Phạm Băng Băng là ai khi không còn ở đỉnh cao quyền lực của Cbiz?

Có một nghịch lý rất thú vị về Phạm Băng Băng. Mỗi lần xuất hiện tại Paris Fashion Week, Cannes hay một sự kiện ở Thái Lan, Malaysia, cô vẫn luôn được xếp ngồi băng ghế đầu, truyền thông châu Á vẫn dành cho cô những hàng tít nổi bật. Hình ảnh của cô vẫn phủ kín mạng xã hội, vẫn có người trầm trồ trước nhan sắc "đóng băng thời gian", vẫn có thương hiệu quốc tế sẵn sàng mời hợp tác. Nhưng chỉ cần quay trở lại Trung Quốc, nơi từng đưa cô lên đỉnh cao danh vọng, cái tên Phạm Băng Băng gần như biến mất khỏi dòng chảy chính của làng giải trí.

Không còn phim bom tấn. Không còn những hợp đồng quảng cáo hàng chục triệu USD. Không còn những bảng xếp hạng quyền lực mà cô từng thống trị suốt nhiều năm. Nếu hỏi Phạm Băng Băng có hết thời hay không, câu trả lời không đơn giản là "có" hay "không". Cô không còn là người phụ nữ quyền lực nhất Cbiz, nhưng cũng chưa bao giờ trở thành một ngôi sao bị lãng quên. Điều thay đổi lớn nhất không nằm ở sức hút của cô, mà nằm ở vị trí của cô trong dòng chảy của làng giải trí Trung Quốc.

Từng là người phụ nữ đứng trên đỉnh kim tự tháp của Cbiz

Khán giả trẻ hôm nay có thể chỉ biết Phạm Băng Băng qua những bộ váy lộng lẫy trên thảm đỏ, nhưng với thế hệ yêu phim Hoa ngữ giai đoạn 2000 - 2018, cô là định nghĩa của một "siêu sao". Xuất phát từ vai Kim Tỏa trong Hoàn Châu Cách Cách , Phạm Băng Băng không chấp nhận mãi là "người đứng sau". Khi nhiều diễn viên cùng thời vẫn phụ thuộc vào công ty quản lý, cô quyết định thành lập studio riêng từ rất sớm, tự xây dựng đế chế của mình và từng bước trở thành một trong những nghệ sĩ có tiếng nói nhất ngành giải trí.

Đó là quyết định thay đổi cả sự nghiệp. Thay vì chỉ là diễn viên, Phạm Băng Băng trở thành một thương hiệu. Cô liên tục xuất hiện trong những dự án điện ảnh lớn như Cell Phone , Lost in Beijing , Double Xposure , I Am Not Madame Bovary ... đồng thời mở rộng sang thị trường quốc tế với vai diễn trong X-Men: Days of Future Past hay tham gia các dự án Hollywood. Nhưng phim ảnh chỉ là một phần rất nhỏ trong "đế chế Phạm Băng Băng". Ở thời kỳ đỉnh cao, cô là gương mặt được hàng loạt thương hiệu xa xỉ săn đón, từ mỹ phẩm, trang sức đến thời trang cao cấp. Mỗi lần xuất hiện tại Cannes hay Met Gala đều trở thành chủ đề nóng trên truyền thông quốc tế. Báo chí phương Tây từng gọi cô là "Red Carpet Queen" – nữ hoàng thảm đỏ của châu Á.

Phạm Băng Băng từng là nữ hoàng Cbiz.

Khác với nhiều minh tinh chỉ nổi tiếng trong nước, Phạm Băng Băng là một trong số ít nghệ sĩ Trung Quốc xây dựng được hình ảnh mang tính toàn cầu. Cô xuất hiện trên bìa những tạp chí danh tiếng, ngồi hàng ghế đầu tại các show thời trang lớn và luôn nằm trong nhóm nghệ sĩ có thu nhập cao nhất Trung Quốc. Quan trọng hơn, cô sở hữu thứ mà rất ít nghệ sĩ có được: quyền lực. Đó không chỉ là quyền lực về danh tiếng, mà còn là khả năng tạo ra giá trị thương mại. Một bộ phim có Phạm Băng Băng đồng nghĩa với khả năng thu hút đầu tư, quảng cáo và truyền thông. Một chiến dịch có cô đồng hành gần như chắc chắn sẽ tạo được hiệu ứng. Trong nhiều năm liền, cô là "bảo chứng" cho cả ngành công nghiệp giải trí. Nói không quá, Phạm Băng Băng từng là một trong những người phụ nữ quyền lực nhất Cbiz.

