Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân trình bày Tờ trình tại Kỳ họp - Ảnh: VGP/Nhật Bắc
Tiếp tục cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh, đẩy mạnh phân cấp
Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày Tờ trình, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết, thời gian qua, Chính phủ đã ban hành nhiều cơ chế nhằm thực hiện chủ trương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh và sử dụng hiệu quả cơ sở hạ tầng viễn thông phục vụ quốc phòng, an ninh.
Các cơ chế này góp phần giảm chi phí tuân thủ, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.
Tuy nhiên, các quy định sẽ hết hiệu lực từ ngày 1/3/2027, do đó cần sửa đổi các luật liên quan để luật hóa các chính sách, bảo đảm tính ổn định, thống nhất và đồng bộ của hệ thống pháp luật.
Dự thảo Luật tập trung vào 3 nhóm chính sách lớn gồm tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong quản lý nhà nước; hoàn thiện cơ sở pháp lý để sử dụng hiệu quả cơ sở hạ tầng viễn thông phục vụ quốc phòng, an ninh. Theo đó, các nội dung sửa đổi được thực hiện đối với 4 luật gồm Luật Tần số vô tuyến điện, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Chuyển giao công nghệ.
Đối với Luật Tần số vô tuyến điện, dự thảo Luật cắt giảm các điều kiện cấp giấy phép không còn cần thiết hoặc đã được điều chỉnh tại các quy định khác của pháp luật, chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm thông qua hoạt động kiểm tra, kiểm soát và xử lý vi phạm. Đồng thời, bãi bỏ quy định về đào tạo vô tuyến điện viên nghiệp dư, chuyển thẩm quyền quản lý việc đào tạo, cấp chứng chỉ vô tuyến điện viên hàng hải sang bộ phận quản lý chuyên ngành, qua đó cắt giảm một số ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện và tạo thuận lợi hơn cho hoạt động đào tạo, cấp chứng chỉ.
Đối với Luật Viễn thông, dự thảo Luật bãi bỏ, đơn giản hóa một số điều kiện cấp phép viễn thông; bãi bỏ điều kiện hoạt động đối với dịch vụ đăng ký, duy trì tên miền, đưa dịch vụ này ra khỏi danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện và chuyển sang cơ chế hậu kiểm.
Đối với Luật Giao dịch điện tử, dự thảo Luật bãi bỏ thủ tục thay đổi nội dung giấy phép và thủ tục gia hạn giấy phép kinh doanh dịch vụ tin cậy, góp phần giảm chi phí tuân thủ và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp.
Về phân cấp, phân quyền, dự thảo Luật Chuyển giao công nghệ sửa đổi theo hướng giao Bộ Khoa học và Công nghệ xây dựng, phê duyệt và ban hành chương trình, chính sách về nhập khẩu công nghệ, phát triển thị trường khoa học và công nghệ, thúc đẩy chuyển giao, ứng dụng và đổi mới công nghệ nhằm nâng cao tính chủ động, rút ngắn thời gian xử lý công việc, đồng thời bảo đảm đồng bộ với pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Đối với nhóm chính sách hoàn thiện cơ sở pháp lý phục vụ quốc phòng, an ninh, dự thảo Luật Tần số vô tuyến điện sửa đổi quy định về cấp phép sử dụng băng tần trong trường hợp đặc biệt đối với doanh nghiệp nhà nước trực tiếp phục vụ quốc phòng, an ninh theo hướng nâng thời hạn cấp phép lần đầu từ 3 năm lên 5 năm và điều chỉnh thời điểm đánh giá hiệu quả thực hiện đề án trước khi gia hạn giấy phép.
Theo Bộ trưởng Vũ Hải Quân, việc kéo dài thời hạn là cần thiết để có đủ dữ liệu đánh giá khách quan, toàn diện hiệu quả sử dụng băng tần, hiệu quả đầu tư và kết quả thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, tránh nguy cơ đánh giá quá sớm dẫn đến lãng phí nguồn lực đầu tư.
