130 nghệ sĩ cùng kể câu chuyện Việt Nam bằng âm nhạc dân tộc

Tối 29/5, tại Phòng Hòa nhạc lớn Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, chương trình hòa nhạc Âm thanh Đất Việt do Dàn nhạc Dân tộc Việt Nam - Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam biểu diễn đã diễn ra trong không khí trang trọng thu hút đông đảo giới chuyên môn, nghệ sĩ và công chúng yêu âm nhạc truyền thống.

Chương trình do Khoa Âm nhạc Truyền thống thực hiện, hướng tới kỷ niệm 70 năm thành lập Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam (1956-2026), đồng thời đánh dấu 17 năm thành lập Dàn nhạc Dân tộc Việt Nam (2009-2026).

TS.NSND Đỗ Quốc Hưng - Giám đốc Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam.

Phát biểu khai mạc, TS.NSND Đỗ Quốc Hưng - Giám đốc Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam nhấn mạnh, Âm thanh Đất Việt không chỉ là sự kiện nghệ thuật quy mô lớn mà còn mang ý nghĩa đặc biệt trong hành trình bảo tồn, phát huy giá trị âm nhạc truyền thống dân tộc.

“Âm nhạc truyền thống dân tộc không chỉ đơn thuần là một loại hình nghệ thuật biểu diễn mà đó chính là hồn cốt dân tộc, là cuốn biên niên sử bằng âm thanh ghi lại hành trình phát triển gắn liền với lịch sử đấu tranh, xây dựng và bảo vệ đất nước. Giữ gìn âm nhạc truyền thống chính là giữ lấy cội nguồn, giữ lấy bản sắc văn hóa độc đáo của dân tộc Việt Nam trước dòng chảy hội nhập toàn cầu và trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước.

Chương trình Âm thanh đất Việt hôm nay mang theo một thông điệp mạnh mẽ về khát vọng bảo tồn, phát triển và đưa âm nhạc truyền thống Việt Nam bước vào đời sống đương đại một cách sâu sắc hơn, gần gũi với đông đảo công chúng ở mọi lứa tuổi”, TS.NSND Đỗ Quốc Hưng phát biểu.

Chương trình Âm thanh Đất Việt quy tụ khoảng 130 nghệ sĩ, giảng viên, học sinh, sinh viên tham gia biểu diễn trong đó có nhiều Nghệ sĩ Nhân dân, Nghệ sĩ Ưu tú cùng các nghệ sĩ hàng đầu trong lĩnh vực âm nhạc truyền thống... giới thiệu 15 tác phẩm tái hiện dòng chảy không ngừng của âm nhạc truyền thống gắn với hành trình dựng nước, giữ nước và phát triển dân tộc. Đặc biệt, chương trình có sự góp mặt của PGS.TS.NSƯT Tân Nhàn, ca sĩ Anh Thơ và ca sĩ Trọng Tấn.

Một điểm nhấn đáng chú ý của Âm thanh Đất Việt chính là sự kết nối giữa các thế hệ nghệ sĩ khi những nghệ sĩ gạo cội cùng đứng chung sân khấu với học sinh, sinh viên do chính họ đào tạo, tạo nên dòng chảy tiếp nối của âm nhạc dân tộc Việt Nam.

Phần mở màn với Hồi trống Lạc Hồng.

Mở đầu chương trình là màn hòa tấu trống Hồi trống Lạc Hồng đầy khí thế do nghệ sĩ Thu Hà cùng các học sinh tổ Gõ trình diễn. Những thanh âm mạnh mẽ, dồn dập tái hiện tinh thần quật cường của dân tộc, tạo nên bầu không khí hào hùng ngay từ những phút đầu tiên.

Tiếp nối là tốp tấu đàn Tranh Giữ trọn mùa xuân với sự tham gia của 30 nghệ sĩ mang đến bức tranh thanh âm giàu sức sống về quê hương đất nước, gửi gắm khát vọng hòa bình và thịnh vượng.

