Những trường hợp sau sẽ bị thu hồi sổ đỏ, người dân nên biết

Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là bước xác lập quyền sở hữu hợp pháp của cá nhân, tổ chức với thửa đất của mình. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, cơ quan nhà nước có thẩm quyền được phép thu hồi sổ đỏ khi vi phạm pháp luật đất đai, nhằm đảm bảo tính minh bạch, công bằng và trật tự trong quản lý đất đai. Việc nắm rõ quy định, trình tự, cũng như quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất trong các trường hợp này là điều vô cùng cần thiết.

Theo khoản 2 Điều 152 Luật Đất đai 2024, Nhà nước thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (gọi tắt là Sổ đỏ/Giấy chứng nhận) đã cấp trong các trường hợp sau.

Trường hợp 1: Nhà nước thu hồi toàn bộ diện tích đất trên Sổ đỏ đã cấp

Nhà nước thu hồi toàn bộ diện tích đất ghi trong Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở, Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở, Giấy chứng nhận quyền sở hữu công trình xây dựng, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất đã cấp.

Trường hợp 2: Cấp đổi Sổ đỏ đã cấp

Cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở, Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở, Giấy chứng nhận quyền sở hữu công trình xây dựng, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất đã cấp.

- Trường hợp 3: Người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất đăng ký biến động đất đai, tài sản gắn liền với đất mà phải cấp mới Sổ đỏ

- Trường hợp 4: Sổ đỏ đã cấp không đúng thẩm quyền, không đúng đối tượng sử dụng đất, không đúng diện tích đất, không đủ điều kiện được cấp, không đúng mục đích sử dụng đất hoặc thời hạn sử dụng đất hoặc nguồn gốc sử dụng đất theo quy định của pháp luật đất đai tại thời điểm cấp giấy chứng nhận.

- Trường hợp 5: Sổ đỏ đã cấp bị Toà án có thẩm quyền tuyên huỷ.

- Trường hợp 6: Đấu giá, giao quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất theo yêu cầu của Toà án, cơ quan thi hành án mà người phải thi hành án không nộp Sổ đỏ đã cấp.

Lưu ý: Việc thu hồi Sổ đỏ đã cấp không thuộc 04 trường hợp trên thì chỉ được thực hiện khi có bản án hoặc quyết định của Tòa án nhân dân đã được thi hành hoặc văn bản kiến nghị của cơ quan thi hành án về việc thi hành bản án, quyết định theo quy định pháp luật, trong đó có nội dung yêu cầu thu hồi Sổ đỏ đã cấp (khoản 5 Điều 152 Luật Đất đai 2024).

Thủ tục thu hồi Sổ đỏ thực hiện thế nào?

Theo Điều 46 Nghị định 101/2024/NĐ-CP, việc thu hồi, huỷ Giấy chứng nhận đã cấp, cấp Giấy chứng nhận sau khi thu hồi Giấy chứng nhận đã cấp được quy định như sau:

Thu hồi Sổ đỏ đối với trường hợp vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng; do vi phạm pháp luật về đất đai; do chấm dứt việc sử dụng đất theo pháp luật, tự nguyện trả lại đất, có nguy cơ đe doạ tính mạng con người, không còn khả năng tiếp tục sử dụng:

Bước 1: Người sử dụng đất nộp Giấy chứng nhận đã cấp cho đơn vị/tổ chức thực hiện nhiệm vụ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư hoặc cơ quan được quy định theo quyết định thu hồi đất;

Bước 2: Văn phòng đăng ký đất đai (“VPĐKĐĐ”) tiếp nhận Giấy chứng nhận từ cơ quan/đơn vị nhận Giấy chứng nhận từ người sử dụng đất.

Bước 3: Giải quyết

Hà Nội: Nhiều chiêu trò lợi dụng quy hoạch, mở đường để "thổi giá" đất, lừa đảoĐỌC NGAY

Trường hợp Nhà nước thu hồi toàn bộ diện tích của thửa đất ghi trong Giấy chứng nhận thì VPĐKĐĐ cập nhật, chỉnh lý hồ sơ địa chính và trên cơ sở dữ liệu đất đai.

Trường hợp Nhà nước thu hồi một phần diện tích của thửa đất ghi trong Giấy chứng nhận hoặc trường hợp Giấy chứng nhận đã được cấp cho nhiều thửa đất mà Nhà nước thu hồi một/một số thửa thì thực hiện VPĐKĐĐ xác nhận trên Giấy chứng nhận đã cấp hoặc cấp mới Giấy chứng nhận đối với phần diện tích/các thửa đất còn lại nếu người sử dụng đất có nhu cầu; trao Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất cho người được cấp; cập nhật, chỉnh lý hồ sơ địa chính, cơ sở dữ liệu đất đai.  

Quỳnh Chi (theo Lao Động, Nhịp sống thị trường)