Một cú ngã khiến cả Cbiz chấn động

Tháng 5/2018, người dẫn chương trình Thôi Vĩnh Nguyên bất ngờ công khai nghi vấn "hợp đồng âm dương" trong ngành giải trí, ám chỉ việc các nghệ sĩ ký hai hợp đồng với hai mức giá khác nhau để trốn thuế. Người bị gọi tên là Phạm Băng Băng. Ban đầu, nhiều người nghĩ đây chỉ là một cuộc đấu tố trên mạng xã hội. Thế nhưng chỉ vài tháng sau, mọi thứ leo thang với tốc độ chóng mặt. Phạm Băng Băng đột ngột biến mất khỏi mọi hoạt động công khai. Không xuất hiện, không cập nhật mạng xã hội, không tham dự sự kiện và không có bất kỳ lời giải thích nào.

Suốt nhiều tháng, khắp châu Á xuất hiện vô số tin đồn. Có người cho rằng cô bị quản thúc, người khác đồn cô đã bỏ trốn ra nước ngoài. Truyền thông quốc tế liên tục đặt câu hỏi: "Phạm Băng Băng đang ở đâu?" Sự biến mất ấy tạo nên một trong những vụ việc bí ẩn nhất lịch sử Cbiz hiện đại. Đến tháng 10/2018, cơ quan thuế Trung Quốc chính thức công bố kết quả điều tra. Phạm Băng Băng bị xác định trốn và thiếu nộp thuế với số tiền khổng lồ, buộc phải nộp truy thu, tiền phạt và các khoản bổ sung lên tới gần 900 triệu nhân dân tệ. Ngay sau đó, nữ diễn viên đăng thư xin lỗi dài trên mạng xã hội. Cô thừa nhận sai phạm, bày tỏ sự hối hận và cho biết nếu không có sự giúp đỡ của Nhà nước cùng gia đình, cô sẽ không thể vượt qua biến cố lớn nhất cuộc đời. Bức thư ấy khép lại cuộc điều tra, nhưng cũng mở ra một chương hoàn toàn khác trong sự nghiệp của Phạm Băng Băng.

Phốt trốn thuế chấn động khiến mỹ nhân họ Phạm mất vị thế trong Cbiz.

Điều Phạm Băng Băng mất không chỉ là tiền

Nhiều người vẫn cho rằng cú ngã của Phạm Băng Băng chỉ đơn giản là mất gần 900 triệu nhân dân tệ (Khoảng 3,24 nghìn tỷ đồng). Thực tế, tiền chỉ là phần nhìn thấy được, còn điều cô đánh mất lớn hơn rất nhiều. Một ngôi sao có thể kiếm lại tiền, nhưng uy tín thì không dễ. Sau bê bối, hàng loạt thương hiệu lập tức chấm dứt hợp đồng. Những bộ phim có cô tham gia bị hoãn hoặc phải chỉnh sửa. Không ít dự án gần hoàn thành buộc phải "đắp chiếu" vì nhà đầu tư không dám phát hành. Quan trọng hơn, Phạm Băng Băng gần như biến mất khỏi hệ thống giải trí chính thống của Trung Quốc. Đây là điều khác biệt giữa Cbiz và nhiều thị trường khác.

Ở Hollywood hay Hàn Quốc, nghệ sĩ vướng scandal vẫn có cơ hội trở lại nếu công chúng tha thứ hoặc nếu họ chứng minh được giá trị nghề nghiệp. Nhưng tại Trung Quốc, khi nghệ sĩ bị đánh giá gây ảnh hưởng tiêu cực đến xã hội, việc quay lại gần như phụ thuộc vào định hướng quản lý của cơ quan chức năng chứ không chỉ vào khán giả. Chính vì vậy, dù đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính từ nhiều năm trước, cánh cửa trở lại của Phạm Băng Băng vẫn gần như khép kín. Từ vị trí của người phụ nữ có quyền lực bậc nhất Cbiz, cô trở thành cái tên không còn xuất hiện thường xuyên trong các dự án điện ảnh hay truyền hình chính thống.

Điều đáng tiếc nhất không phải là cô mất hào quang, mà là cô mất môi trường để tiếp tục tạo ra hào quang.

Thứ Phạm Băng Băng đánh mất không phải là 3,24 nghìn tỷ đồng.