Một trong những điểm nhấn của chương trình là tác phẩm hòa tấu Ông Gióng của nhạc sĩ Xuân Khoát - một trong những tác phẩm khí nhạc kinh điển và là tác phẩm đầu tiên viết cho dàn nhạc dân tộc Việt Nam. Hình tượng Thánh Gióng hiện lên đầy hào sảng như biểu tượng của tinh thần yêu nước, ý chí độc lập và sức mạnh đoàn kết dân tộc.

Khán giả tiếp tục được dẫn dắt qua nhiều miền không gian văn hóa với các tác phẩm như Giai điệu quê hương, song tấu đàn Bầu Ầu ơ ví dầu, Fantasy Việt Nam, độc tấu đàn Tỳ bà Gửi về phương Nam, tốp tấu Sáo trúc Nhớ về dòng sông, hay các bản hòa tấu Non sông một dải, Đất nước thái hòa.

Theo NSND Phạm Ngọc Khôi - Chỉ huy Dàn nhạc, việc lựa chọn Đất nước thái hòa làm tiết mục khép lại mang ý nghĩa biểu tượng cho khát vọng hòa bình, phát triển và thịnh vượng của dân tộc Việt Nam sau những thăng trầm lịch sử.

Phần trình diễn của các nghệ sĩ.

Bên cạnh phần khí nhạc, chương trình còn ghi dấu ấn với sự xuất hiện của các nghệ sĩ thanh nhạc nổi tiếng. PGS.TS.NSƯT Tân Nhàn mang đến cảm xúc sâu lắng qua Xa khơi; ca sĩ Anh Thơ thể hiện đầy da diết Chiếc khăn Piêu; trong khi ca sĩ Trọng Tấn khép lại phần thanh nhạc với Hồ Chí Minh đẹp nhất tên Người, nhận được nhiều tràng pháo tay từ khán giả.

Không chỉ gây ấn tượng bởi quy mô, chương trình còn tạo dấu ấn với những phần trình diễn solo giàu cảm xúc của các nghệ sĩ nhạc cụ dân tộc. Đặc biệt, phần độc tấu đàn Nguyệt Concerto Bình Minh của NSND Cồ Huy Hùng để lại nhiều dư âm nhờ kỹ thuật điêu luyện cùng khả năng truyền tải cảm xúc tinh tế.

Sự kết hợp giữa NSND Hoa Đăng (đàn T’rưng) và nghệ sĩ Hải Đăng (đàn Nhị) trong tác phẩm Csárdás tiếp tục mang đến nhiều bất ngờ, cho thấy khả năng biểu đạt linh hoạt và sức sống mạnh mẽ của nhạc cụ dân tộc Việt Nam khi thể hiện một tác phẩm kinh điển của thế giới.

Phần trình diễn nhạc cụ dân tộc của các nghệ sĩ, giảng viên.

Trong khi đó, song tấu đàn Bầu Ầu ơ ví dầu do NSƯT Lệ Chi và NSƯT Lệ Giang trình diễn lại mang đến những cảm xúc sâu lắng. Những thanh âm mềm mại, tinh tế của cây đàn Bầu như chạm đến chiều sâu tâm hồn người nghe, tôn vinh vẻ đẹp độc đáo của loại nhạc cụ gắn liền với bản sắc văn hóa Việt Nam.

Có thể nói, Âm thanh Đất Việt không chỉ là một đêm hòa nhạc giàu giá trị nghệ thuật mà còn là hành trình khám phá chiều sâu văn hóa Việt Nam bằng ngôn ngữ âm nhạc. Những thanh âm truyền thống được làm mới trong tư duy phối khí hiện đại đã mang đến trải nghiệm nghệ thuật giàu cảm xúc, đồng thời khơi dậy niềm tự hào về bản sắc văn hóa dân tộc.

Thông qua chương trình, Dàn nhạc Dân tộc Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò là nơi gìn giữ, bảo tồn và sáng tạo trên nền tảng âm nhạc truyền thống, góp phần đưa tinh hoa văn hóa Việt đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ trong dòng chảy hội nhập hôm nay.