Ảnh minh họa
New Zealand đã hoàn thành một trong những dự án bảo vệ bờ biển quy mô lớn tại thủ đô Wellington, sử dụng gần 7.000 khối bê tông hình chữ X lồng ghép vào nhau như những mảnh ghép khổng lồ nhằm bảo vệ hệ thống giao thông trọng yếu khỏi sóng biển, xói mòn, mực nước biển dâng và nguy cơ động đất.
Ngày 16/5/2026, chính phủ New Zealand chính thức mở cửa đoạn mới của tuyến đường dùng chung Te Ara Tupua dành cho người đi bộ và xe đạp, nối Wellington với Lower Hutt. Tuyến đường là một phần của dự án Ngā Ūranga ki Pito-One, nơi đường cao tốc, đường sắt và đường dành cho người đi bộ, xe đạp cùng chia sẻ một dải đất hẹp ven biển.
Theo Cơ quan Giao thông Vận tải New Zealand (NZTA), dự án không chỉ mở rộng hạ tầng giao thông xanh mà còn được thiết kế để tăng khả năng chống chịu của toàn bộ hành lang giao thông chiến lược của vùng Wellington trước các hiện tượng thời tiết cực đoan và rủi ro địa chất.
Hệ thống bảo vệ bờ biển được xây dựng bằng các khối bê tông có tên XBlocPlus – loại cấu kiện hình chữ X có khả năng lồng vào nhau và chồng lớp để tạo thành một mái dốc chắn sóng.
Theo thông tin từ Đại sứ quán Hà Lan tại New Zealand, gần 7.000 khối XBlocPlus đã được lắp đặt dọc bờ biển Te Ara Tupua. Trang kỹ thuật của Xbloc cho biết cụ thể có khoảng 6.650 khối bê tông, mỗi khối có thể tích khoảng 1 m³, được phân bố trên tám công trình và trải dài gần 2 km dọc tuyến ven biển.
Khác với các lớp bảo vệ chỉ sử dụng đá hộc, hình dạng của XBlocPlus cho phép xây dựng các bức tường chắn sóng có độ dốc lớn hơn, giảm diện tích chiếm dụng và tiết kiệm đáng kể lượng vật liệu cần thiết.
Công nghệ này được phát triển bởi Delta Marine Consultants, công ty Hà Lan thuộc tập đoàn Van Oord. Theo các cơ quan của Hà Lan, hệ thống XBlocPlus lần đầu được ứng dụng trong dự án Afsluitdijk – công trình đê biển nổi tiếng của nước này – trước khi được triển khai tại nhiều dự án ven biển trên thế giới.
Việc áp dụng XBlocPlus tại Wellington được cho là đã giúp rút ngắn gần 12 tháng thi công, đồng thời tối ưu hóa không gian và chi phí vật liệu.
Hành lang ven biển giữa Wellington và Lower Hutt là một trong những khu vực có ý nghĩa chiến lược đối với giao thông của New Zealand. Tại đây, Quốc lộ 2 và tuyến đường sắt Hutt Valley nằm sát bờ biển và thường xuyên đối mặt với sóng lớn, bão và nguy cơ nước biển dâng.
Bộ trưởng Giao thông Vận tải New Zealand Chris Bishop cho biết công trình mới được xây dựng nhằm bảo vệ Quốc lộ 2 và mạng lưới đường sắt Hutt Valley trước tác động của thời tiết cực đoan, đồng thời tạo ra kết nối an toàn hơn cho người đi bộ và người đi xe đạp.
Theo số liệu của Chính phủ New Zealand, tổng vốn đầu tư cho đoạn Ngā Ūranga – Petone đạt 348,7 triệu đô la New Zealand. Dự án được đồng tài trợ bởi Chính phủ Hoàng gia, NZTA, Hội đồng Thành phố Wellington và Hội đồng Khu vực Greater Wellington.
Một trong những điểm đáng chú ý của Te Ara Tupua là việc tích hợp các yêu cầu về an toàn địa chấn vào thiết kế.
Theo NZTA, đây là dự án đầu tiên mà khả năng chịu động đất của các khối XBlocPlus được nghiên cứu và thử nghiệm ngay trong quá trình thiết kế kết cấu. Nguyên nhân là tuyến phòng thủ ven biển mới được xây dựng trên một đứt gãy địa chất lớn đang hoạt động.
Điều này khiến dự án trở thành sự kết hợp giữa bảo vệ bờ biển, phát triển hạ tầng giao thông, thích ứng với biến đổi khí hậu và quản lý rủi ro địa chất.
Đối với Wellington – nơi địa hình đồi núi, cảng biển và hạ tầng giao thông cùng tồn tại trong không gian hẹp – khả năng chống chịu trước cả sóng biển và động đất được xem là yếu tố then chốt để đảm bảo hoạt động liên tục của hệ thống giao thông.