Chủ tịch UBND Nguyễn Tuấn Anh: Lào Cai không chỉ cạnh tranh bằng tiềm năng

Tạo "bản sắc riêng" cho nông nghiệp và dược liệu Lào Cai trong phát triển kinh tế xanh

NĐT: Lào Cai được đánh giá có nhiều lợi thế về khí hậu, thổ nhưỡng và hệ sinh thái phù hợp để phát triển dược liệu quý. Tỉnh đang định vị vai trò của ngành dược liệu như thế nào trong chiến lược tăng trưởng kinh tế giai đoạn tới?

Ông Nguyễn Tuấn Anh: Lào Cai sở hữu những điều kiện đặc thù mà ít địa phương nào có được, tạo nền tảng khác biệt để phát triển nông nghiệp hàng hoá và dược liệu theo hướng kinh tế xanh. Nổi bật là hệ sinh thái dãy núi Hoàng Liên Sơn với độ cao, khí hậu và thổ nhưỡng phân hoá mạnh theo từng đai sinh thái, cho phép phát triển đồng thời các loại cây trồng từ á nhiệt đới đến ôn đới, đặc biệt là nhiều loài dược liệu quý hiếm, đặc hữu có giá trị kinh tế cao với tiềm năng 850 loài cây thuốc…

Bên cạnh yếu tố tự nhiên, Lào Cai còn có kho tàng tri thức bản địa phong phú của đồng bào các dân tộc, đặc biệt là các bài thuốc dân gian quý, tạo nền tảng phát triển các sản phẩm dược liệu gắn với chăm sóc sức khỏe và du lịch trải nghiệm. Sự kết hợp giữa điều kiện tự nhiên đặc hữu và giá trị văn hoá bản địa chính là lợi thế cạnh tranh khác biệt, tạo nên "bản sắc riêng" cho nông nghiệp và dược liệu Lào Cai trong phát triển kinh tế xanh.

Trong giai đoạn tiếp theo, tỉnh xác định dược liệu là một trong những ngành kinh tế quan trọng trong giai đoạn tới. Chúng tôi đặt mục tiêu đến năm 2030 hình thành trên 8.500 ha vùng sản xuất dược liệu tập trung, sản lượng khoảng 40.000 tấn; giá trị ngành hàng dược liệu sau chế biến đạt từ 1.800 tỷ đồng trở lên, tăng 2-2,5 lần so với năm 2025.

Lào Cai ưu tiên phát triển các loại dược liệu chủ lực như quế, atiso, tam thất, đương quy, chè dây; đồng thời đẩy mạnh chế biến sâu, xây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường trong nước và xuất khẩu để từng bước đưa dược liệu trở thành ngành kinh tế có sức cạnh tranh cao.

Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai Nguyễn Tuấn Anh.

NĐT: Phát triển vùng dược liệu gắn với du lịch nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe cao cấp đang là xu hướng mới. Lào Cai có tầm nhìn ra sao trong việc kết hợp giữa dược liệu bản địa với phát triển du lịch 5 sao, du lịch chữa lành, thưa ông?

Ông Nguyễn Tuấn Anh: Chúng tôi cho rằng đây là hướng đi tất yếu. Dược liệu không chỉ tạo giá trị trong sản xuất nông nghiệp mà còn có thể trở thành nền tảng để phát triển du lịch chất lượng cao.

Hiện nay, tại Sa Pa, Y Tý, Bắc Hà đã xuất hiện nhiều mô hình kết hợp giữa dược liệu, du lịch và chăm sóc sức khỏe. Du khách không chỉ tham quan mà còn trải nghiệm vùng nguyên liệu, quy trình chế biến và sử dụng các sản phẩm dược liệu trong chăm sóc sức khỏe. Đây chính là mô hình du lịch cộng đồng, trải nghiệm gắn với bản sắc văn hóa và tài nguyên bản địa - một lợi thế cạnh tranh rất riêng của Lào Cai.

Chúng tôi tin rằng, với định hướng như trên, Lào Cai không chỉ trở thành vùng sản xuất dược liệu trọng điểm, mà còn có thể vươn lên trở thành điểm đến hàng đầu về du lịch nghỉ dưỡng, chăm sóc sức khỏe cao cấp của cả nước.

