anh (Đống Đa) đăng ký nguyện vọng 1 vào trường THPT Kim Liên dù biết tỷ lệ chọi cao. “Thầy cô có khuyên em nên chọn thêm phương án an toàn hơn, nhưng em vẫn muốn vào trường mình thích. Thời gian không còn nhiều nên em cố gắng học ngày học đêm để đạt kết quả tốt nhất”, Minh Anh nói.

Ở góc nhìn từ cơ sở giáo dục, cô Vân Hồng, Hiệu trưởng trường THCS Chương Dương, cho rằng áp lực thi lớp 10 không giống nhau giữa các khu vực.“Ở ngoại thành có thể 60-70% vào công lập, nhưng khu đông dân, nội thành thì có khi chỉ 30-40%. Áp lực dồn vào những chỗ đông học sinh”, cô nói.

Theo cô, tỷ lệ 55% chỉ là con số trung bình, còn thực tế rất khác nhau giữa các khu vực. Điều này khiến phụ huynh dễ hiểu sai bức tranh chung và tạo áp lực không cần thiết. Cô Hồng cũng nhấn mạnh việc tư vấn nguyện vọng hiện nay rất khó chính xác. Từ đó, cô lưu ý phụ huynh phải dựa vào năng lực thực tế của con, điều kiện gia đình và sức khỏe, thay vì chạy theo “lời khuyên chắc suất”.

Theo các chuyên gia tuyển sinh, hiện tượng “dồn toa” không chỉ xuất phát từ điểm chuẩn hay danh tiếng, mà nhiều phụ huynh quan niệm, trường có điểm đầu vào cao đồng nghĩa với chất lượng tốt hơn và cơ hội vào đại học thuận lợi hơn. Khi số suất công lập bị giới hạn, tâm lý này càng được củng cố.

Đáng chú ý, số lượng học sinh lớp 9 tại Hà Nội những năm gần đây tăng nhanh, riêng kỳ tuyển sinh gần nhất tăng khoảng 20.000 em so với năm trước, trong khi chỉ tiêu công lập không tăng tương ứng.

Sự chênh lệch này khiến tỷ lệ trúng tuyển giảm, kéo theo mức độ cạnh tranh ngày càng cao. Đặc biệt, tỷ lệ chọi giữa các trường cũng có sự chênh lệch lớn, tùy theo mức độ “hút” nguyện vọng ở từng khu vực.

Bài toán nguyện vọng khó hơn, rủi ro lớn hơn

Trước bối cảnh áp lực tuyển sinh ngày càng gia tăng, nhiều ý kiến cho rằng vấn đề không chỉ nằm ở chỉ tiêu, mà còn ở cách lựa chọn nguyện vọng của phụ huynh và học sinh.

Ở góc độ nhà trường, cô Ngô Thị Thành, Phó hiệu trưởng trường THPT Phan Huy Chú - Đống Đa, nhận định áp lực năm nay tăng rõ rệt và khó lường hơn trước.

“Năm nay, số học sinh tăng hơn 20.000 so với năm trước, trong khi chỉ tiêu vào công lập chỉ khoảng 55%, nên chắc chắn cạnh tranh sẽ cao hơn. Trước đây còn phân tuyến thì mình còn ước lượng được, nhưng bây giờ không phân tuyến nữa thì rất khó dự đoán. Nhiều em muốn vào trường top, nên mức độ cạnh tranh sẽ dồn lên rất cao”, cô nói.

Theo cô Thành, rủi ro lớn nhất nằm ở cách đăng ký nguyện vọng. Năm nay điểm chuẩn bây giờ rất khó đoán, nếu phụ huynh không tính toán kỹ thì rủi ro cao.

Cùng quan điểm, cô Nguyễn Thị Mai Liên, Phó hiệu trưởng trường THPT Hoài Đức A (Hoài Đức, Hà Nội), cho rằng áp lực năm nay không chỉ đến từ quy mô toàn thành phố mà còn thể hiện ngay ở từng trường. Năm nay, trường Hoài Đức A được giao 630 chỉ tiêu, trong khi năm ngoái là 720, tức là giảm 2 lớp. Chỉ tiêu giảm mà số học sinh không giảm thì đương nhiên cạnh tranh sẽ tăng.

Cô Liên cũng cho biết áp lực tâm lý hiện nay rất rõ. “Học sinh lớp 9 áp lực lớn, phụ huynh cũng căng thẳng, vì đa số vẫn mong muốn con vào công lập, đặc biệt là các trường có chất lượng tốt”. Tuy nhiên, nếu không tính toán kỹ, việc lựa chọn có thể trở thành rủi ro. “Nếu chỉ tập trung vào một vài trường mà không có phương án phù hợp thì rất dễ bị động”, cô nói.

Cùng với đó, sau khi công bố danh sách những trường có lượng hồ sơ đăng ký cao trên toàn thành phố, Sở GD&ĐT Hà Nội đề nghị các trường tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ phụ huynh và học sinh trong đăng ký nguyện vọng, đảm bảo lựa chọn phù hợp với năng lực và điều kiện từng gia đình. Ngành giáo dục cũng khuyến nghị học sinh cần cân nhắc kỹ năng lực học tập, tìm hiểu môi trường giáo dục và điều kiện học tập trước khi đăng ký.

Sở GD&ĐT Hà Nội nhấn mạnh nhiều trường THPT hiện nay đều có chất lượng tốt, môi trường học tập ổn định; trường phù hợp nhất không phải là trường top, mà là trường phù hợp với học sinh.