Braun và Philips cùng đưa AI vào máy cạo râu, đàn ông có thực sự cần đến mức này?

Cạo râu có lẽ là một trong những thao tác đơn giản nhất trong đời sống của đàn ông. Một chiếc dao cạo, một ít bọt cạo râu hoặc một chiếc máy điện là đủ để giải quyết công việc chỉ trong vài phút mỗi sáng. Thế nhưng, giống như nhiều thiết bị gia dụng khác, máy cạo râu đang bước vào một cuộc đua công nghệ mới, nơi cảm biến, thuật toán và khả năng cá nhân hóa bắt đầu xuất hiện ở một thiết bị vốn tưởng như đã hoàn thiện từ lâu.

Braun NEVO và Philips i9000 Prestige Ultra là hai đại diện đáng chú ý cho xu hướng này. Một sản phẩm mới của Braun được định vị ở phân khúc cực kỳ cao cấp, trong khi Philips đưa cảm biến, thuật toán cá nhân hóa cùng hệ thống hướng dẫn người dùng vào dòng máy cạo râu cao cấp nhất của mình.

Hai chiếc máy cùng giải quyết một nhu cầu, song cách tiếp cận lại hoàn toàn khác nhau. Braun muốn chiếc máy thích ứng với bộ râu của người dùng. Philips muốn chiếc máy không chỉ thích ứng với bộ râu mà còn hướng dẫn người dùng cạo đúng cách.

Vấn đề nằm ở chỗ, những công nghệ này có thực sự tạo ra khác biệt đủ lớn để một người đàn ông bỏ ra hàng chục triệu đồng cho một chiếc máy cạo râu hay không?

Khi một chiếc máy cạo râu bắt đầu phải “hiểu” người dùng

Trong nhiều năm, cuộc đua giữa các hãng máy cạo râu chủ yếu xoay quanh những thứ rất dễ hiểu. Nhiều lưỡi hơn, motor mạnh hơn, đầu cạo linh hoạt hơn, pin lâu hơn hay khả năng chống nước tốt hơn.

Braun NEVO cho thấy cuộc chơi đang chuyển sang một hướng khác.

Dòng máy mới của Braun sử dụng cơ chế cạo dạng foil, vốn là thiết kế đặc trưng của hãng. Với NEVO 15000C, Braun đưa vào hệ thống AeroTouch, Smart Processor, 250 lưỡi cắt cùng thân máy bằng thép không gỉ nguyên khối. Hệ thống cũng được thiết kế để điều chỉnh hoạt động theo mật độ râu của người dùng, thay vì vận hành theo một mức công suất cố định.

Trang T3 đánh giá NEVO là một trong những mẫu máy cạo râu tiên tiến nhất mà Braun từng sản xuất. Mức giá của phiên bản NEVO 15000C tại Anh lên tới 739,99 bảng, tương đương hơn 1.000 USD nếu quy đổi theo tỷ giá tại thời điểm hiện tại, cho thấy hãng đang đặt sản phẩm vào một phân khúc gần với thiết bị công nghệ cao cấp hơn là một món đồ chăm sóc cá nhân thông thường.

Điều đáng chú ý không nằm hoàn toàn ở con số 250 lưỡi cắt. Người dùng thực tế khó có thể cảm nhận sự khác biệt chỉ bằng cách đếm số lưỡi. Giá trị mà Braun muốn bán nằm ở khả năng để chiếc máy tự thích ứng với bộ râu.

Nếu mật độ râu thay đổi giữa hai bên má, vùng cằm hay cổ, hệ thống có thể điều chỉnh cách vận hành. Về lý thuyết, điều này giúp duy trì hiệu quả cạo mà không cần người dùng liên tục thay đổi thao tác.

Đây cũng là lúc khái niệm “thông minh” bắt đầu xuất hiện trong một sản phẩm vốn không cần đến màn hình hay kết nối Internet để thực hiện chức năng chính.

