Chuyện chưa kể về chiếc đồng hồ Patek Philippe Nautilus

Sức hấp dẫn của Nautilus đã kéo theo nhiều giai thoại suốt 50 năm qua và sự thật đằng sau những giai thoại ấy cũng thú vị không kém.

Nautilus được Gerald Genta thiết kế chỉ trong một bữa ăn với Philippe Stern

Đây là giai thoại phổ biến trong cộng đồng mộ điệu Patek Philippe nói chung và đồng hồ thể thao cao cấp nói riêng, dẫn đến không ít “tam sao thất bản”. Thực chất, Gerald Genta đã thiết kế Nautilus trong một bữa ăn, nhưng không phải trong cuộc hẹn riêng với chủ tịch đương thời của Patek Philippe.

Danh sách đồng hồ thể thao nổi tiếng luôn có chiếc Nautilus do Gerald Genta thiết kế.

Tại một kỳ Hội chợ Quốc tế Basel, có lẽ là vào năm 1974, ông tình cờ bắt gặp ban lãnh đạo của công ty này đang dùng bữa tại bàn khác trong nhà hàng khách sạn. Genta lập tức gọi giấy bút để phác thảo bản vẽ Nautilus đầu tiên. Thời điểm đó, cuộc đua đồng hồ thể thao vỏ thép đang ở vòng “làm nóng”, với phát súng đầu tiên thuộc về chiếc Royal Oak của Audemars Piguet - tác phẩm cũng của Gerald Genta. Sức khỏe và luyện tập bắt đầu được quan tâm nhiều hơn trong thập niên 1970, kéo theo nhu cầu về chiếc đồng hồ năng động, thuận tiện hơn cho cuộc sống. Bản thân là người ưa vận động, Philippe Stern đang tìm kiếm ý tưởng về đồng hồ thể thao mới, còn Genta có tờ giấy, chiếc bút, bàn ăn và ý tưởng.

Đáng nói hơn, trong cuộc phỏng vấn với tạp chí Very Important Watches, ông từng kể lại mình chỉ mất 5 phút để thiết kế Nautilus.

Hai bên “tai” trên vỏ đồng hồ không phải thiết kế nguyên bản

Đối chiếu chiếc 3700/1A đầu tiên cho đến series ngày nay với bản vẽ gốc của Genta, có thể thấy điểm khác nhau rằng hai bên thân vỏ đồng hồ nhỏ, phẳng hơn nhiều trên giấy vẽ so với thực tế. Điều này dẫn đến nhận định cho rằng cặp “tai” của Nautilus là ý tưởng riêng của Patek Philippe, nhằm giúp đồng hồ trông giống cửa sổ mạn tàu hơn.

Bản vẽ Nautilus của Gerald Genta. Ảnh: Sotheby’s.

Nhận định này vừa đúng lại vừa không đúng. Gerald Genta và Patek Philippe thực ra đã cộng tác chặt chẽ trên chi tiết này của đồng hồ, sau bản thiết kế “vẽ vội” trên bàn ăn nọ. Thiết kế tích hợp, viền bezel bát giác dạng dẹt và hai “tai” (cách gọi của công xưởng Patek Philippe) đều được phát triển với sự tham vấn của Genta.

Dẫu vậy, Nautilus có thể đã không có chi tiết này ngay từ đầu do thách thức kỹ thuật của nó. Đảm nhận chế tạo bởi chuyên gia về vỏ đồng hồ Jean-Pierre Frattini, bộ vỏ Nautilus đã dẫn đến nhiều tranh luận giữa ông và cha đẻ của bản thiết kế. Chiếc đồng hồ gặp khó khăn khi chống nước vì thời đó chưa có thiết bị đủ tinh vi để đảm bảo áp lực cân bằng trên hai tai. Sau hàng loạt điều chỉnh, bao gồm cả việc phải thiết kế lại mặt kính, thử nghiệm trên nhiều phiên bản khác nhau - Nautilus với hai bản lề như hiện nay cuối cùng được đưa vào lưu hành thành công và trở thành dấu ấn nhận diện đặc sắc cho bộ sưu tập.

Cubitus và những thiết kế “giống mà lại khác” Nautilus

“Tai” trên thân vỏ, dây đeo tích hợp với trục dây bo tròn, các góc bo mềm mại trên viền bezel và vân ngang trên mặt số: Dòng đồng hồ mới Cubitus của Patek Philippe chắc chắn mang nhiều điểm tương đồng trong thiết kế với Nautilus. Là đề tài bàn luận sôi nổi của giới mộ điệu, sự tương đồng này không phải là lần đầu tiên xuất hiện trong lịch sử Patek Philippe kể từ khi Nautilus ra đời, đáng ngạc nhiên hơn khi thậm chí còn xuất hiện nhiều lần.

Mẫu đồng hồ Aquanaut tông xanh khaki. Ảnh: Patek Philippe.

Đầu tiên phải kể đến thiết kế ra mắt năm 1997. Không chỉ mang cái tên gợi mở mối liên kết hải dương với Nautilus, Aquanaut trực tiếp sử dụng thân vỏ và viền bezel bát giác trứ danh của nó. Ra đời 20 năm sau Nautilus (và 20 năm trước Cubitus), Aquanaut được định vị như bạn đồng hành mới mẻ với “anh cả” thể thao trong catalogue Patek Philippe, mang đến sự lựa chọn thức thời, trẻ trung, thường nhật hơn và quan trọng là giúp giải hạn cho những người đam mê chiếc Nautilus ngày một khó sở hữu.

Aquanaut là “câu chuyện có thể bạn đã biết”. Chuyện chưa kể thuộc về chiếc “Nautellipse” bí ẩn, xuất hiện trong lịch sử thương hiệu vào mùa xuân 1980.

Một biến thể của Ref. 3770. Ảnh: Collectability.

Thời điểm đó, “tàu lặn thép” không phải mẫu đồng hồ ăn khách nhất của Patek Philippe - danh hiệu này thuộc về chiếc Golden Ellipse với dáng vỏ “tỷ lệ vàng” mềm mại và thiết kế unisex thời thượng, khi ấy đã thành danh được 12 năm. Mong muốn giới thiệu thiết kế thể thao thanh lịch khác nhưng gọn nhẹ hơn, xa xỉ cổ điển hơn, Patek Philippe đã tạo ra Ref. 3770 lai hợp giữa Golden Ellipse và Nautilus. Mẫu đồng hồ có biệt danh Nautellipse sử dụng cùng kỹ thuật và quy trình chế tạo bộ vỏ của Nautilus. Điểm độc đáo nằm ở các trục dây có tạo hình “Golden Ellipse” thay vì dáng chữ nhật bo góc trên mẫu đồng hồ thể thao khoẻ khoắn hơn, dĩ nhiên với viền bezel cùng mặt số đồng điệu.

Mẫu đồng hồ bo góc mang lại cái nhìn khác biệt. Ảnh: Phillip’s.

Đến đầu thập niên 1990, Patek Philippe quyết định “khai tử” chiếc đồng hồ dị biệt này, bởi đơn giản “một rừng không thể có hai hổ” và ngôi vị đồng hồ thể thao thanh lịch cao bậc nhất trong bộ sưu tập hiện hành đã thuộc về Nautilus. Ref. 3770 trở thành “huyền thoại thầm lặng”, kho báu bị lãng quên rất có thể một ngày nào đó sẽ trở lại với những người yêu mến chữ thập hoa calatrava.