Ảnh minh họa
Theo Nikkei Asia, Trung Quốc đang đẩy mạnh đa dạng hóa nguồn cung dầu thô trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn thị trường năng lượng toàn cầu.
Theo các nguồn tin trong ngành năng lượng, một tàu chở dầu của Iran gần đây đã rời eo biển Hormuz, di chuyển qua eo biển Lombok của Indonesia trước khi được cho là chuyển tải ngoài khơi Indonesia để tiếp tục vận chuyển sang Trung Quốc. Hoạt động trung chuyển dầu Iran được cho là đang mở rộng từ vùng biển Malaysia sang Indonesia nhằm giảm sự chú ý của Mỹ.
Trước khi xung đột bùng phát ngày 28/2, Trung Quốc được cho là tiêu thụ khoảng 90% lượng dầu xuất khẩu của Iran thông qua các nước trung gian như Malaysia. Dù chịu sức ép từ Washington, Bắc Kinh vẫn duy trì nhập khẩu dầu từ Tehran, giúp Iran duy trì nguồn thu ngoại tệ quan trọng.
Trong khi đó, nguồn cung từ Trung Đông suy giảm đáng kể sau khi Iran trên thực tế phong tỏa eo biển Hormuz. Nhập khẩu dầu của Trung Quốc từ Saudi Arbia giảm khoảng 30% trong quý I/2026, còn nguồn cung từ Iraq cũng giảm mạnh.
Nga đang nổi lên là nguồn thay thế lớn nhất. Truyền thông Trung Quốc cho biết nhập khẩu dầu từ Nga tăng khoảng 30% trong quý đầu năm nay, với tuyến đường ống Nga - Trung hoạt động tối đa công suất. Tỷ trọng dầu Nga trong tổng nhập khẩu dầu thô của Trung Quốc đã tăng từ 17% năm 2025 lên 22% trong quý I/2026.
Brazil cũng mở rộng thị phần, tăng từ 8% lên 10%. Ngoài ra, Indonesia đã vươn lên trở thành nhà cung cấp dầu lớn thứ 6 cho Trung Quốc, với lượng nhập khẩu trong tháng 3 tăng hơn 100 lần so với cùng kỳ năm ngoái.
Nhờ mở rộng nguồn cung từ nhiều khu vực, tổng nhập khẩu dầu của Trung Quốc trong quý I vẫn tăng khoảng 9% so với cùng kỳ, dù riêng tháng 3 ghi nhận mức giảm nhẹ.
Đáng chú ý, Trung Quốc đến nay vẫn chưa phải sử dụng kho dự trữ dầu chiến lược, trái ngược với nhiều quốc gia nhập khẩu năng lượng khác. Điều này cho thấy Bắc Kinh đang duy trì được khả năng cân đối nguồn cung thông qua chiến lược đa dạng hóa nhập khẩu.
Song song với việc tăng mua dầu từ Nga và Iran, Trung Quốc cũng phát tín hiệu sẵn sàng mở rộng nhập khẩu năng lượng từ Mỹ. Theo các nguồn tin ngoại giao, khoảng 15 tàu chở dầu thô của Mỹ đã rời cảng trong tháng 4 và dự kiến cập cảng Trung Quốc trong tháng 5.
Giới phân tích cho rằng Bắc Kinh có thể sử dụng các cam kết mua dầu và LNG từ Mỹ như một công cụ đàm phán trong các vấn đề thương mại, công nghệ và địa chính trị. Với mạng lưới cung ứng ngày càng đa dạng, Trung Quốc đang ở vị thế thuận lợi trong các cuộc thương lượng với Washington.