Nguồn ảnh: T3

Tuy nhiên, có một câu hỏi cần được đặt ra ngay từ đầu. Smart Processor có thực sự là AI theo nghĩa mà người dùng smartphone hay máy tính vẫn hiểu, hay đây chủ yếu là sự kết hợp giữa cảm biến và thuật toán điều khiển?

Đây không phải vấn đề về cách gọi. Nó liên quan trực tiếp đến giá trị mà người dùng nhận được. Một cảm biến có thể đo mật độ râu. Một thuật toán có thể điều chỉnh motor. Cả hai đều có thể tạo ra một chiếc máy hoạt động tốt hơn mà không nhất thiết phải là AI theo nghĩa rộng.

Nếu Braun tập trung nhiều hơn vào việc để máy tự thích ứng, Philips lại đưa người dùng vào trung tâm của hệ thống.

i9000 Prestige Ultra sử dụng hệ thống SkinIQ Pro, trong đó cảm biến Power Adapt Sensor có khả năng đọc mật độ râu tới 500 lần mỗi giây để điều chỉnh công suất. Philips đồng thời đưa vào hệ thống Active Pressure & Motion Guidance, cung cấp phản hồi về áp lực và chuyển động của người dùng trong quá trình cạo.

Đây là một triết lý khá khác. Philips không chỉ muốn chiếc máy hiểu bộ râu. Hãng còn muốn chiếc máy hiểu cách người dùng đang cạo.

Nếu ấn quá mạnh, hệ thống có thể cảnh báo. Nếu chuyển động chưa tối ưu, ứng dụng GroomTribe có thể đưa ra hướng dẫn. Mục tiêu cuối cùng là biến một thao tác vốn dựa nhiều vào kinh nghiệm cá nhân thành một quy trình có thể đo lường và cải thiện.

Điều này nghe khá giống cách các thiết bị đeo tay hiện nay hoạt động.

Một chiếc smartwatch không chỉ đo nhịp tim mà còn phân tích giấc ngủ. Một chiếc nhẫn thông minh không chỉ ghi nhận thời gian ngủ mà còn đưa ra điểm số phục hồi. Một máy chạy bộ cao cấp không chỉ ghi nhận tốc độ mà còn cố gắng điều chỉnh bài tập.

Philips đang đưa cùng một triết lý vào máy cạo râu. Máy không chỉ thực hiện công việc. Máy bắt đầu trở thành một thiết bị hướng dẫn người dùng thực hiện công việc đó tốt hơn. Đây có thể là bước tiến thú vị nhất của i9000 Prestige Ultra, song cũng chính là nơi cần đặt câu hỏi về giá trị.

Một người đã cạo râu hàng ngày trong 10 hoặc 20 năm có thực sự cần một chiếc máy hướng dẫn mình cách đưa máy lên mặt hay không?

Braun và Philips thực chất đang bán hai kiểu “thông minh” khác nhau

Nếu chỉ nhìn vào bảng thông số, cuộc đối đầu giữa Braun NEVO và Philips i9000 Prestige Ultra có thể nhanh chóng biến thành một cuộc thi về số lượng công nghệ.

Một bên có Smart Processor, AeroTouch và thiết kế foil. Một bên có Power Adapt Sensor, Active Pressure & Motion Guidance, đầu cạo xoay 360 độ và ứng dụng GroomTribe.

Thế nhưng, nhìn sâu hơn, hai hãng đang giải quyết hai vấn đề khác nhau. Braun muốn giảm sự phụ thuộc của người dùng vào kỹ thuật cạo. Philips muốn cải thiện kỹ thuật cạo của người dùng. Đây là khác biệt quan trọng.

Một người sử dụng Braun có thể đơn giản đưa máy lên mặt và để hệ thống tự điều chỉnh theo mật độ râu. Một người sử dụng Philips có thể nhận được phản hồi để biết mình đang tác động quá mạnh hoặc di chuyển đầu cạo chưa đúng.