Sâm Việt Nam trồng tại Bắc Hà.

Sự kết hợp giữa dược liệu, du lịch và văn hóa bản địa sẽ tạo ra mô hình phát triển mới

NĐT: Trong mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số, ngành dược liệu và du lịch sức khỏe sẽ đóng góp như thế nào vào GRDP của tỉnh?

Ông Nguyễn Tuấn Anh: Với mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, tỉnh Lào Cai xác định dược liệu và du lịch cao cấp không chỉ là ngành bổ trợ, mà sẽ trở thành động lực tăng trưởng mới, đóng góp trực tiếp và ngày càng lớn vào GRDP của tỉnh.

Đối với ngành dược liệu, tỉnh phát triển theo chuỗi giá trị khép kín từ vùng nguyên liệu, chế biến sâu đến thương mại và xuất khẩu. Khi diện tích được mở rộng, công nghệ chế biến được đầu tư và thương hiệu được xây dựng bài bản, giá trị toàn ngành sẽ tăng mạnh và trở thành một trong những trụ cột đóng góp cho GRDP.

Đối với du lịch cao cấp gắn với chăm sóc sức khỏe, đây là lĩnh vực có khả năng tạo ra giá trị gia tăng rất lớn. Những sản phẩm nghỉ dưỡng, trị liệu, chăm sóc sức khỏe từ dược liệu sẽ giúp nâng cao mức chi tiêu và thời gian lưu trú của du khách, từ đó đóng góp tích cực cho tăng trưởng của ngành dịch vụ.

Có thể khẳng định, sự kết hợp giữa dược liệu, du lịch và văn hóa bản địa sẽ tạo ra mô hình phát triển mới phù hợp với lợi thế riêng của Lào Cai, đồng thời góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng xanh và bền vững.

Tỉnh Lào Cai kỳ vọng rằng, trong cơ cấu GRDP thời gian tới, dược liệu sẽ trở thành ngành kinh tế quan trọng, còn du lịch cao cấp sẽ là lĩnh vực tạo đột phá về giá trị gia tăng, qua đó góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 2 con số một cách bền vững, xanh và có chiều sâu.

Cây trà ô long.

NĐT: Để thu hút các tập đoàn lớn đầu tư vào chế biến dược liệu và du lịch nghỉ dưỡng cao cấp, tỉnh có những chính sách gì nổi bật?

Ông Nguyễn Tuấn Anh: Trong giai đoạn tiếp theo, tỉnh Lào Cai xác định thu hút đầu tư theo hướng có chọn lọc, tập trung vào các dự án quy mô lớn, công nghệ cao, có khả năng tạo giá trị gia tăng lớn, tỉnh Lào Cai xác định không chỉ cạnh tranh bằng tiềm năng, mà bằng hệ thống cơ chế chính sách đủ mạnh, minh bạch và ổn định để nhà đầu tư yên tâm phát triển lâu dài.

Tỉnh đang triển khai nhiều chính sách hỗ trợ phát triển vùng nguyên liệu, chế biến sâu và xây dựng chuỗi giá trị. Các dự án đầu tư vào chế biến dược liệu có thể được hỗ trợ tới 50% chi phí đầu tư máy móc, thiết bị với mức hỗ trợ tối đa 10 tỷ đồng/dự án.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp được hỗ trợ phát triển vùng nguyên liệu, cấp mã số vùng trồng, chứng nhận tiêu chuẩn chất lượng, đồng thời được hưởng cơ chế lựa chọn chính sách ưu đãi có lợi nhất khi đầu tư.

Với cách tiếp cận đồng bộ từ chính sách, hạ tầng đến nguồn nguyên liệu và thị trường, Lào Cai đang tạo dựng môi trường đầu tư có tính cạnh tranh cao, đủ sức thu hút các tập đoàn lớn, từng bước hình thành các trung tâm chế biến dược liệu và du lịch chăm sóc sức khỏe mang tầm khu vực và quốc tế.

Vườn sâm Bố chính.

Đào tạo nguồn nhân lực để dược liệu Việt cất cánh vươn xa

NĐT: Việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho cả lĩnh vực dược liệu và du lịch cao cấp là yếu tố then chốt. Tỉnh đã có giải pháp gì để chuẩn bị đội ngũ nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển mới?

