Từ gian hàng nhỏ, đặc sản Việt tìm đường ra thị trường quốc tế

Mang sản vật quê tìm khách mới

Tối 12/8, tại Hội chợ Quốc tế Thương mại, Du lịch và Đầu tư Hành lang kinh tế Đông Tây - Đà Nẵng 2026, dòng người nối nhau qua những gian hàng sáng đèn.

Người dừng lại nếm thử bánh, người cầm gói gạo nương lên hỏi giá, người tò mò trước những sản phẩm chế biến từ sâm Ngọc Linh. Giữa không khí nhộn nhịp ấy, các chủ gian hàng gần như không ngơi tay.

Ở một góc hội chợ, bà Nguyễn Thị Minh Phương, Giám đốc Hợp tác xã chế biến Bánh và Nông sản sạch Minh Phương, mang từ Phú Thọ vào Đà Nẵng nhiều sản vật vùng cao như cơm lam, các loại bánh, gạo tẻ nương, gạo nếp nương và gạo lứt nương Tây Bắc.

Nhiều khách dừng chân lựa chọn các sản phẩm gạo nương, bánh truyền thống được giới thiệu tại gian hàng Minh Phương.

Mỗi khi có khách dừng chân, bà Phương lại giới thiệu từng mặt hàng. Có người hỏi gạo nương khác gạo thường thế nào, người muốn biết cách nấu, khách khác mua vài gói về dùng thử.

Với bà, những câu hỏi tưởng nhỏ ấy lại là điều doanh nghiệp mong đợi sau hành trình hàng trăm cây số đến hội chợ.

Nhiều sản phẩm của hợp tác xã được làm từ nguồn nguyên liệu gắn với miền núi phía Bắc. Ở nơi sản xuất, cơm lam, gạo nếp nương hay các loại bánh truyền thống vốn quen thuộc với người dân. Nhưng khi mang đến một thị trường mới như Đà Nẵng, câu chuyện về sản phẩm gần như phải được kể lại từ đầu.

Một gói gạo đặt trên quầy không thể tự nói nó được trồng ở đâu, phù hợp với món ăn nào hay hương vị khác biệt ra sao. Người bán phải trực tiếp giới thiệu để khách hiểu sản phẩm trước khi quyết định mua.

Bà Phương vui vì nhiều người ghé gian hàng, hỏi kỹ về nguồn gốc, cách sử dụng và lựa chọn các sản phẩm sạch để mang về.

"Chúng tôi muốn thông qua hội chợ giới thiệu sản phẩm của Phú Thọ với người tiêu dùng ở những thị trường mới. Khi khách dùng thấy phù hợp, họ có thể quay lại hoặc giới thiệu cho người khác", bà Phương nói.

Với những hợp tác xã quy mô chưa lớn, mỗi lần tham gia hội chợ cũng là một lần thử sức ngoài địa bàn quen thuộc. Qua từng câu hỏi, lượt mua hay sản phẩm được khách chú ý nhiều hơn, doanh nghiệp có thể phần nào nhận ra thị hiếu của thị trường.

Những phản hồi ngay tại quầy đôi khi có giá trị không kém một cuộc khảo sát.

Cách đó không xa, chị Nguyễn Thị Thu Hạnh, Giám đốc Công ty TNHH Sâm VINA, liên tục trò chuyện với khách về các sản phẩm yến sào và sâm Ngọc Linh.

Theo chị Hạnh, doanh nghiệp muốn đưa những mặt hàng vốn thường được xem là cao cấp đến gần hơn với người tiêu dùng bằng mức giá phù hợp, đồng thời tìm thêm cơ hội quảng bá sản phẩm tại một thành phố có lượng khách du lịch lớn.

Gian hàng Sâm VINA là một trong những điểm giới thiệu sản phẩm đặc trưng Việt Nam đến người dân và du khách.

"Chúng tôi mong muốn đưa yến sào và sâm Ngọc Linh đến gần hơn với người dân Đà Nẵng và khách du lịch, đồng thời quảng bá đặc sản địa phương ra thị trường quốc tế", chị Hạnh bày tỏ.

Với doanh nghiệp, giá trị của một hội chợ không chỉ nằm ở số sản phẩm bán được trong vài ngày. Một lần khách dùng thử, một cuộc trò chuyện hay thông tin liên hệ được trao cũng có thể mở ra thêm cơ hội gặp nhà phân phối, đối tác hoặc những kênh bán hàng mới.

