Bộ Công an đề xuất siết quản lý thực phẩm trên không gian mạng

Bộ Tư pháp vừa công bố hồ sơ thẩm định chính sách Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), trong đó Bộ Y tế tiếp thu, giải trình nhiều ý kiến góp ý của Bộ Công an cùng các bộ, ngành liên quan.

Đoàn liên ngành kiểm tra an toàn thực phẩm tại một nhà hàng ở Hà Nội. Ảnh: Thu Trang

Góp ý dự thảo, Bộ Công an cho rằng chính sách hiện chủ yếu tập trung quản lý hoạt động quảng cáo trên không gian mạng, trong khi tình trạng tiêu thụ thực phẩm giả, kém chất lượng qua sàn thương mại điện tử và mạng xã hội ngày càng gia tăng.

Vì vậy, cơ quan này đề xuất quy định rõ trách nhiệm của các nền tảng số, gồm xác thực danh tính người bán, lưu trữ và cung cấp dữ liệu giao dịch khi cơ quan chức năng yêu cầu, đồng thời kịp thời gỡ bỏ sản phẩm vi phạm hoặc đã bị cảnh báo.

Tiếp thu ý kiến, Bộ Y tế cho biết sẽ bổ sung quy định yêu cầu các nền tảng thương mại điện tử kiểm duyệt thông tin sản phẩm, công khai hồ sơ pháp lý và phối hợp với cơ quan quản lý trong xử lý vi phạm. Dự thảo cũng nghiên cứu cơ chế trách nhiệm liên đới đối với đơn vị cung cấp nền tảng nếu để xảy ra sự cố mất an toàn thực phẩm gây thiệt hại cho người tiêu dùng.

Bộ Công an cũng kiến nghị tăng cường chế tài đối với các hành vi vi phạm nghiêm trọng. Trong đó, hành vi cố ý sử dụng chất cấm, chất độc hại trong sản xuất thực phẩm cần được xem xét xử lý ngay cả khi chưa gây hậu quả thực tế.

Cơ quan này cũng đề xuất xây dựng hệ thống dữ liệu số liên thông trong toàn bộ chuỗi cung ứng nhằm phục vụ truy xuất nguồn gốc, giám sát và điều tra khi cần thiết.

Đáng chú ý, Bộ Công an đề xuất xây dựng cơ chế quản lý đặc thù đối với nguyên liệu, phụ gia thực phẩm có nguy cơ bị sử dụng sai mục đích. Theo cơ quan này, tình trạng lạm dụng khí N2O (bóng cười), tiền chất ma túy và một số chất cấm dưới dạng phụ gia thực phẩm đang diễn biến phức tạp.

Theo đề xuất, cần ban hành danh mục nguyên liệu, phụ gia thực phẩm quản lý đặc biệt; áp dụng cơ chế định danh, truy xuất nguồn gốc và kiểm soát quá trình lưu thông. Các chất thuộc danh mục này chỉ được giao dịch giữa các tổ chức, hộ kinh doanh có giấy phép phù hợp, không bán lẻ cho cá nhân.

Đối với nguyên liệu, phụ gia thực phẩm có nguy cơ bị lạm dụng, Bộ Công an đề xuất xây dựng danh mục quản lý đặc biệt, áp dụng cơ chế truy xuất nguồn gốc từ nhập khẩu, sản xuất đến lưu thông trên thị trường.

Các đơn vị kinh doanh phải lưu trữ dữ liệu giao dịch, báo cáo định kỳ và chỉ được bán cho tổ chức, cá nhân có chức năng sản xuất, kinh doanh thực phẩm.

Bộ Y tế cho biết sẽ nghiên cứu xây dựng danh mục nguyên liệu, phụ gia có nguy cơ bị sử dụng sai mục đích; quy định chế độ khai báo, lưu trữ thông tin, tăng cường hậu kiểm và chia sẻ dữ liệu giữa các bộ, ngành để kiểm soát chặt chẽ hơn.

Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) cũng đề xuất thay đổi mô hình quản lý theo hướng tập trung đầu mối. Theo đó, chức năng quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương sẽ được chuyển về Bộ Y tế.

Ở địa phương, dự kiến thành lập Sở An toàn thực phẩm cấp tỉnh và đội an toàn thực phẩm trực thuộc UBND cấp xã.

Hiện công tác quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm do Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương cùng chịu trách nhiệm trước Chính phủ.