Phát biểu chỉ đạo tại buổi làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy TP.HCM ngày 13/6, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết một trong những mục tiêu ưu tiên thời gian tới là tập trung phát triển nhà ở cho thuê . Đây là định hướng chiến lược và sẽ được cụ thể hóa trong các quy định pháp luật.
Nhà thuộc sở hữu Nhà nước, cho thuê dài hạn
Đối với nhà ở cho thuê, quan điểm là nhà thuộc sở hữu của Nhà nước, không bán mà cho thuê dài hạn, có thể lên tới 30 năm, với tiêu chuẩn, quy chuẩn phù hợp và chi phí thuê hợp lý.
Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu chỉ đạo nhiều nhiệm vụ quan trọng về thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số sáng 13/6 tại TP.HCM. (Ảnh: VGP)
Để có nguồn nhà này, trước hết Nhà nước phải đầu tư, phải bố trí nguồn ngân sách đầu tư.
"Vấn đề đặt ra là cách làm. Với các đô thị lớn, như TP.HCM, chúng tôi đề nghị khi phát triển các khu đô thị mới, tới đây cần phải dành quỹ đất để phát triển nhà ở cho thuê thuộc sở hữu Nhà nước, có thể tận dụng hạ tầng của các khu đô thị này.
Trường hợp không bố trí được quỹ đất thì phải có cơ chế tài chính để đưa vào quỹ phát triển nhà ở của địa phương", Thủ tướng đề nghị.
Thủ tướng yêu cầu với TP.HCM , để phát triển nhà cho thuê, trước mắt Thành phố phải bố trí ngân sách. Về lâu dài, muốn phát triển bền vững loại hình nhà này phải huy động nguồn lực tư nhân.
Bên cạnh đó, cần khai thác hiệu quả quỹ đất, quỹ nhà tái định cư và các quỹ nhà chưa sử dụng, để tạo nguồn lực.
Thủ tướng cho biết hoàn toàn đồng tình với các kiến nghị hỗ trợ vốn cho các nhà đầu tư tư nhân phát triển nhà cho thuê thông qua các khoản vay trung và dài hạn với lãi suất hợp lý. Có sự hỗ trợ về vốn thì doanh nghiệp mới yên tâm đầu tư và vận hành nhà ở cho thuê.
Hiện Bộ trưởng Bộ Tài chính và Thống đốc NHNN được giao nhiệm vụ, trong tháng 7 tới phải đề xuất cơ chế tài chính phù hợp.
6 nhóm giải pháp phát triển nhà cho thuê tại TP.HCM do Hội KHKT - Xây dựng TP.HCM đề xuất.
Chính phủ cũng đã chỉ đạo NHNN và Bộ Tài chính nghiên cứu các phương án, như phát hành trái phiếu Chính phủ để Ngân hàng Chính sách xã hội vay lại, hoặc Ngân hàng Chính sách xã hội phát hành trái phiếu có bảo lãnh của Chính phủ cho đầu tư mô hình nhà ở này.
NHNN cũng có thể xem xét tái cấp vốn dài hạn, để tạo nguồn lực cho các nhà đầu tư tiếp cận vốn trung và dài hạn với lãi suất phù hợp, yên tâm phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê.
Thủ tướng cho biết các địa phương có thể đề xuất thực hiện những giải pháp mạnh mẽ hơn, như nghiên cứu cơ chế mua lại các dự án nhà ở xã hội chưa bán được, để chuyển đổi sang nhà ở cho thuê.
"Có nhiều cách thức khác nhau để huy động nguồn lực Nhà nước và khu vực tư nhân cho phát triển nhà ở xã hội, nhà cho thuê. Quan trọng là các địa phương phải mạnh dạn, đề xuất những nội dung mà chính sách, pháp luật hiện hành chưa có", Thủ tướng cho biết.
Theo người đứng đầu Chính phủ, tới đây sẽ sửa đổi Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản; ban hành nhiều luật mới. Những đề xuất, quy định mới sẽ được hoàn thiện và đưa vào luật. Trong đó, cần xác định rõ mục tiêu ưu tiên là phát triển nhà ở cho thuê.
