Đà Nẵng trang bị kỹ năng ứng xử học đường, dùng mạng xã hội an toàn cho học sinh

Không im lặng trước bạo lực

Hoạt động có sự tham dự của lãnh đạo Hội Luật gia thành phố Đà Nẵng, báo cáo viên pháp luật của Hội, Ban Giám hiệu, cán bộ, giáo viên, Đoàn thanh niên nhà trường cùng đông đảo học sinh Trường THPT Trần Quý Cáp.

Tại chương trình, báo cáo viên Phạm Thị Mai Hoa, Chi hội phó Chi hội Luật gia bảo vệ quyền trẻ em thuộc Hội Luật gia Đà Nẵng, trao đổi với học sinh nhiều nội dung gần gũi với lứa tuổi THPT. Thay vì trình bày quy định pháp luật theo cách khô cứng, báo cáo viên sử dụng các tình huống thường gặp trong trường học để học sinh cùng nhận diện, trao đổi và đưa ra cách xử lý.

Báo cáo viên Phạm Thị Mai Hoa trao đổi với học sinh về các tình huống thường gặp trong ứng xử học đường.

Ở chuyên đề phòng, chống bạo lực học đường, học sinh được hướng dẫn nhận biết các hành vi như đánh nhau, đe dọa, xúc phạm, cô lập, tẩy chay, quấy rối hoặc xâm hại trong trường học. Đáng chú ý, bạo lực học đường hiện không chỉ diễn ra trực tiếp, mà còn chuyển lên không gian mạng dưới hình thức đăng ảnh, bình luận xúc phạm, lập nhóm nói xấu, chế giễu ngoại hình hoặc lan truyền thông tin gây tổn thương người khác.

Báo cáo viên phân tích, bạo lực học đường có thể xuất phát từ việc thiếu kỹ năng kiểm soát cảm xúc, tâm lý muốn khẳng định bản thân, ảnh hưởng tiêu cực từ mạng xã hội hoặc sự thờ ơ của người xung quanh. Trong nhiều trường hợp, sự im lặng, cổ vũ hoặc quay clip đưa lên mạng khiến sự việc trở nên nghiêm trọng hơn.

Từ các tình huống giả định, học sinh được hướng dẫn cách ứng xử khi là nạn nhân, người chứng kiến hoặc người từng gây tổn thương cho người khác. Nếu là nạn nhân, các em được khuyến cáo không im lặng, không chịu đựng một mình, cần bình tĩnh, tránh đáp trả bằng bạo lực và tìm đến thầy cô, cha mẹ hoặc người tin cậy để được hỗ trợ. Với sự việc xảy ra trên mạng, học sinh cần lưu bằng chứng như tin nhắn, hình ảnh, bình luận.

Nếu là người chứng kiến, học sinh được nhấn mạnh vai trò can thiệp an toàn, như can ngăn nhẹ nhàng, đưa nạn nhân ra khỏi tình huống hoặc báo người lớn. Báo cáo viên lưu ý các em không cổ vũ, không quay clip, không đăng tải lên mạng và không cười theo hành vi xúc phạm người khác.

Dùng mạng xã hội có trách nhiệm

Ở chuyên đề sử dụng mạng xã hội an toàn, báo cáo viên đặt ra những câu hỏi gần gũi: mỗi ngày học sinh dùng mạng xã hội bao nhiêu giờ, trước khi ngủ thường làm gì, nội dung các em xem nhiều nhất là học tập hay giải trí. Từ đó, chương trình giúp học sinh nhìn nhận mạng xã hội như "con dao hai lưỡi", có thể hỗ trợ học tập, kết nối bạn bè, thể hiện bản thân, nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu sử dụng thiếu kiểm soát.

Những nguy cơ phổ biến được nêu ra gồm nghiện mạng xã hội, tin giả, lừa đảo trực tuyến, đánh cắp thông tin cá nhân và bạo lực mạng. Học sinh được hướng dẫn nhận biết dấu hiệu "lướt vô thức", khi chỉ định xem vài phút nhưng kéo dài hàng giờ, hoặc cảm thấy khó chịu khi không được dùng điện thoại.

Với tin giả, báo cáo viên đưa ra quy tắc "3 kiểm": kiểm nguồn, kiểm ngày và kiểm chéo thông tin. Học sinh được nhắc rằng không phải nội dung nhiều lượt thích, chia sẻ hoặc bình luận đều là sự thật. Trước khi chia sẻ một thông tin, các em cần cân nhắc nguồn phát, thời điểm đăng và đối chiếu với nguồn đáng tin cậy khác.

Chương trình góp phần nâng cao ý thức ứng xử văn minh trong trường học và trên không gian mạng cho học sinh THPT.

Một nội dung được học sinh quan tâm là bảo vệ thông tin cá nhân. Báo cáo viên khuyến cáo không đăng công khai địa chỉ nhà, số điện thoại, lịch trình cá nhân; không check-in liên tục và không chia sẻ hình ảnh, câu chuyện riêng tư có thể bị lợi dụng. Nguyên tắc được nhấn mạnh là "những gì không muốn người lạ biết thì không nên đăng".

Với lừa đảo trực tuyến, học sinh được hướng dẫn không bấm vào đường link lạ, không cung cấp mã OTP, mật khẩu, thông tin tài khoản; đồng thời cần xác minh trực tiếp khi nhận được tin nhắn mượn tiền, trúng thưởng hoặc yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân. Các tình huống như người lạ nhắn tin báo trúng thưởng, bạn trong lớp bị đăng ảnh xấu lên Facebook được đưa ra để học sinh thảo luận cách xử lý.

Báo cáo viên cũng lưu ý học sinh về hậu quả pháp lý của các hành vi vi phạm. Tùy tính chất, mức độ, hành vi bạo lực học đường, xúc phạm danh dự, nhân phẩm hoặc đăng tải thông tin sai sự thật trên mạng có thể bị nhà trường xử lý kỷ luật, xử phạt hành chính, bồi thường dân sự hoặc bị xem xét trách nhiệm hình sự trong trường hợp nghiêm trọng.

Chương trình diễn ra trong không khí cởi mở, với nhiều câu hỏi, ý kiến trao đổi từ học sinh. Theo Ban tổ chức, hoạt động này nằm trong kế hoạch tuyên truyền, phổ biến pháp luật năm 2026 của Hội Luật gia thành phố Đà Nẵng, đồng thời tăng cường phối hợp giữa tổ chức luật gia và nhà trường trong giáo dục pháp luật, đạo đức, kỹ năng sống cho học sinh.