Một bên cố gắng làm cho thiết bị thông minh hơn. Một bên cố gắng làm cho cả thiết bị lẫn người dùng thông minh hơn. Nếu nhìn theo cách này, cuộc chiến giữa Braun và Philips không còn đơn giản là foil đối đầu rotary. Nó là cuộc cạnh tranh giữa hai triết lý thiết kế sản phẩm.

Thế nhưng thông minh hơn có đồng nghĩa với cạo tốt hơn? Đây mới là phần quan trọng.

Một chiếc máy có thể có hàng loạt cảm biến, bộ xử lý mạnh hay ứng dụng điện thoại đẹp mắt. Điều người dùng thực sự cần biết vẫn chỉ là một câu hỏi rất đơn giản: Sau khi cạo xong, khuôn mặt có sạch hơn hay không?

Nếu thử nghiệm thực tế, sự khác biệt nên được kiểm tra trong nhiều điều kiện thay vì chỉ cạo một lần rồi đưa ra kết luận.

Với râu mọc sau một ngày, cần xem chiếc máy nào xử lý nhanh hơn, có phải đi qua cùng một vùng nhiều lần hay không. Với râu ba ngày, sự khác biệt có thể rõ hơn khi các sợi râu dài và cứng hơn. Với râu dài khoảng một tuần, vùng cằm, quai hàm và cổ trở thành phép thử khó hơn.

Đặc biệt, vùng cổ là nơi rất đáng quan tâm. Râu ở đây thường mọc theo nhiều hướng khác nhau, khiến cả máy foil lẫn máy rotary phải xử lý một bề mặt không đồng nhất.

Nguồn ảnh: Wired

Một chiếc máy có thể cho cảm giác rất mượt ngay sau khi cạo, song sự khác biệt về tốc độ mọc lại của râu có thể cho thấy một câu chuyện khác.

Không dừng lại đó, cuộc chiến còn nằm ở làn da. Đàn ông có thể chấp nhận việc máy cạo râu không hoàn toàn sát bằng dao cạo nếu đổi lại là một trải nghiệm dễ chịu hơn. Đây là lý do độ kích ứng của da cần được đặt ngang với khả năng cạo sát.

Braun với thiết kế foil có lợi thế về cách tiếp xúc giữa lưới cạo và da. Philips lại sử dụng các đầu cạo xoay có khả năng thích ứng với đường nét khuôn mặt.

Không có thiết kế nào mặc nhiên tốt hơn cho mọi người. Người có râu cứng, mọc dày có thể đánh giá một chiếc máy khác với người có râu thưa. Người cạo hàng ngày có nhu cầu khác người chỉ cạo hai hoặc ba lần mỗi tuần.

Do đó chiếc máy tốt nhất có thể phụ thuộc vào bộ râu và thói quen của người sử dụng.

20 triệu đồng để cạo râu, người dùng đang mua thứ gì?

Philips i9000 Prestige Ultra có mức giá tại Việt Nam thuộc nhóm rất cao đối với một chiếc máy cạo râu. Trong khi đó, Braun NEVO thậm chí được định vị ở phân khúc cao cấp hơn tại nhiều thị trường quốc tế.

Với số tiền này, người dùng không chỉ mua motor, lưỡi cắt hay pin. Họ đang mua cảm giác sở hữu một sản phẩm cao cấp. Họ mua thiết kế. Họ mua vật liệu. Họ mua hệ thống làm sạch tự động. Họ mua khả năng kết nối. Họ mua cảm biến. Họ mua sự tiện lợi.

Vấn đề là những giá trị này không tăng tuyến tính theo giá bán.

Một chiếc máy 20 triệu đồng không thể cạo nhanh gấp bốn lần một chiếc máy 5 triệu đồng chỉ vì giá của nó cao gấp bốn lần.

