Sở Xây dựng TPHCM vừa có văn bản hướng dẫn UBND các xã, phường, đặc khu về việc cấp giấy phép xây dựng và quản lý trật tự xây dựng đối với nhà ở riêng lẻ, theo Luật Xây dựng năm 2025.
Theo đó, UBND cấp xã có thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng công trình cấp III, cấp IV, nhà ở riêng lẻ của hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn quản lý.
Việc cấp giấy phép xây dựng bảo đảm phù hợp mục đích sử dụng đất; phù hợp một trong các loại quy hoạch tương ứng; bảo đảm an toàn, bảo vệ môi trường, phòng cháy chữa cháy, khả năng kết nối hạ tầng kỹ thuật; thiết kế xây dựng công trình đã được lập, thẩm định và phê duyệt.
Hồ sơ đề nghị cấp giấy phép xây dựng phù hợp từng loại công trình theo quy định. Trong đó, đối với cấp mới, hồ sơ bao gồm đơn đề nghị cấp giấy phép xây dựng theo mẫu, giấy tờ hợp pháp về đất đai, hồ sơ thiết kế xây dựng.
Nếu đến thời điểm giấy phép xây dựng hết hiệu lực khởi công mà công trình chưa được khởi công, chủ đầu tư phải đề nghị gia hạn. Mỗi giấy phép xây dựng chỉ gia hạn tối đa 2 lần, một lần là 12 tháng.
Thời gian giải quyết hồ sơ cấp mới, điều chỉnh, sửa chữa, cải tạo, di dời hoặc cấp giấy phép xây dựng có thời hạn với nhà ở riêng lẻ được rút xuống còn tối đa 7 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ dưới dạng điện tử. Thủ tục gia hạn hoặc cấp lại giấy phép xây dựng được giải quyết trong 5 ngày làm việc.
Trước khi Luật Xây dựng 2025 và Nghị định 217/2026 có hiệu lực, thời gian cấp giấy phép xây dựng theo quy định là 20 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Với quy trình mới, thời gian giải quyết với nhà ở riêng lẻ được rút xuống còn 7 ngày, tương đương giảm khoảng 65% thời gian xử lý.
Để được cấp phép, công trình phải phù hợp mục đích sử dụng đất, quy hoạch hoặc thiết kế đô thị, quy chế quản lý kiến trúc... Ảnh: VGP.
Người dân thực hiện nộp hồ sơ trực tuyến toàn trình qua Cổng Dịch vụ công quốc gia. Trường hợp xảy ra sự cố khách quan không thể thực hiện trên môi trường điện tử, cơ quan có thẩm quyền sẽ tiếp nhận hồ sơ trực tiếp tại bộ phận một cửa hoặc qua dịch vụ bưu chính công ích.
Theo Sở Xây dựng TPHCM, để được cấp phép, công trình phải phù hợp mục đích sử dụng đất, quy hoạch hoặc thiết kế đô thị, quy chế quản lý kiến trúc và đáp ứng các yêu cầu về an toàn chịu lực, phòng cháy chữa cháy, bảo vệ môi trường cũng như kết nối hạ tầng kỹ thuật. Hồ sơ thiết kế xây dựng phải được lập theo quy định của Luật Xây dựng và các nghị định hướng dẫn.
Với nhà ở riêng lẻ, chủ sở hữu được tự tổ chức thiết kế nếu công trình đồng thời đáp ứng các điều kiện gồm dưới 3 tầng, không có tầng hầm, tổng diện tích sàn xây dựng dưới 250 m2 và chiều cao dưới 12 m.
Trường hợp nhà ở dưới 7 tầng nhưng không thuộc nhóm này hoặc có một tầng hầm, việc thiết kế phải do tổ chức, cá nhân có chuyên môn, kinh nghiệm thực hiện. Nhà ở từ 7 tầng trở lên hoặc có từ hai tầng hầm trở lên phải đáp ứng thêm các quy định về phòng cháy chữa cháy.
Theo Sở Xây dựng, việc ban hành hướng dẫn nhằm thống nhất quy trình giải quyết hồ sơ sau khi Luật Xây dựng 2025 có hiệu lực, bảo đảm thủ tục không bị gián đoạn khi phân cấp thẩm quyền cho chính quyền cấp xã, đồng thời đẩy mạnh cải cách hành chính và chuyển đổi số trong lĩnh vực cấp phép xây dựng.
UBND các xã, phường và đặc khu Côn Đảo chịu trách nhiệm toàn diện về quản lý trật tự xây dựng đối với công trình cấp III, cấp IV và nhà ở riêng lẻ trên địa bàn quản lý. Việc quản lý phải thực hiện từ lúc tiếp nhận thông báo khởi công, khởi công xây dựng cho đến khi công trình được nghiệm thu, bàn giao đưa vào khai thác, sử dụng.
Đối với công trình thuộc đối tượng được miễn giấy phép xây dựng, UBND cấp xã kiểm tra việc đáp ứng điều kiện được miễn; sự tuân thủ của việc xây dựng với quy hoạch được sử dụng làm cơ sở lập dự án; sự phù hợp với các nội dung, thông số chủ yếu của thiết kế xây dựng tại Báo cáo nghiên cứu khả thi được cơ quan chuyên môn thẩm định.
Sở Xây dựng lưu ý, khi địa phương phát hiện vi phạm, phải yêu cầu dừng thi công, thực hiện giám sát việc ngừng thi công, áp dụng biện pháp cần thiết buộc dừng thi công. Đồng thời, cưỡng chế công trình vi phạm trật tự xây dựng theo thẩm quyền.