Ông Nguyễn Tuấn Anh: Xác định nguồn nhân lực là yếu tố then chốt, có tính quyết định đối với sự phát triển bền vững của ngành dược liệu và du lịch cao cấp, tỉnh Lào Cai đã và đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm chuẩn bị đội ngũ nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Chúng tôi chú trọng đào tạo đội ngũ kỹ thuật trong lĩnh vực dược liệu từ khâu giống, trồng trọt đến chế biến sâu; đồng thời phát triển nguồn nhân lực cho ngành du lịch nghỉ dưỡng và chăm sóc sức khỏe theo tiêu chuẩn cao.

Lào Cai cũng tăng cường hợp tác với các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp để đào tạo chuyên sâu, chuyển giao công nghệ trong các lĩnh vực công nghệ sinh học, chế biến dược liệu, quản trị du lịch và dịch vụ chăm sóc sức khỏe.

Đặc biệt, tỉnh quan tâm phát huy tri thức bản địa, kết hợp y học cổ truyền với khoa học hiện đại; đồng thời tạo điều kiện để thế hệ trẻ, nhất là con em đồng bào dân tộc thiểu số, tham gia vào các ngành nghề mới gắn với du lịch và dược liệu.

Với cách các giải pháp được thực hiện đồng bộ từ đào tạo, liên kết, thu hút đến phát huy tri thức bản địa, Lào Cai đang từng bước xây dựng nguồn nhân lực đủ năng lực, đủ chất lượng để trở thành nền tảng cho phát triển ngành dược liệu và du lịch chăm sóc sức khỏe theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại và bền vững.

Vườn dược liệu ở Lào Cai.

NĐT: Thưa ông, một trong những bài toán lớn hiện nay là liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp còn chưa chặt chẽ. Lào Cai sẽ giải quyết vấn đề này như thế nào để hình thành chuỗi giá trị dược liệu khép kín từ trồng trọt đến tiêu thụ?

Ông Nguyễn Tuấn Anh: Tỉnh Lào Cai xác định đây là "điểm nghẽn" cần tập trung tháo gỡ trong giai đoạn tới. Quan điểm của tỉnh là phát triển dược liệu phải tổ chức lại sản xuất theo chuỗi giá trị bền vững, có sự dẫn dắt của doanh nghiệp và sự tham gia thực chất của người dân, hợp tác xã.

Trước hết, tỉnh tập trung xây dựng, củng cố các chuỗi liên kết từ sản xuất - thu mua - chế biến - tiêu thụ, trong đó doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm, ký kết hợp đồng bao tiêu sản phẩm ổn định với nông dân và hợp tác xã. Đồng thời, ban hành cơ chế, chính sách hỗ trợ hình thành các vùng nguyên liệu tập trung gắn với nhà máy chế biến, qua đó thu hút doanh nghiệp đầu tư vào chế biến sâu, tạo đầu ra ổn định và nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm dược liệu.

Thứ hai, đẩy mạnh chuẩn hóa quy trình sản xuất và nâng cao chất lượng sản phẩm thông qua hỗ trợ cấp mã số vùng trồng, chứng nhận GACP, kiểm soát truy xuất nguồn gốc; đồng thời thúc đẩy ứng dụng chuyển đổi số trong toàn bộ chuỗi giá trị, từ quản lý vùng trồng đến kết nối thị trường, góp phần giảm chi phí trung gian và nâng cao hiệu quả liên kết.

Thứ ba, chú trọng nâng cao vai trò của hợp tác xã như "cầu nối" giữa nông dân và doanh nghiệp, từng bước chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang tổ chức sản xuất theo đơn hàng, theo tiêu chuẩn; tăng cường đào tạo, tập huấn kỹ thuật và hỗ trợ người dân tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị. Có thể khẳng định, Lào Cai đang từng bước hình thành chuỗi giá trị dược liệu khép kín, bền vững, trong đó người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp cùng tham gia và cùng hưởng lợi.

Trân trọng cảm ơn những chia sẻ của ông!

Nhóm Phóng viên