Chính thức công bố Báo cáo Vietnam ESG Practitioner Dialogue 2026, đồng thời ra mắt sáng kiến cộng đồng cùng tên

Sự kiện diễn ra tại CT Innovation Hub, Tòa nhà Léman Luxury, TP. Hồ Chí Minh, với sự tham dự của 50 lãnh đạo doanh nghiệp, chuyên gia phát triển bền vững và đại diện hiệp hội. Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Võ Trường An, Giám đốc Công ty Cổ phần Sàn giao dịch Tín chỉ Carbon ASEAN, nhấn mạnh vai trò của thị trường carbon trong tiến trình chuyển đổi bền vững của doanh nghiệp Việt Nam.

Sự kiện cũng có sự tham gia của ông Kayzad Namdarian, Tham tán Kinh tế, Tổng Lãnh sự quán Australia tại TP. Hồ Chí Minh. Ông chia sẻ về cam kết đồng hành của Chính phủ Australia với Việt Nam trong việc thúc đẩy thực hành bền vững trong khối tư nhân để đạt mục tiêu kinh tế xanh của Việt Nam. Sáng kiến Vietnam ESG Practitioner Dialogue chính là minh chứng về kết quả cụ thể từ hợp tác giữa các cựu sinh Úc thông qua Cộng đồng Kinh doanh Cựu sinh Úc (Australian Alumni Business Network).

ESG tại Việt Nam đã bước vào giai đoạn thực thi

Báo cáo ghi nhận một bước ngoặt trong cách doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận ESG. Trong bối cảnh Việt Nam cam kết đạt phát thải ròng bằng không vào năm 2050, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước yêu cầu nhóm doanh nghiệp VN30 đưa nội dung ESG vào báo cáo thường niên, và Liên minh châu Âu triển khai cơ chế thuế carbon biên giới, ESG đã chuyển từ khái niệm tự nguyện sang yêu cầu bắt buộc.

Tuy vậy, theo số liệu của Viện Chiến lược, Chính sách Tài nguyên và Môi trường (Bộ Tài nguyên và Môi trường) công bố trên báo Sài Gòn Giải Phóng tháng 12/2024, 98% nền kinh tế Việt Nam vẫn được xếp loại "nâu". Khoảng cách giữa cam kết và thực thi chính là lý do Đối Thoại Thực Hành (Practitioner Dialogue) ra đời.

Năm phát hiện chính của báo cáo

• Thứ nhất, ESG đã trở thành "giấy phép hoạt động" trong chuỗi giá trị toàn cầu: Đáp ứng các tiêu chuẩn ESG không còn là yếu tố tạo lợi thế cạnh tranh mà là điều kiện tiên quyết để duy trì hợp đồng với khách hàng quốc tế và tiếp cận thị trường xuất khẩu. Một lãnh đạo doanh nghiệp chưa niêm yết chia sẻ: "Nếu chúng tôi không đáp ứng đủ các yêu cầu ESG đúng hạn, hợp đồng sẽ không được gia hạn theo quy trình mua hàng của khách."

• Thứ hai, doanh nghiệp Việt Nam đang triển khai ESG theo bốn cách tiếp cận: Tùy vào bối cảnh kinh doanh, doanh nghiệp áp dụng từ "Tuân thủ thụ động" (chủ yếu ở các doanh nghiệp vừa và nhỏ, nhà cung cấp cấp 2, cấp 3), "Tích hợp từng bước" (doanh nghiệp sản xuất và dịch vụ quy mô vừa), "Tích hợp chiến lược" (doanh nghiệp niêm yết và tập đoàn lớn trong nước) đến "Chuyển đổi ESG thành điểm cốt lõi trong mô hình kinh doanh" (các tập đoàn đa quốc gia và doanh nghiệp Việt tiên phong). Mỗi doanh nghiệp có một hành trình ESG riêng, nhưng cùng chung đích đến: Lợi nhuận bền vững.

• Thứ hai, năm điểm nghẽn lớn nhất đang cản trở quá trình thực thi: Bao gồm thiếu hoặc còn yếu kém trong quản trị, thách thức đo lường tác động, khó khăn trong chứng minh hiệu quả đầu tư (ROI), nghịch lý tiếp cận vốn xanh, và thiếu hụt hạ tầng, kỹ thuật, nhân sự chuyên môn. Một chuyên gia ESG nhận định: "Chúng ta có rất nhiều cây gậy, nhưng rất ít củ cà rốt", phản ánh thực trạng khung pháp lý hiện nay nghiêng nhiều về chế tài hơn là khuyến khích.

• Thứ tư, chỉ một phần ba thành viên cộng đồng làm việc trong vai trò chuyên trách ESG: Phần lớn nhân sự đang phụ trách ESG còn kiêm nhiệm các vai trò khác, phản ánh khoảng cách năng lực và sự thiếu hụt nhân lực chuyên sâu của thị trường Việt Nam.

• Thứ năm, tám ưu tiên ESG đang định hình chiến lược doanh nghiệp Việt: Bao gồm chuyển dịch năng lượng xanh và giảm phát thải carbon, quản lý rác thải nhựa, kinh tế tuần hoàn, minh bạch chuỗi cung ứng và mua hàng có trách nhiệm, gắn kết người lao động, an toàn lao động, báo cáo minh bạch với các bên liên quan, và chuyển đổi số như nền tảng thúc đẩy ESG.