Đối với Luật Viễn thông, dự thảo bổ sung cơ sở pháp lý về chia sẻ hạ tầng viễn thông phục vụ quốc phòng, an ninh; giao Chính phủ quy định cụ thể chính sách sử dụng chung miễn phí hạ tầng viễn thông của doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ để thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh và cơ chế bảo đảm quyền lợi của doanh nghiệp.
Hoàn thiện cơ sở pháp lý, bảo đảm quản lý hiệu quả hạ tầng viễn thông
Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải trình bày báo cáo thẩm tra dự án Luật - Ảnh: VGP/Nhật Bắc
Thẩm tra dự án Luật, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải cơ bản nhất trí với sự cần thiết ban hành Luật nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng về hoàn thiện thể chế, cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với tăng cường kiểm tra, giám sát.
Ủy ban tán thành việc kéo dài thời hạn cấp phép lần đầu đối với băng tần từ 3 năm lên 5 năm; rút ngắn thời hạn thực hiện đề án làm cơ sở gia hạn từ 12 năm xuống 10 năm; chuyển thời điểm đánh giá hiệu quả sử dụng băng tần từ 3 tháng lên 9 tháng trước khi giấy phép hết hạn, trong khi tổng thời hạn cấp phép tối đa vẫn không quá 15 năm. Tuy nhiên, do băng tần là tài nguyên quốc gia hữu hạn, có giá trị kinh tế lớn và được cấp trực tiếp không qua đấu giá, thi tuyển, Ủy ban đề nghị Chính phủ làm rõ căn cứ xác định "tỷ lệ cơ bản" trong văn bản quy định chi tiết.
Đối với việc cắt giảm điều kiện cấp, cấp lại giấy phép, Ủy ban đánh giá cao việc cắt giảm 37/41 điều kiện kinh doanh nhằm giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, đề nghị bổ sung tiêu chí đánh giá hiệu quả sử dụng băng tần vào dự thảo Luật để bảo đảm việc cấp lại giấy phép có cơ sở đầy đủ, tránh trở thành thủ tục gia hạn tự động.
Về chia sẻ hạ tầng viễn thông, Ủy ban tán thành chủ trương hoàn thiện cơ sở pháp lý nhằm sử dụng hiệu quả hạ tầng đã đầu tư, tránh đầu tư trùng lặp và phát huy tính lưỡng dụng của hạ tầng. Tuy nhiên, đề nghị Chính phủ tiếp tục làm rõ phạm vi đối tượng áp dụng, cơ chế bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp, cơ chế bù đắp chi phí cũng như yêu cầu bảo đảm an ninh mạng, bí mật nhà nước.
Đối với tên miền quốc gia ".vn", Ủy ban đồng tình với việc bãi bỏ điều kiện hoạt động đối với dịch vụ đăng ký, duy trì tên miền nhưng đề nghị xây dựng đầy đủ công cụ hậu kiểm thay thế để bảo đảm an toàn, an ninh mạng và chủ quyền số.
Về bãi bỏ thủ tục gia hạn giấy phép kinh doanh dịch vụ tin cậy, trên cơ sở lấy phiếu xin ý kiến, đa số thành viên Ủy ban (38/50, chiếm 76%) tán thành phương án Chính phủ trình; đồng thời đề nghị khi sửa đổi nghị định hướng dẫn cần quy định thủ tục cấp lại theo hướng đơn giản, rút ngắn thời gian giải quyết và không làm gián đoạn việc cung cấp dịch vụ.
Đối với Luật Chuyển giao công nghệ, Ủy ban cơ bản nhất trí với việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, song đề nghị tiếp tục rà soát việc chuyển thẩm quyền phê duyệt Chương trình quốc gia về phát triển thị trường khoa học và công nghệ, ban hành chính sách thúc đẩy chuyển giao, đổi mới công nghệ từ Thủ tướng Chính phủ sang Bộ Khoa học và Công nghệ, bảo đảm yêu cầu thẩm định, đánh giá tác động và tính thống nhất của hệ thống pháp luật.