Một quầy hàng chỉ rộng vài mét vuông vì thế có thể trở thành nơi doanh nghiệp thử phản ứng của khách hàng trước sản phẩm của mình, đặc biệt khi người mua không chỉ đến từ Đà Nẵng.

Những cuộc gặp mở thêm cơ hội thị trường

Hội chợ năm nay quy tụ gần 250 gian hàng của 108 doanh nghiệp trong và ngoài nước. Sáu tỉnh Nam Trung Lào gồm Attapeu, Champasak, Sekong, Salavan, Savannakhet và Khăm Muộn cùng tham gia.

Bên cạnh đó là các khu trưng bày, giới thiệu sản phẩm của 9 cơ quan ngoại giao, thương mại quốc tế tại Việt Nam và Đà Nẵng gồm Myanmar, Ý, Anh, Campuchia, Trung Quốc, Nhật Bản, Lào, Thái Lan và Philippines.

Những gian hàng nằm cạnh nhau tạo nên không gian để hàng hóa của nhiều vùng miền, quốc gia cùng xuất hiện trong một hội chợ. Với các doanh nghiệp nhỏ, đây cũng là cơ hội tiếp xúc trực tiếp với những nhóm khách mà tại thị trường quen thuộc họ khó gặp.

Ông Phan Thái Bình, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng, hy vọng hội chợ tạo thêm các cơ hội hợp tác, kết nối doanh nghiệp.

Ông Phan Thái Bình, Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng, nhấn mạnh hội chợ bắt nguồn từ Tuần lễ Hành lang kinh tế Đông Tây năm 2007, được tổ chức thường niên kể từ năm 2012 và năm nay bước sang lần thứ 15.

Theo ông Bình, Đà Nẵng nằm ở điểm cuối phía Đông của Hành lang kinh tế Đông Tây, có vai trò kết nối các quốc gia tiểu vùng Mekong với Biển Đông và các tuyến hàng hải quốc tế. Thành phố mong muốn hội chợ tạo thêm những cuộc gặp, hợp đồng và cam kết hợp tác giữa doanh nghiệp trong nước với đối tác quốc tế.

Ông Lê Hoàng Tài, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương, đánh giá sau nhiều lần tổ chức, Hội chợ EWEC đã trở thành sự kiện xúc tiến thương mại, đầu tư và du lịch tiêu biểu của khu vực miền Trung - Tây Nguyên.

Đà Nẵng đang hình thành Khu thương mại tự do, định hướng xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế và phát triển trung tâm logistics. Theo ông Tài, hội chợ cần tăng kết nối thực chất giữa doanh nghiệp, thúc đẩy hình thành chuỗi cung ứng và mở rộng hợp tác trên Hành lang kinh tế Đông Tây.

Ông Lê Hoàng Tài, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương, đề nghị tăng kết nối thực chất giữa các doanh nghiệp tham gia hội chợ.

Các hoạt động như diễn đàn logistics quốc tế, tọa đàm kết nối xuyên biên giới hay hội thảo về xuất khẩu trực tuyến cũng được tổ chức trong khuôn khổ hội chợ, mở thêm không gian trao đổi cho cộng đồng doanh nghiệp.

Nhưng với bà Phương hay chị Hạnh, câu chuyện mở rộng thị trường trước hết vẫn bắt đầu bằng những việc rất cụ thể: một người mua thử gói gạo nương, một du khách hỏi kỹ về sâm Ngọc Linh hay một đối tác dừng lại trao đổi thông tin liên hệ. 

Các gian hàng mang đến nhiều đặc sản vùng miền của Việt Nam và sản phẩm đến từ các quốc gia tham dự hội chợ.

Qua những cuộc gặp như vậy, doanh nghiệp có thể tìm thêm khách hàng, nhà phân phối hoặc nhận ra sản phẩm của mình cần thay đổi điều gì để phù hợp hơn với thị trường.

Cuối buổi tối, người qua lại các gian hàng vẫn đông. Bà Phương tiếp tục xếp những gói gạo lên kệ. Chị Hạnh lại đón một nhóm khách mới dừng trước quầy sâm.

Giữa một hội chợ nói nhiều về logistics, thương mại xuyên biên giới và những hành lang kinh tế dài hàng nghìn kilômet, hành trình đi xa của đặc sản Việt đôi khi bắt đầu rất giản dị, một gian hàng nhỏ và một người khách chịu dừng chân.