Thủ tướng yêu cầu với TP.HCM, khi phát triển các đô thị mới cần dành quỹ đất phát triển nhà ở cho thuê thuộc sở hữu Nhà nước. (Ảnh minh họa)
Các thành phố lớn như TP.HCM cần chủ động trong đề xuất cách làm cụ thể từ thực tiễn mà quy định hiện hành chưa có. Những vấn đề lớn nào cần được luật hóa trong Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản thì phải đề xuất rõ.
Bên cạnh đó, nhà ở thương mại với các phân khúc phù hợp theo mức thu nhập và nhu cầu của người dân tiếp tục đầu tư, phát triển.
Riêng nhà ở công vụ và nhà ở chính sách cho các đối tượng ưu tiên thì Nhà nước phải có trách nhiệm bảo đảm nguồn cung.
Theo Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được, để tạo đột phá trong phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà lưu trú công nhân, TP.HCM kiến nghị Chính phủ và Thủ tướng 3 nhóm cơ chế, chính sách.
Trong đó, về đất đai, TP.HCM kiến nghị được quyết định giao chủ đầu tư trực tiếp đối với quỹ đất do Nhà nước quản lý, quỹ đất công hoặc quỹ đất phù hợp quy hoạch. Đồng thời không thực hiện đấu giá, đấu thầu đối với các dự án nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà lưu trú công nhân.
Về tài chính, tín dụng, Thành phố kiến nghị Chính phủ sớm ban hành chính sách miễn, giảm tiền sử dụng đất, thuế và hỗ trợ lãi suất vay đối với các dự án nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và nhà lưu trú công nhân.
TP.HCM cũng kiến nghị cho phép linh hoạt chuyển đổi giữa các loại hình nhà ở thương mại, xã hội, tái định cư, cho thuê trong cùng dự án, khi đáp ứng các điều kiện theo quy định. Việc này nhằm tối ưu hóa việc sử dụng quỹ nhà và cân đối cung - cầu, hạn chế lãng phí nguồn lực.
Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, Luật Nhà ở 2023 đã có quy định về miễn, giảm tiền sử dụng đất và hỗ trợ lãi suất với các dự án nhà ở xã hội. Bộ đang phối hợp với các đơn vị liên quan nghiên cứu, bổ sung các chính sách ưu đãi về tiền sử dụng đất, thuế và lãi suất đối với nhà đầu tư, cũng như các đối tượng được thuê hoặc sử dụng nhà ở xã hội.
Khoảng 6.000 căn hộ cho thuê đầu tiên khởi công trong tháng 7
Theo báo cáo của Thành ủy TP.HCM, Chương trình phát triển nhà ở giai đoạn 2021 - 2030 xác định nhu cầu nhà ở xã hội trên địa bàn khoảng 1 triệu căn hộ. Thành phố đặt mục tiêu phát triển 199.400 căn nhà ở xã hội trong giai đoạn này. Riêng năm 2026 phát triển khoảng 27.000 căn.
Gần 1 triệu người tại TP.HCM đang có nhu cầu thuê, mua nhà xã hội. (Ảnh minh họa)
TP.HCM cũng đặt mục tiêu phát triển 50.000 căn nhà ở xã hội cho thuê trong giai đoạn 2026 - 2030. Hiện nhiều doanh nghiệp lớn cùng các đơn vị nhà nước đã đăng ký phát triển hơn 99.000 căn nhà ở cho thuê.
Theo Sở Xây dựng TP.HCM, đang có khoảng 974.000 người có nhu cầu mua, thuê hoặc thuê mua nhà ở xã hội.
Để đáp ứng nhu cầu này, TP.HCM dự kiến đưa 64 dự án với khoảng 62.200 căn nhà ở xã hội vào diện ưu tiên giải quyết thủ tục trong giai đoạn 2026-2027.
Thành phố định hướng phát triển khoảng 10.000 căn phục vụ tái định cư và cán bộ, công chức; 15.000 căn nhà lưu trú công nhân tại các khu công nghiệp, khu chế xuất.
Bên cạnh đó, sẽ chuyển khoảng 8.000 căn nhà từ quỹ nhà tái định cư và tài sản công dôi dư sang nhà ở xã hội cho thuê. Dự kiến trong tháng 7 tới, khoảng 6.000 căn hộ cho thuê đầu tiên sẽ được khởi công.