Cả triệu người thức đêm xem robot đi làm, điều gì đang xảy ra ở Thung lũng Silicon?

Cuộc đua đưa robot vào môi trường làm việc

Trong nhiều năm qua, Thung lũng Silicon đã quen với việc tạo ra những “hiện tượng internet” từ các sản phẩm công nghệ mới. Nhưng ít ai nghĩ rằng một trong những nội dung được xem nhiều nhất tuần qua lại là cảnh một robot đứng phân loại hàng hóa trong kho.

Startup robot Figure AI đã phát trực tiếp quá trình robot hình người của họ làm việc liên tục suốt nhiều giờ tại trụ sở ở San Jose, Mỹ. Công việc mà robot đảm nhận cực kỳ đơn giản là nhặt các gói hàng nhỏ rồi đặt lên băng chuyền theo đúng chiều mã vạch.

Thoạt nhìn, đây là một nhiệm vụ nhàm chán đến mức không có gì đặc biệt. Nhưng chính sự bình thường đó lại khiến nhiều người bị thu hút. Hàng triệu lượt xem xuất hiện chỉ sau vài giờ livestream. Công ty đã cố tình chọn một công việc đơn điệu nhất có thể để chứng minh rằng robot của họ đủ ổn định để làm những nhiệm vụ lặp đi lặp lại trong thời gian dài.

Trong nhiều năm, giới công nghệ luôn nói về tương lai nơi robot hình người sẽ xuất hiện trong nhà máy, kho hàng và cả gia đình. Tuy nhiên, phần lớn các video công nghệ trước đây thường chỉ kéo dài vài phút và được cắt dựng kỹ lưỡng. Chính vì vậy, livestream kéo dài hàng chục giờ của Figure AI tạo ra cảm giác chân thực hơn nhiều.

Brett Adcock, CEO của Figure AI

CEO Brett Adcock khẳng định robot hoạt động hoàn toàn tự động và không có con người điều khiển từ xa. Theo ông, hệ thống AI của robot sẽ tự đưa ra quyết định dựa trên dữ liệu từ camera. Khi gặp lỗi hoặc bị “kẹt”, robot sẽ tự động khởi động lại hệ thống.

Thông điệp mà Figure AI muốn gửi đi rất rõ ràng rằng robot hình người không còn là sản phẩm của phim khoa học viễn tưởng, mà đang từng bước tiến vào môi trường lao động thực tế.

Tuy nhiên, phía sau màn trình diễn ấn tượng ấy là một cuộc cạnh tranh cực kỳ căng thẳng.

Figure AI hiện được định giá gần 40 tỷ USD và đang tham gia cuộc đua robot hình người với hàng loạt đối thủ lớn như Tesla, Agility Robotics hay công ty Trung Quốc Unitree. Các tập đoàn công nghệ đều hiểu rằng nếu robot hình người thật sự đủ khả năng làm việc thay con người, thị trường này có thể trở thành ngành công nghiệp trị giá hàng nghìn tỷ USD.

Không phải ngẫu nhiên mà các công ty liên tục chọn kho hàng và nhà máy làm nơi thử nghiệm robot đầu tiên. Đây là môi trường có tính lặp lại cao, quy trình rõ ràng và ít biến động hơn so với đời sống thường ngày.

Trong ngành logistics, nhiều công việc yêu cầu con người thực hiện cùng một thao tác hàng nghìn lần mỗi ngày. Đó là lý do robot được xem là giải pháp tiềm năng để giảm chi phí lao động và duy trì hoạt động 24/7.

Đối với các doanh nghiệp, viễn cảnh robot có thể làm việc liên tục mà không mệt mỏi là điều cực kỳ hấp dẫn. Một robot không cần nghỉ trưa, không xin nghỉ phép và cũng không bị ảnh hưởng bởi áp lực tâm lý như con người. Chính vì vậy, livestream của Figure AI không đơn giản chỉ là một màn quảng bá sản phẩm. Nó giống một buổi “thử vai công khai” trước các nhà đầu tư và khách hàng tiềm năng.

Robot đang tiến gần con người đến đâu?

