Ngày 6/6, UBND xã Trường Thành, TP. Cần Thơ tổ chức Ngày hội sầu riêng , nhằm đẩy mạnh quảng bá, giới thiệu, kết nối tiêu thụ sầu riêng trồng trên địa bàn xã.
Chia sẻ tại sự kiện, GS, TS. Trần Văn Hâu - nguyên giảng viên cao cấp Đại học Cần Thơ - cho rằng, ngành sầu riêng xuất khẩu của Việt Nam đang phải cạnh tranh gay gắt với sầu riêng từ các quốc gia Đông Nam Á, đặc biệt Thái Lan. Trong bối cảnh diện tích trồng sầu riêng liên tục tăng, việc nâng cao chất lượng trở thành điều kiện tiên quyết để sầu riêng Việt giữ vững thị phần tại các thị trường lớn, đặc biệt tại Trung Quốc.
GS, TS. Trần Văn Hâu chia sẻ tại sự kiện.
Theo ông Hâu, tình trạng nhiễm dư lượng kim loại nặng Cadimi (Cd) trong sầu riêng Việt Nam đang thành rào cản lớn nhất ảnh hưởng đến uy tín xuất khẩu. Dù vấn đề cảnh báo dư lượng Cadimi đã bước sang năm thứ 3, nhưng nhận thức của đa số bà con trồng sầu riêng vẫn còn khá mơ hồ.
"Nguyên nhân cốt lõi xuất phát từ tập quán lạm dụng phân lân đơn có tính chua để kích thích ra hoa, kết hợp với đặc tính đất trũng phèn có độ pH thấp tại Đồng bằng sông Cửu Long, khiến cây dễ dàng hấp thụ độc chất vào quả", ông Hâu nói.
Để khắc phục tình trạng trên, ông Hâu đề xuất, ngành nông nghiệp cần triển khai đồng bộ các giải pháp kỹ thuật dài hạn. Trước hết, nông dân cần cải tạo đất bằng cách bón vôi, bổ sung phân hữu cơ , dùng than sinh học (biochar) nhằm nâng độ pH lên, từ đó cố định hiệu quả kim loại nặng và hạn chế cây hấp thụ Cadimi.
Bà Hồ Thị Cẩm Đào - Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam TP. Cần Thơ - tham gia quảng bá, thúc đẩy tiêu thụ sầu riêng trồng trên địa bàn.
Bên cạnh đó, ông Hâu khuyến nghị, cần chấm dứt việc lạm dụng phân lân và kali liều cao trong xử lý cây ra hoa; phát huy tối đa lợi thế nguồn nước quanh năm của miền Tây để đẩy mạnh sản xuất trái vụ, giúp sầu riêng Việt Nam đạt giá trị cao và tránh được tình trạng cạnh tranh, dội chợ vào chính vụ.
Ông Nguyễn Minh Dũng - Giám đốc Hợp tác xã Tân Thuận Nhất, xã Trường Thành, TP. Cần Thơ - cho biết, để sầu riêng Việt tiếp cận các thị trường khó tính, hợp tác xã đang tích cực vận động thành viên chuyển dịch quy trình canh tác theo tiêu chuẩn VietGAP, hướng tới sản xuất nông sản sạch, hữu cơ.
Về giá cả năm nay, ông Dũng cho biết, giá sầu riêng Ri6 biến động lớn khi đạt đỉnh 80.000 đồng/kg vào đầu vụ, nhưng chạm đáy ở mức 25.000 đồng/kg vào cuối vụ. Mức giá này cùng với chi phí đầu vào tăng, khiến lợi nhuận của người trồng sầu riêng không cao như các năm trước, nhưng các nhà vườn canh tác theo hướng hữu cơ vẫn đảm bảo lợi nhuận từ 10.000 - 15.000 đồng/kg.
Trong khi đó, giống sầu riêng Monthong vẫn duy trì mức giá ổn định hơn, từ 40.000 - 50.000 đồng/kg. Nhờ sự hỗ trợ từ địa phương, Hợp tác xã Tân Thuận Nhất đã ký hợp đồng thu mua với nhiều doanh nghiệp, giải quyết bài toán tồn đọng đầu ra.
Bà Trần Thị Thiên Thư - Bí thư Đảng ủy xã Trường Thành - cho biết, trước sự biến động của thị trường, xã tích cực khuyến khích nông dân hợp tác chặt chẽ, hướng tới ký kết hợp đồng tiêu thụ với doanh nghiệp. Xã cũng hướng dẫn bà con đăng ký mã số vùng trồng và ghi chép nhật ký sản xuất nghiêm ngặt để đảm bảo tính minh bạch.
Hiện, nông dân trồng sầu riêng tại xã Trường Thành đã và đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ vào sản xuất, như tưới tự động, dùng drone (thiết bị bay không người lái) trong phun thuốc, giám sát cây trồng. Bên cạnh việc bán trái tươi truyền thống, địa phương cũng định hướng gắn kết nhà vườn với các đơn vị lữ hành để phát triển mô hình du lịch sinh thái miệt vườn, tạo thêm nguồn thu nhập, kênh tiêu thụ.