Điều mà người dùng nhận được thường nằm ở những chi tiết nhỏ hơn: Một lần cạo dễ chịu hơn, ít phải đi lại trên da hơn, ít phải vệ sinh thủ công hơn, ít phải suy nghĩ về việc đang dùng áp lực bao nhiêu.

Một hệ thống cao cấp hơn có thể khiến trải nghiệm trở nên dễ dàng hơn. Đây chính là nơi câu chuyện giá trị trở nên thú vị. Người dùng không mua thêm 15 triệu đồng khả năng cạo râu. Họ đang mua thêm sự tiện lợi, trải nghiệm và thời gian.

Bên cạnh đó là câu chuyện tiết kiệm thời gian. Giả sử một chiếc máy cao cấp giúp rút ngắn thời gian cạo xuống vài phút mỗi lần. Một người đàn ông cạo râu khoảng 250 ngày mỗi năm sẽ sử dụng máy hàng trăm lần. Chỉ cần tiết kiệm hai phút mỗi lần, tổng thời gian có thể lên tới khoảng 500 phút mỗi năm. Trong năm năm, con số này lên tới hơn 40 giờ.

Đây là cách nhìn thú vị hơn nhiều so với việc nói một chiếc máy có thêm một cảm biến hay một chế độ cạo. Nếu một sản phẩm giúp người dùng tiết kiệm hàng chục giờ trong vòng đời sử dụng, mức giá cao bắt đầu có một lý do để tồn tại.

Tất nhiên, điều đó chỉ đúng nếu máy thực sự nhanh hơn, dễ sử dụng hơn hoặc giảm số lần phải cạo lại.

Vậy AI trên máy cạo râu có phải chiêu marketing?

Câu trả lời không đơn giản là có hoặc không.

Các cảm biến trong Braun và Philips rõ ràng có chức năng cụ thể. Philips công bố cảm biến mật độ râu có khả năng đọc dữ liệu 500 lần mỗi giây và sử dụng thông tin đó để điều chỉnh công suất. Hệ thống hướng dẫn áp lực và chuyển động cũng có mục tiêu cụ thể là giúp người dùng cải thiện cách cạo.

Vấn đề nằm ở mức độ cần thiết. Một người mới sử dụng máy cạo râu điện có thể hưởng lợi từ hướng dẫn của Philips. Một người có bộ râu dày và không đồng đều có thể hưởng lợi từ khả năng thích ứng công suất. Một người cạo râu hàng ngày có thể đánh giá cao việc máy tự động xử lý những thay đổi về mật độ râu.

Song với một người đã quen sử dụng máy cạo râu nhiều năm, lợi ích có thể nhỏ hơn rất nhiều. Đó là lý do AI không nên được xem là lý do duy nhất để mua một chiếc máy cạo râu đắt tiền. Nó chỉ có giá trị khi giải quyết được một vấn đề mà người dùng thực sự gặp phải.

Trên thực tế cuộc chiến thật sự không phải Braun đấu Philips. Máy cạo râu là một ví dụ thú vị cho cách AI đang len vào những sản phẩm đời thường nhất. Không cần màn hình lớn. Không cần camera. Không cần một trợ lý ảo nói chuyện với người dùng. Chỉ cần một cảm biến nhận biết mật độ râu, một thuật toán điều chỉnh motor hoặc một hệ thống có thể phát hiện cách người dùng đang đưa máy lên mặt.

Braun và Philips đang chứng minh rằng ngay cả một thiết bị tưởng như rất đơn giản cũng có thể trở thành một nền tảng công nghệ.

Song sự thông minh của thiết bị không nên được đánh giá bằng số lượng cảm biến hay những thuật ngữ xuất hiện trên hộp. Nó phải được đánh giá bằng một câu hỏi đơn giản hơn: Sau khi bỏ ra hàng chục triệu đồng, người đàn ông có thực sự cạo râu tốt hơn, nhanh hơn và dễ chịu hơn hay không?

Lâm Mộc