Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam nỗ lực đưa Bảo vật quốc gia đến gần hơn với công chúng

Giữa nhịp sống hiện đại hối hả, khi ngày càng nhiều loại hình giải trí mới xuất hiện, không ít bạn trẻ lại lựa chọn bảo tàng như một điểm dừng chân trong những ngày nghỉ. Với họ, đó không chỉ là nơi tham quan hay “check-in”, mà còn là hành trình tìm hiểu lịch sử, văn hóa dân tộc và khám phá chính mình trong dòng chảy của thời gian.

Tranh thủ những ngày tháng 5 lịch sử, bạn Trịnh Nam (21 tuổi) cùng nhóm bạn đã lựa chọn Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam làm điểm đến để tham quan và trải nghiệm. Với Nam, đi bảo tàng không đơn thuần là thay đổi không gian hay tìm kiếm những phong cách nghệ thuật mới mẻ, mà còn là cách để hiểu thêm về cội nguồn dân tộc.

Trịnh Nam (giữa) cùng nhóm bạn đã lựa chọn Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam.

"Bọn em cảm thấy mình là người Việt Nam nhưng chưa biết quá nhiều về đất nước mình", Nam chia sẻ một cách giản dị nhưng đầy suy ngẫm. Câu nói ấy không chỉ là nỗi trăn trở của riêng chàng trai 21 tuổi, mà còn là tiếng lòng của rất nhiều người trẻ hôm nay – những người đang đi tìm lời giải cho câu hỏi về nguồn cội, về lịch sử và những giá trị đã làm nên bản sắc Việt Nam.

Dù thừa nhận bản thân chưa hề biết trước rằng trong gian phòng trưng bày mình đang đứng có lưu giữ tới hai Bảo vật quốc gia vô giá, Nam và nhóm bạn vẫn bị thu hút đặc biệt bởi hệ thống tượng cổ tại đây, đặc biệt là hai pho tượng Phật Quan Âm. Đứng trước những kiệt tác điêu khắc hàng trăm năm tuổi, Nam không giấu được sự xúc động trước vẻ đẹp uy nghi, bề thế của các hiện vật.

Các bạn trẻ khám phá không gian trưng bày tại bảo tàng.

"Em thấy được cái hồn của người nghệ nhân khi họ có thể truyền thần vào gần như mọi gương mặt. Nhìn từ góc nào cũng đều thấy được thần sắc riêng biệt của từng diện mạo", Nam chia sẻ với ánh mắt đầy thán phục. Việc một người trẻ chưa có nhiều kiến thức chuyên sâu về mỹ thuật hay khảo cổ vẫn có thể cảm nhận rõ nét "cái thần" của tác phẩm chính là minh chứng sống động cho sức mạnh vượt thời gian của nghệ thuật dân tộc.

Bên cạnh các tác phẩm điêu khắc cổ, nhiều Bảo vật quốc gia khác như Bác Hồ ở chiến khu Việt Bắc hay Em Thúy cũng thu hút sự quan tâm của đông đảo bạn trẻ và du khách quốc tế.

Bạn Mai (20 tuổi) cho biết khoảnh khắc xúc động nhất với cô là khi đứng trước bức tranh khắc họa hình ảnh Hồ Chí Minh tại chiến khu Việt Bắc. Theo Mai, tác phẩm mang đến một bầu không khí đặc biệt, nơi hội tụ giữa tài năng của người nghệ sĩ và tầm vóc của một vĩ nhân.

Trong khi đó, bạn Toàn (24 tuổi), dù không có chuyên môn về hội họa, vẫn không giấu được xúc động khi ngắm nhìn tác phẩm này.

“Bức tranh mang lại cho mình rất nhiều cảm xúc nhưng khó diễn tả thành lời. Một cảm giác như lịch sử đang ùa về”, Toàn chia sẻ.

Không chỉ thu hút người trẻ Việt Nam, nhiều du khách quốc tế cũng dành sự quan tâm đặc biệt cho bức tranh Em Thúy của họa sĩ Trần Văn Cẩn – một trong những tác phẩm tiêu biểu của mỹ thuật Việt Nam hiện đại.

