Khi ranh giới thẩm mỹ bị xô lệch (*): Nghệ sĩ và trách nhiệm công chúng

Theo đó, ngày 11-5, cơ quan chức năng đã xác định nhóm đối tượng có hành vi sử dụng trái phép chất ma túy gồm 6 đối tượng: Lê Ánh Nhật (SN 1991, tức ca sĩ Miu Lê, trú tại TP HCM); Vũ Khương An (SN 1995, trú tại TP HCM); Trần Đức Phong (SN 1993, Hà Nội)...

Những hành vi lệch chuẩn

Trước Miu Lê, nhiều nghệ sĩ khác cũng vướng bê bối "nàng tiên nâu" và chịu xử lý theo quy định của pháp luật, đánh mất sự nghiệp như Chi Dân, An Tây, Hữu Tín... Những người nổi tiếng phải chịu cảnh tù tội gây sốc trong giới giải trí còn có hoa hậu Thùy Tiên. Cô nhận án 2 năm tù về tội lừa dối khách hàng, liên quan sản phẩm kẹo Kera trong phiên tòa năm 2025.

Vụ bê bối của Thùy Tiên khiến phim "Chốt đơn" của bộ đôi Bảo Nhân - Nam Cito gặp khó khăn, phải sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để thay vai nữ chính của cô trong phim. Dẫu vậy, khi ra rạp, "Chốt đơn" chỉ thu về hơn 5,1 tỉ đồng, thua lỗ nặng nề.

Diễn viên, ca sĩ Miu Lê với tạo hình trong phim “Đại tiệc trăng máu 8”. (Ảnh do nhà sản xuất cung cấp)

Bên cạnh những vi phạm pháp luật, phải chịu cảnh tù tội, những vấn đề đáng lo ngại khác trong nạn "nghệ sĩ lệch chuẩn" còn có hát nhép, quảng cáo sai sự thật, phát ngôn thiếu chuẩn mực hay cố tình tạo chú ý bằng chiêu trò gây sốc trên mạng.

Trong đó, vụ việc ca sĩ Nguyễn Duyên Quỳnh lộ hát nhép khi thể hiện ca khúc "Viết tiếp câu chuyện hòa bình" tại Lễ trao giải "Làn sóng xanh" lần thứ 28-2025 cũng tạo ra nhiều bàn tán tiêu cực. Ngoài ra, nhiều nghệ sĩ khác như NSND Hồng Vân, NSƯT Nguyễn Trí Cát Tường, Quyền Linh... cũng đều từng lên tiếng xin lỗi công chúng vì những quảng cáo không đúng sự thật.

Tăng quyền cho bộ quy tắc ứng xử

Hầu hết những trường hợp khi vướng phải các hành vi lệch chuẩn đều bày tỏ sự hối hận, tự trách và xin lỗi đến người hâm mộ, công chúng vì đã làm xấu đi hình ảnh người nghệ sĩ. Họ chấp nhận sự trừng phạt từ cơ quan quản lý, mất đi hình ảnh, sự nghiệp cũng như niềm tin từ công chúng. Áp lực từ sự nổi tiếng, những nỗi lo cạnh tranh trong môi trường số... đã khiến họ quên đi trách nhiệm của một hình mẫu chuẩn mực, duy trì thẩm mỹ của những người làm nghệ sĩ, làm văn hóa trong các lĩnh vực nghệ thuật.

Sau hành vi sử dụng ma túy, Miu Lê thông qua công ty quản lý đã bày tỏ nỗi xấu hổ và ân hận. "Để bảo đảm quyền lợi tối đa cho các bên liên quan, KIM Entertainment sẽ chính thức đại diện và thay mặt Miu Lê đứng ra trực tiếp xử lý, giải quyết toàn bộ các vấn đề, hợp đồng và công việc tồn đọng. 

Đây là một bài học vô cùng đắt giá và là sự cảnh tỉnh nghiêm khắc nhất đối với cá nhân Miu Lê cũng như trong công tác quản lý nghệ sĩ của công ty chúng tôi" - thông cáo từ công ty quản lý của Miu Lê có đoạn viết.

Nghệ sĩ Minh Dự (ngồi bìa trái, tay ôm hoa) chụp hình lưu niệm với các sinh viên tại Talkshow “Công nghiệp văn hóa TP HCM - Từ chính sách đến thực tiễn sáng tạo” do Báo Người Lao Động tổ chức ngày 14-5. IẢnh: QUANG LIÊM)

Ca sĩ Nguyễn Duyên Quỳnh cũng tự trách vì để mọi người phải bận lòng về mình. "Chỉ xin mọi người rộng lòng cho tôi thêm thời gian sửa đổi và vẫn được chăm chỉ làm nghề, được hết mình với tình yêu âm nhạc... Thật lòng xin lỗi và cảm ơn mọi người thật nhiều" - Duyên Quỳnh bày tỏ.

Để hình thành rào cản, giúp nghệ sĩ tự trọng nghề nghiệp, tránh hành vi lệch chuẩn, xuống cấp giá trị văn hóa, đạo đức, bộ quy tắc ứng xử cho nghệ sĩ đã được Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch ban hành năm 2021. Trong đó, những quy tắc ứng xử chung được đặt ra: Đặt lợi ích của dân tộc, quốc gia lên trên hết, trước hết, trọng danh dự, đề cao trách nhiệm công dân, trách nhiệm của người hoạt động nghệ thuật; thượng tôn pháp luật, không làm tổn hại uy tín của tập thể, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm của người khác; giữ gìn phẩm chất đạo đức, uy tín, danh dự của người hoạt động nghệ thuật, phù hợp với chuẩn mực đạo đức xã hội, thuần phong mỹ tục và truyền thống văn hóa Việt Nam.

Năm 2026, Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch tiếp tục ban hành bộ quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số. Những bộ quy tắc ứng xử này là cần thiết để nhắc nhở nghệ sĩ. Tuy nhiên, với tình hình hiện nay, những bộ quy tắc ứng xử này cũng cần có những bổ sung, tăng thêm quyền để nâng cao răn đe.

"Tôi nghĩ, người làm văn hóa, nghệ thuật, ngoài chuyện nâng cấp văn hóa, tri thức cũng nên có lối sống lành mạnh, lan tỏa năng lượng tích cực đến công chúng. Tôi mong bộ quy tắc ứng xử cho nghệ sĩ sẽ không chỉ là những quy tắc ứng xử lối sống ngoài đời, trên không gian mạng mà còn cần những điều luật, chuẩn mực văn hóa trong biểu diễn trên sân khấu, nội dung sáng tạo. Mỗi một hành động, lời nói, ngôn từ viết ra ở bất cứ đâu cũng đều phù hợp chuẩn mực đạo đức văn hóa chung và quy định của pháp luật" - Minh Dự chia sẻ. 

(Còn tiếp)

(*) Xem Báo Người Lao Động từ số ra ngày 24-5