Dù buổi livestream tạo ra cảm giác robot đã rất gần với con người, nhiều chuyên gia cho rằng thực tế vẫn còn khoảng cách khá xa.

Chuyên gia robot học Ayanna Howard nhận định màn trình diễn của Figure AI rất ấn tượng vì robot có thể vận hành liên tục trong thời gian dài mà không xảy ra lỗi nghiêm trọng. Tuy nhiên, bà cho rằng robot hiện tại vẫn giống một “dự án khoa học” hơn là sản phẩm sẵn sàng triển khai quy mô lớn.

Lý do nằm ở chỗ công việc trong thực tế phức tạp hơn rất nhiều so với những gì xuất hiện trên livestream.

Một kho hàng ngoài đời không chỉ có vài kiện hàng giống nhau chạy trên một băng chuyền khép kín. Nhân viên logistics phải xử lý đủ loại kích thước, hình dạng và tình huống bất ngờ. Họ phải đưa ra quyết định liên tục trong môi trường luôn thay đổi. Đó lại chính là điều robot hiện nay còn yếu.

Con người thường không nhận ra bản thân đang sử dụng hàng loạt kỹ năng cực kỳ phức tạp trong các công việc hằng ngày. Chỉ riêng việc nhặt một món đồ cũng đòi hỏi khả năng quan sát, giữ thăng bằng, ước lượng lực tay và phản ứng với những thay đổi nhỏ.

Với robot, những thao tác tưởng đơn giản ấy lại là thách thức lớn. Trong livestream của Figure AI, robot đôi lúc đặt sai chiều mã vạch hoặc làm rơi kiện hàng khỏi băng chuyền. Những lỗi nhỏ này có thể không đáng kể trong video trình diễn, nhưng lại trở thành vấn đề nghiêm trọng nếu xảy ra liên tục trong môi trường vận hành thực tế.

Một trung tâm logistics lớn có thể xử lý hàng trăm nghìn kiện hàng mỗi ngày. Chỉ cần tỷ lệ sai sót nhỏ cũng đủ tạo ra tổn thất lớn về thời gian và chi phí.

Ngoài ra, robot hiện vẫn phụ thuộc rất nhiều vào môi trường được kiểm soát. Chúng hoạt động hiệu quả nhất khi mọi thứ được sắp xếp gọn gàng và có quy trình rõ ràng.

Trong khi đó, thế giới thực luôn đầy những tình huống bất ngờ. Con người có thể phản ứng linh hoạt khi hộp hàng bị méo, băng chuyền gặp sự cố hoặc vật thể nằm sai vị trí. Robot vẫn gặp khó khăn với các tình huống như vậy. Đó cũng là lý do nhiều chuyên gia cho rằng robot hình người sẽ chưa thể thay thế hoàn toàn lao động con người trong tương lai gần.

Dù vậy, điều đáng chú ý là tốc độ phát triển của công nghệ robot đang nhanh hơn nhiều so với vài năm trước.

Trước đây, robot hình người thường bị xem là sản phẩm trình diễn hơn là công cụ thực tế. Chúng có thể đi lại hoặc thực hiện vài động tác đơn giản nhưng thiếu độ ổn định để làm việc lâu dài.

Giờ đây, các công ty công nghệ đang cố gắng giải quyết bài toán lớn nhất là biến robot thành lực lượng lao động thực sự.

Đó cũng là lý do những buổi livestream như của Figure AI tạo ra sức hút đặc biệt. Người xem không chỉ đang nhìn một robot làm việc. Họ có cảm giác mình đang chứng kiến những bước đầu tiên của một thay đổi lớn trong thị trường lao động toàn cầu.

Dù robot vẫn còn vụng về, đôi lúc chậm chạp và chưa đủ thông minh như con người nhưng một thực tế khó phủ nhận là chúng đang tiến gần hơn tới môi trường làm việc thật.

Điều đáng chú ý không phải là robot đã hoàn hảo đến đâu, mà là chúng đang tiến vào môi trường làm việc thực tế nhanh hơn nhiều người từng nghĩ.

*Nguồn: Business Insider

Hồ Hương