Bức tranh Em Thúy của họa sĩ Trần Văn Cẩn được nhiều khách tham quan chú ý.

Hiện nay, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam đang lưu giữ và trưng bày 9 Bảo vật quốc gia – những tác phẩm tiêu biểu mang giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa và mỹ thuật của dân tộc Việt Nam. Việc sở hữu nhiều hiện vật quý giá không chỉ đặt ra yêu cầu nghiêm ngặt trong công tác bảo quản mà còn mở ra bài toán lớn về việc làm thế nào để đưa di sản đến gần hơn với công chúng trong nước và quốc tế.

Trao đổi về vấn đề này, bà Nguyễn Thị Thu Hương, Trưởng phòng Truyền thông và Đối ngoại của Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam cho biết, toàn bộ 9 Bảo vật quốc gia hiện đều được trưng bày thường xuyên để phục vụ công chúng. Đây cũng là điểm nhấn quan trọng nhất đối với nhiều du khách, đặc biệt là những người có quỹ thời gian hạn hẹp và mong muốn thực hiện một hành trình riêng để chiêm ngưỡng trọn vẹn những đỉnh cao của mỹ thuật Việt Nam.

Theo bà Hương, việc sở hữu nhiều Bảo vật quốc gia vừa là niềm vinh dự lớn lao, vừa đặt ra trách nhiệm đặc biệt nặng nề. Mỗi tác phẩm không chỉ mang giá trị mỹ thuật xuất sắc mà còn chứa đựng chiều sâu lịch sử, văn hóa và tâm hồn dân tộc. Vì vậy, đội ngũ cán bộ của bảo tàng luôn nỗ lực từng ngày để gìn giữ nguyên vẹn các hiện vật quý giá, đồng thời tìm ra những phương thức sáng tạo nhằm đưa nghệ thuật Việt Nam đến gần hơn với công chúng trong nước và quốc tế.

Trong bối cảnh công nghệ ngày càng phát triển, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam cũng đang đẩy mạnh nhiều giải pháp đổi mới trong hoạt động trưng bày, truyền thông và quảng bá di sản. Mục tiêu không chỉ dừng lại ở việc bảo tồn, mà còn là tạo thêm nhiều trải nghiệm mới mẻ để công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ, có thể tiếp cận nghệ thuật dân tộc theo cách gần gũi và sinh động hơn.

Trong tương lai, bảo tàng kỳ vọng khi điều kiện cho phép sẽ đưa các tác phẩm hội họa cùng những Bảo vật quốc gia tham gia triển lãm tại các quốc gia lớn và những bảo tàng danh tiếng trên thế giới. Theo đại diện bảo tàng, đây không chỉ là hành trình quảng bá nghệ thuật Việt Nam mà còn là cơ hội để lan tỏa niềm tự hào về văn hóa dân tộc tới bạn bè quốc tế.

Với những giá trị đặc biệt đang được gìn giữ và phát huy, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam không chỉ là nơi lưu giữ ký ức nghệ thuật của dân tộc mà còn đang từng bước trở thành cầu nối đưa mỹ thuật Việt Nam hội nhập sâu rộng với thế giới.

Cận cảnh 9 Bảo vật quốc gia tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam

Tượng Phật Bà Quan Âm từng thuộc về chùa Hội Hạ, hiện tại nằm trong Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam và được công nhận là Bảo vật quốc gia năm 2013.

Pho tượng Hoàng hậu Trịnh Thị Ngọc Trúc.

Bức tranh Hai thiếu nữ và em bé của hoa sĩ Tô Ngọc Vân.

Bức Bình phong được ghép bởi 8 tấm ván của họa sĩ Nguyễn Gia Trí.

Tác phẩm Kết nạp Đảng ở Điện Biên Phủ của tác giả Nguyễn Sáng.

Tác phẩm Gióng của tác giả Ngô Tư Nghiêm.

Bức tranh sơn mài Bác Hồ ở chiến khu Việt Bắc của họa sĩ Dương Bích Liên được công nhận Bảo vật quốc gia năm 2017.

Tác phẩm Em Thúy của họa sĩ Trần Văn Cẩn.

Cánh cửa chạm rồng.

Quốc Tiệp