Phạm Băng Băng không còn được xem là lựa chọn "an toàn"

Nếu nhìn vào sự nghiệp của Phạm Băng Băng sau năm 2018, nhiều người sẽ đặt câu hỏi: "Tại sao cô không tiếp tục đóng phim ở nước ngoài?" Thực tế, cô đã thử. Phạm Băng Băng liên tục xuất hiện tại các liên hoan phim quốc tế, Cannes, Berlin, Paris Fashion Week và nhiều sự kiện lớn của giới thời trang. Cô cũng tham gia một số dự án điện ảnh quốc tế, làm giám khảo ở các liên hoan phim và duy trì hình ảnh với các thương hiệu xa xỉ. Nhưng điều đó không đủ để thay thế thị trường Trung Quốc. Lý do rất đơn giản, không có thị trường nào mang lại nguồn lực khổng lồ như Cbiz với Phạm Băng Băng. Một minh tinh hạng A ở Trung Quốc có thể kiếm hàng trăm triệu nhân dân tệ mỗi năm nhờ phim ảnh, quảng cáo, livestream, thương mại điện tử và hàng chục hợp đồng thương hiệu. Đây là hệ sinh thái mà Hollywood hay các thị trường Đông Nam Á cũng khó mang lại cho một nghệ sĩ châu Á. Phạm Băng Băng vẫn xuất hiện trên thảm đỏ quốc tế. Nhưng cô không còn đứng ở trung tâm của một ngành công nghiệp trị giá hàng tỷ USD như trước. Đó là sự khác biệt rất lớn.

Có một sự thật ít người nhắc tới: sau bê bối, Phạm Băng Băng không hề từ bỏ nghề diễn. Năm 2023, Phạm Băng Băng trở lại màn ảnh với Green Night . Bộ phim được lựa chọn trình chiếu tại Liên hoan phim Berlin, đánh dấu lần tái xuất đầu tiên của cô sau bê bối năm 2018. Dù tác phẩm không tạo tiếng vang lớn về doanh thu hay giải thưởng, diễn xuất tiết chế của Phạm Băng Băng nhận được nhiều đánh giá tích cực từ giới phê bình.

Không còn hot ở thị trường Trung Quốc, Phạm Băng Băng tìm hướng đi mới ở nhiều thị trường quốc tế.

Một diễn viên từng bị xem là "hết đường sống" vẫn có thể giành Ảnh hậu sau nhiều năm vắng bóng. Điều đó chứng minh năng lực chuyên môn của Phạm Băng Băng chưa bao giờ biến mất. Thế nhưng, ngay cả một chiếc cúp danh giá cũng không đủ giúp cô mở lại cánh cửa Cbiz. Không có lời tuyên bố cấm sóng chính thức, cũng không có văn bản nào nói Phạm Băng Băng không được đóng phim. Nhưng thực tế là các đoàn phim, nền tảng phát trực tuyến và nhà đầu tư vẫn rất dè dặt khi hợp tác với cô.

Ở Trung Quốc, điều quan trọng không chỉ là khán giả có chấp nhận hay không, mà còn là mức độ an toàn của một dự án. Và sau biến cố năm 2018, Phạm Băng Băng không còn được xem là lựa chọn "an toàn". Đây mới là cái giá lớn nhất.

Không thể quay lại Cbiz, Phạm Băng Băng đang làm gì?

Nếu trước đây, mỗi khi nhắc đến Phạm Băng Băng, người ta nghĩ đến những bộ phim, những kỷ lục cát-xê hay bảng xếp hạng quyền lực, thì ngày nay, hình ảnh gắn liền với cô lại là những bộ haute couture trên thảm đỏ, thậm chí là đi quảng cáo, bán hàng ở các hội chợ về mỹ phẩm. Nhiều người cho rằng đây là dấu hiệu của việc "hết thời". Nhưng nhìn kỹ hơn, liệu đó là một cuộc tái định vị, tìm hướng đi mới của Phạm Băng Băng. Khi cánh cửa điện ảnh trong nước khép lại, Phạm Băng Băng chuyển trọng tâm sang thời trang, làm đẹp và kinh doanh. Cô xây dựng thương hiệu mỹ phẩm riêng, duy trì quan hệ với các nhà mốt lớn, xuất hiện đều đặn tại các tuần lễ thời trang quốc tế và trở thành gương mặt quen thuộc của nhiều sự kiện ở châu Âu cũng như Đông Nam Á.

