Tử vong do ung thư ở Việt Nam cao vì phát hiện bệnh muộn

Tại hội thảo khoa học kỹ thuật do Bệnh viện Ung bướu TPHCM tổ chức ngày 15-5, TS-BS Diệp Bảo Tuấn, Giám đốc bệnh viện, cho biết thống kê toàn cầu cho thấy tỉ lệ mắc ung thư tại Việt Nam không quá cao so với thế giới, tuy nhiên tỉ lệ tử vong lại đáng lo ngại. Nguyên nhân chủ yếu là do phần lớn bệnh nhân đến bệnh viện ở giai đoạn muộn, từ giai đoạn III đến IV, khiến hiệu quả điều trị giảm đáng kể.

TS-BS Diệp Bảo Tuấn, Giám đốc Bệnh viện Ung bướu TPHCM, phát biểu khai mạc tại hội thảo

Có tới 50–80% bệnh nhân ung thư được phát hiện ở giai đoạn muộn. Điều này dẫn đến chi phí điều trị cao và hiệu quả thấp.

Trong bối cảnh ung thư ngày càng gia tăng và có xu hướng trẻ hóa, các chiến lược điều trị và phòng ngừa đang có sự chuyển dịch mạnh mẽ từ "điều trị khi mắc bệnh" sang "chủ động phòng ngừa và phát hiện sớm".

Ngành y tế đang thúc đẩy mạnh mẽ chiến lược tầm soát sớm, phát hiện sớm và điều trị dự phòng, không chỉ riêng với ung thư mà còn với nhiều bệnh lý khác, nhằm nâng cao hiệu quả điều trị và giảm gánh nặng chi phí cho xã hội.

Song song với thay đổi lối sống, tầm soát định kỳ vẫn là "lá chắn" quan trọng trong phát hiện sớm bệnh

BS Tuấn nhấn mạnh khoảng 2/3 số ca ung thư có liên quan đến yếu tố môi trường và lối sống, hoàn toàn có thể phòng ngừa được. Song song với thay đổi lối sống, tầm soát định kỳ vẫn là "lá chắn" quan trọng trong phát hiện sớm bệnh.

Đặc biệt, một quan niệm sai lầm phổ biến hiện nay là chỉ điều trị khi đã được chẩn đoán ung thư. Các bác sĩ cho rằng điều này làm giảm cơ hội điều trị hiệu quả.

Khám sức khỏe định kỳ là xu hướng tất yếu. Trong tương lai gần, mục tiêu là mỗi người dân đều được kiểm tra sức khỏe ít nhất một lần mỗi năm.

Trong kỷ nguyên công nghiệp 4.0, trí tuệ nhân tạo (AI) đang được ứng dụng mạnh mẽ trong y tế, đặc biệt trong lĩnh vực ung thư. AI hỗ trợ phân tích dữ liệu lớn, giúp tăng độ chính xác trong chẩn đoán và giảm sai sót do yếu tố con người. Tại một số bệnh viện chuyên khoa ung bướu, AI đã được ứng dụng trong lập kế hoạch xạ trị, giúp rút ngắn thời gian từ vài giờ xuống chỉ còn vài phút nhưng vẫn đảm bảo độ chính xác cao.

Ngoài ra, AI còn hỗ trợ phát hiện sớm các đột biến gen trong một số loại ung thư như ung thư phổi, vú, dạ dày, cũng như phân tích hình ảnh CT để phát hiện tổn thương nhỏ.

Bên cạnh y học hiện đại, y học cổ truyền đang được tích hợp trong chăm sóc hỗ trợ bệnh nhân ung thư, đặc biệt trong việc giảm tác dụng phụ, tăng cường sức khỏe và cải thiện chất lượng sống. Tại Bệnh viện Ung bướu, các mô hình kết hợp y học cổ truyền – y học hiện đại đã được triển khai, bao gồm châm cứu, xoa bóp, phục hồi chức năng và sử dụng một số bài thuốc hỗ trợ.

BS Tuấn cũng cảnh báo người dân không nên tự ý bỏ điều trị hiện đại để tìm đến các phương pháp truyền miệng, thiếu kiểm chứng vì có thể gây nguy hiểm và làm mất cơ hội điều trị.