Hai gã khổng lồ gọi xe công nghệ của Đông Nam Á là Grab và GoTo đang chuẩn bị dừng các chương trình đăng ký dịch vụ theo tháng (subscription) dành cho tài xế xe máy. Động thái diễn ra trong bối cảnh chính phủ Indonesia ráo riết đẩy mạnh chính sách mới nhằm áp trần phí hoa hồng của nền tảng ở mức 8%.
Bước đi này nhằm thực hiện sắc lệnh của Tổng thống Prabowo Subianto, yêu cầu các đơn vị vận hành ứng dụng gọi xe trực tuyến phải phân bổ tới 92% giá trị chuyến đi cho tài xế. Quy định này cắt giảm mức chiết khấu mà các nền tảng gọi xe được phép thu xuống còn 8%, giảm sâu so với mức đỉnh trước đây lên tới 20%.
“Tỷ lệ phân chia doanh thu, vốn là 80% cho tài xế, giờ đây sẽ được nâng lên mức tối thiểu là 92%,” ông Prabowo khẳng định. Dù chưa ấn định thời điểm cụ thể sắc lệnh có hiệu lực, vị tổng thống đã đưa ra lời cảnh báo đanh thép: những công ty từ chối tuân thủ “không nên làm ăn tại Indonesia nữa”.
Tập đoàn GoTo, đơn vị vận hành ứng dụng Gojek, cho biết trong một tuyên bố rằng họ sẽ ngừng triển khai GoRide Hemat, một chương trình giảm giá chặng đi dựa trên gói đăng ký trả trước dành cho tài xế. Quyết định được đưa ra sau khi hãng kết luận rằng cơ chế này cần một sự cân bằng tốt hơn để đảm bảo phúc lợi cho tài xế. Chương trình vốn đã được thử nghiệm từ tháng 11/2025 và vừa được mở rộng quy mô vào tháng 2 năm nay.
Phía công ty cho biết, trong thời gian tới, các chuyến đi thuộc danh mục GoRide Hemat sẽ áp dụng cấu trúc chia sẻ doanh thu 8% tương tự như dịch vụ GoRide thông thường. GoTo nói thêm rằng họ dự kiến sẽ có những điều chỉnh vừa phải về giá cước đối với người tiêu dùng nhưng vẫn đảm bảo tính hợp lý túi tiền.
“Gojek và GoTo hoàn toàn cam kết ủng hộ định hướng của Tổng thống Prabowo Subianto liên quan đến phí hoa hồng xe ôm trực tuyến”, ông Hans Patuwo, CEO của GoTo khẳng định. Dẫu vậy, công ty cho biết họ vẫn đang chờ đợi văn bản đầy đủ của Sắc lệnh Tổng thống về bảo vệ người lao động ngành vận tải trực tuyến, vốn vẫn chưa được công bố chính thức.
Grab nhập cuộc và nỗ lực cân bằng hệ sinh thái
Ở một diễn biến độc lập, Grab Indonesia cũng đưa ra thông báo sẽ chấm dứt chương trình đăng ký Akses Hemat dành cho tài xế xe máy để phù hợp với khung khấu trừ mới của chính phủ.
Đại diện hãng tuyên bố chương trình sẽ bị hủy bỏ do công ty nhận thấy nhu cầu cần có những điều chỉnh tối ưu hơn nhằm góp phần xây dựng một hệ sinh thái bền vững cho tất cả các bên liên quan.
Grab cho biết thêm dịch vụ GrabBike Hemat dành cho khách hàng vẫn sẽ tiếp tục được duy trì đi kèm với những điều chỉnh cước phí đã được tính toán kỹ lưỡng, trong khi vẫn ưu tiên hàng đầu yếu tố giá cả phải chăng. Công ty cũng khẳng định sẽ không có bất kỳ đợt tăng giá nào đối với người dùng dịch vụ GrabBike Tiêu chuẩn (GrabBike Standard) ở giai đoạn này.
“Phúc lợi của tài xế vẫn là ưu tiên hàng đầu của chúng tôi”, phía Grab nhấn mạnh, đồng thời cam kết sẽ tiếp tục duy trì các chương trình phúc lợi hiện tại, bao gồm thưởng lễ Tết, hỗ trợ bảo hiểm y tế quốc gia (BPJS), học bổng, bảo hiểm và các dịch vụ hỗ trợ khẩn cấp.
Giới phân tích dự báo những thay đổi này sẽ tác động mạnh mẽ đến cấu trúc định giá trên toàn bộ phân khúc gọi xe máy giá rẻ. Hiện tại, cả Grab và Gojek đều đang phải đau đầu tìm kiếm lời giải cho bài toán cân bằng giữa thu nhập của tài xế, khả năng chi trả của người tiêu dùng và biên lợi nhuận của chính doanh nghiệp dưới khung pháp lý mới.
Được biết, nền kinh tế Indonesia đang gặp khó khăn trong việc tạo ra các công việc có thu nhập cao, đẩy hàng triệu người vào khu vực lao động phi chính thức như lái xe và giao hàng. Theo số liệu chính phủ, cả nước hiện có khoảng 7,5 triệu người thất nghiệp. Trong khi đó, lạm phát dù đã giảm nhẹ so với đầu năm nhưng vẫn duy trì ở mức cao, bào mòn sức mua của người dân.
Lực lượng tài xế giao hàng, ước tính khoảng 7 triệu người, cũng là nhân tố nòng cốt trong các cuộc biểu tình rầm rộ năm ngoái, sau vụ việc thương tâm một tài xế 21 tuổi bị xe cảnh sát cán tử vong.
Hiệp hội Garda Indonesia đã nhiệt liệt hoan nghênh tuyên bố của ông Prabowo, khẳng định quyết định này không chỉ giải quyết đòi hỏi về công bằng kinh tế, mà còn củng cố sự công nhận của Nhà nước đối với đội ngũ tài xế xe ôm công nghệ như một phần không thể thiếu của hệ sinh thái giao thông kỹ thuật số hiện đại.
Theo: Deal Street Asia, Nikkei