Có thể cô không còn tạo ra doanh thu phòng vé hàng tỷ nhân dân tệ. Nhưng cô vẫn tạo ra giá trị thương mại. Đó là lý do nhiều thương hiệu vẫn muốn hợp tác với cô. Không thể phủ nhận, mỗi bước đi của cô vẫn nhận được sự săn đón nhất định.

Ở một số nước châu Á hoặc các kinh đô thời trang lớn, Phạm Băng Băng vẫn giữ được chỗ đừng vì những điều cô gầy dựng trong nhiều năm qua.

Vậy nếu đã "hết thời", vì sao mỗi lần Phạm Băng Băng xuất hiện ở Paris, Bangkok hay Kuala Lumpur đều thu hút truyền thông? Trong gần hai thập kỷ đỉnh cao, Phạm Băng Băng đã xây dựng một hình ảnh rất đặc biệt: nhan sắc nổi bật, gu thời trang táo bạo và thần thái hiếm có trên thảm đỏ. Ngay cả khi không còn đóng phim, những giá trị đó vẫn còn nguyên. Một bộ váy cô mặc vẫn có thể trở thành chủ đề trên Weibo. Một lần xuất hiện tại Paris Fashion Week vẫn khiến truyền thông quốc tế đưa tin. Một sự kiện ở Thái Lan vẫn thu hút hàng trăm người hâm mộ đứng chờ nhiều giờ. Điều đó cho thấy sức hút của cô chưa biến mất. Nó chỉ không còn được chuyển hóa thành quyền lực trong Cbiz như trước.

Phạm Băng Băng có hết thời không?

Câu trả lời là có và không. Đúng, nếu chúng ta đang nói về quyền lực. Không ai có thể phủ nhận Phạm Băng Băng đã đánh mất vị trí từng thuộc về mình. Cô không còn là cái tên có thể khuynh đảo phòng vé, thống trị quảng cáo hay dẫn dắt xu hướng giải trí như giai đoạn 2010 - 2018. Đỉnh cao ấy đã khép lại. Nhưng nói cô "hết thời" theo nghĩa không còn giá trị thì lại quá đơn giản. Một nghệ sĩ hết thời sẽ dần biến mất khỏi sự quan tâm của công chúng. Phạm Băng Băng thì ngược lại. Mỗi lần xuất hiện, cô vẫn là tâm điểm. Mỗi bộ ảnh vẫn tạo thảo luận. Mỗi sự kiện vẫn được truyền thông săn đón. Điều khác biệt là trước đây, người ta quan tâm cô vì quyền lực ở thị trường Trung Quốc. Còn bây giờ, người ta quan tâm cô như một biểu tượng và sức hút gầy dựng sau nhiều năm. Một bên là người tạo ra cuộc chơi. Một bên là người trở thành một phần của lịch sử cuộc chơi.

Nếu hỏi Phạm Băng Băng có hết thời hay không, câu trả lời không đơn giản là "có" hay "không".

Có người từng nói, điều đáng sợ nhất đối với một ngôi sao không phải là scandal, mà là sự lãng quên. Xét ở khía cạnh đó, Phạm Băng Băng chưa bao giờ thất bại. Cô đã mất rất nhiều sau cú ngã năm 2018: quyền lực, thị phần, những hợp đồng bạc tỷ và cơ hội tiếp tục thống trị Cbiz. Đó là những thứ gần như không thể lấy lại, bởi ngành giải trí Trung Quốc đã bước sang một giai đoạn mới với thế hệ ngôi sao mới và những quy chuẩn quản lý khác hẳn trước đây. Nhưng cô cũng làm được điều mà không nhiều minh tinh sa cơ có thể làm được: giữ lại giá trị của chính mình.

Không còn là "nữ hoàng Cbiz", Phạm Băng Băng vẫn là một biểu tượng của thời trang, nhan sắc và sức bền trong showbiz châu Á. Cô không thể trở về vị trí cũ, nhưng cũng không để mình bị xóa khỏi bản đồ giải trí. Có lẽ, đây mới là nghịch lý lớn nhất trong sự nghiệp của Phạm Băng Băng. Cô không còn đứng trên đỉnh cao quyền lực của Cbiz. Nhưng cái bóng mà cô để lại trên đỉnh cao ấy vẫn quá lớn, đến mức sau gần một thập kỷ, mỗi lần nhắc đến hai chữ "nữ hoàng", rất nhiều người vẫn nghĩ ngay đến Phạm Băng Băng trước tiên.