Ban hành Luật đô thị đặc biệt đã khó, triển khai hiệu quả trong thực tiễn lại càng khó

Chiều 28-5, UBND TPHCM tổ chức Hội thảo góp ý của các nguyên lãnh đạo Trung ương và thành phố cho dự thảo Dự án Luật đô thị đặc biệt.

70% kế thừa, 30% đề xuất mới

Hội thảo do Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được và Ủy viên Dự khuyết Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Mạnh Cường đồng chủ trì.

Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được phát biểu tại hội thảo

Phát biểu tiếp thu tại hội thảo, Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được cho biết Trung ương, đặc biệt là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm rất tin tưởng, quan tâm và đặt nhiều kỳ vọng vào TPHCM. Việc ban hành Nghị quyết 09 ngày 19-5-2026 về xây dựng và phát triển TPHCM trong kỷ nguyên mới của Bộ Chính trị đã tạo điều kiện để TPHCM phát triển mạnh mẽ hơn trong thời gian tới, đặc biệt là giúp thành phố xây dựng Luật đô thị đặc biệt.

Theo ông Nguyễn Văn Được, Nghị quyết 09 là niềm vinh hạnh, tự hào, cơ hội nhưng đồng thời cũng là một áp lực rất lớn đối với hệ thống chính trị của TPHCM. "Ban hành Luật đô thị đặc biệt đã khó, triển khai hiệu quả trong thực tiễn lại càng khó" – ông Nguyễn Văn Được nhấn mạnh.

Người đứng đầu Chính quyền TPHCM cho biết quan điểm xây dựng Luật đô thị đặc biệt dựa trên sự kế thừa của Luật Thủ đô và phát huy những điểm mới, thế mạnh. Cụ thể, có 70% nội dung kế thừa, 30% là đề xuất mới của TPHCM. Qua đó, hướng tới xây dựng Luật đô thị đặc biệt đảm bảo cho sự phát triển nhanh và bền vững của TPHCM. Từ Luật đô thị đặc biệt này, TPHCM phấn đấu trở thành siêu đô thị, giải quyết 4 tồn tại, hạn chế của thành phố mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ ra.

Thay mặt lãnh đạo TPHCM, ông Nguyễn Văn Được ghi nhận và cho biết sẽ tiếp thu tối đa những vấn đề, nội dung mà các nguyên lãnh đạo đã góp ý tại hội thảo.

Minh bạch giữa rủi ro có tính toán và hành vi trục lợi

Trước đó, góp ý tại hội thảo, nguyên Phó Bí thư Thành ủy, nguyên Chủ tịch HĐND TPHCM Nguyễn Thị Quyết Tâm cho rằng Luật đô thị đặc biệt phải có tính phân cấp, phân quyền mạnh. Với Luật đô thị đặc biệt, TPHCM được giao những quyền mạnh hơn khung pháp lý hiện hành. Điều này căn cứ vào năng lực thực tiễn của TPHCM.

Bà Nguyễn Thị Quyết Tâm góp ý tại hội thảo

"TPHCM phải chứng minh được với những lợi thế của thành phố nhưng nếu không đủ thẩm quyền sẽ không khơi thông được. Hay nói một cách khác là thành phố tự đánh mất cơ hội do không đủ thẩm quyền. Từ đó, Luật đô thị đặc biệt không chỉ phân cấp, phân quyền triệt để mà còn đủ mạnh dựa trên năng lực, tiềm năng và lợi thế cạnh tranh của thành phố" – bà Nguyễn Thị Quyết Tâm nói.

Ông Nguyễn Ngọc Trân, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội chỉ ra những điều kiện cần để Luật đô thị đặc biệt khả thi. Theo đó, trước hết cần làm rõ ranh giới giao thoa giữa Luật đô thị đặc biệt với những luật khác có liên quan. "Cần có một điều khoản chốt chặn, khẳng định khi nào có sự khác biệt giữa Luật đô thị đặc biệt và các luật khác về cùng một vấn đề thì áp dụng quy định của Luật đô thị đặc biệt" – ông Nguyễn Ngọc Trân phân tích.

Cạnh đó, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội cho rằng Luật đô thị đặc biệt cần có cơ chế miễn trừ trách nhiệm. Việc áp dụng cơ chế sandbox và các mô hình PPP mới chắc chắn sẽ có tỉ lệ rủi ro. Do đó, Luật đô thị đặc biệt cần quy định rõ ràng cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, xác định minh bạch ranh giới giữa rủi ro có tính toán trong quản trị và hành vi trục lợi.