Ra mắt sáng kiến cộng đồng Vietnam ESG Practitioner Dialogue

Bên cạnh việc công bố báo cáo, sự kiện cũng đánh dấu lễ ra mắt chính thức sáng kiến Vietnam ESG Practitioner Dialogue. Đây là nền tảng đối thoại do Ipsos Việt Nam và Dear Our Community đồng sáng lập, lấy cảm hứng từ mô hình Ipsos ESG Council toàn cầu, với mục tiêu kết nối các lãnh đạo ESG và phát triển bền vững tại Việt Nam. Ban tổ chức cũng công bố mô hình vận hành và lộ trình hoạt động trong năm 2026 của sáng kiến.

Phát biểu tại sự kiện, bà Ngân Lý, Giám đốc Khách hàng Ipsos Việt Nam, chia sẻ: "Chúng tôi xây dựng cộng đồng này để hỗ trợ các chuyên gia thực hành ESG tại Việt Nam kết nối, học hỏi lẫn nhau và cùng kiến tạo một tương lai bền vững. Trong hành trình đó, Ipsos mong muốn dùng chuyên môn của mình đem tới góc nhìn của các bên liên quan giúp doanh nghiệp Việt Nam tự tin hơn khi quyết định chiến lược ESG, và được tin cậy hơn khi đưa ra bằng chứng về tác động xã hội."

Bà Võ Ngọc Tuyền (Kelly Võ), Nhà sáng lập và CEO Dear Our Community, chia sẻ thêm về tính cấp thiết của cộng đồng thực hành ESG: "Đằng sau các yêu cầu kinh doanh, nhiều chuyên gia thực hành ESG đã chia sẻ một điều rất riêng tư rằng hành trình này có thể rất cô đơn với nhiều áp lực khác nhau. Với thế mạnh về mạng lưới và cộng đồng, Dear Our Community hợp tác với Ipsos để cùng xây dựng nền tảng đối thoại dành riêng cho những người thực hành để không ai phải đi một mình."

Tọa đàm chuyên đề: Từ điểm nghẽn đến đột phá

Phiên tọa đàm chuyên đề mang chủ đề "Từ điểm nghẽn đến đột phá, những giải pháp thực tiễn từ doanh nghiệp" đã quy tụ các chuyên gia phát triển bền vững đến từ các doanh nghiệp tiên phong, dưới sự điều phối của bà Võ Ngọc Tuyền.

Các diễn giả tham gia tọa đàm gồm:

• Thạc sĩ Nguyễn Bảo Trung – Giám đốc Điều hành Công ty Cổ phần AP Saigon Petro

• Ông Triệu Thanh Thinh – Trưởng bộ phận ESG và Truyền thông, Công ty Cổ phần Đầu tư Thế Giới Di Động

• Bà Nguyễn Xuân Thùy – Quản lý Phát triển Bền vững Khu vực của Tập đoàn Maersk

Phiên thảo luận xoay quanh ba chủ đề chính: đưa ESG vào vận hành nội bộ thông qua thiết kế quản trị và hệ thống đo lường có sức thuyết phục; bài toán kinh tế của ESG bao gồm chứng minh hiệu quả đầu tư và tiếp cận tài chính xanh; và mở rộng ESG ra chuỗi cung ứng thông qua đồng hành nâng cao năng lực cho nhà cung cấp.

Ba bước đi tiếp theo cho doanh nghiệp Việt

Khép lại báo cáo, Ipsos cùng các thành viên cộng đồng chia sẻ ba bước đi tiếp theo mà doanh nghiệp Việt có thể cân nhắc trên hành trình ESG:

1. Chuyển từ cam kết sang chứng minh tác động: Doanh nghiệp cần xác định rõ các chỉ số tác động (xã hội, môi trường, kinh doanh), theo dõi kết quả trên toàn chuỗi giá trị và cung cấp minh chứng về tác động cho các bên liên quan.

2. Thu hẹp khoảng cách giữa ý định và hành vi: Người tiêu dùng và các bên liên quan bày tỏ ủng hộ mạnh mẽ với phát triển bền vững, nhưng quyết định trong thực tế vẫn chịu chi phối bởi chi phí, sự tiện lợi và thói quen. Doanh nghiệp nên thiết kế các sáng kiến liên quan đến ESG dựa vào hành vi thực tế và nói rõ về lợi ích cụ thể do sáng kiến đem lại.

3. Xây dựng niềm tin qua truyền thông rõ ràng và đáng tin cậy: Trong bối cảnh phức tạp, sự im lặng dễ tạo ra mơ hồ và nuôi dưỡng hoài nghi. Doanh nghiệp cần truyền thông chọn lọc, rõ ràng và đáng tin cậy về tác động từ hoạt động ESG của mình lên cuộc sống con người.

Báo cáo Vietnam ESG Practitioner Dialogue 2026 được xây dựng trên cơ sở 31 cuộc phỏng vấn chuyên sâu kéo dài một giờ và 30 khảo sát có cấu trúc với các chuyên gia ESG đến từ 50 doanh nghiệp tại Việt Nam (bao gồm các tập đoàn đa quốc gia, doanh nghiệp niêm yết và chưa niêm yết).

Trong số 50 thành viên, 28 đơn vị đã đồng ý công khai tên trong báo cáo, bao gồm: ACB, Aline Development, Amanaki Hotel, AP Saigon Petro, De Heus Vietnam, DealersEDGE Asia, DUYTAN Recycling, Dynam Capital, Ed2Career, Faslink, Fico-YTL, GREENFEED, Đồng Hồ Hải Triều, Heineken Vietnam, INSEE Vietnam, Julyhouse, L'MAK, Maersk Vietnam, Mobile World Group, MQL Sustainable Tourism Services, Nestlé Vietnam, NetIQ, Planetzero.earth, Progressive Partners, Raise Partners, Talentnet, Unilever Vietnam và UPGREEN Vietnam.