TP. Hồ Chí Minh ra mắt mạng lưới hỗ trợ tâm lý – xã hội trẻ em và gia đình

Phát biểu tại buổi lễ, bà Mai Thị Ngọc Mai, Chủ tịch Hội Bảo vệ Quyền trẻ em Thành phố Hồ Chí Minh, nhấn mạnh: Việc ra mắt Phòng Hỗ trợ tâm lý – xã hội trẻ em và gia đình là sáng kiến hợp tác giữa Hội Bảo vệ Quyền trẻ em TP Hồ Chí Minh và Hội Khoa học Tâm lý - Giáo dục TP Hồ Chí Minh, với nhiệm vụ trở thành đầu mối tiếp nhận thông tin, đánh giá nhu cầu, tham vấn tâm lý ban đầu, can thiệp hỗ trợ, kết nối dịch vụ và đồng hành cùng trẻ em, gia đình. Hoạt động của Phòng được xác định theo nguyên tắc phi lợi nhuận, huy động nguồn lực cộng đồng, bảo mật thông tin và đặt lợi ích tốt nhất của trẻ em làm trọng tâm. 

Bà Mai Thị Ngọc Mai, Chủ tịch Hội Bảo vệ Quyền trẻ em Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu tại sự kiện

Đây là mô hình thiết thực, đáp ứng yêu cầu bảo vệ, chăm sóc trẻ em theo hướng toàn diện, trong đó chú trọng đến sức khỏe tinh thần. Việc đưa Phòng Hỗ trợ tâm lý – xã hội trẻ em và gia đình vào hoạt động góp phần tăng cường phối hợp giữa các lực lượng, phát huy chuyên môn của đội ngũ tâm lý cũng như huy động thêm nguồn lực xã hội cho công tác bảo vệ quyền trẻ em.

Hỗ trợ từ tiếp nhận đến chuyển gửi chuyên sâu

Ông Đinh Phương Duy, Chủ tịch Hội Khoa học Tâm lý - Giáo dục Thành phố Hồ Chí Minh, cho rằng mô hình được hình thành từ nhu cầu thực tế trong bối cảnh các vấn đề liên quan đến bạo lực, xâm hại và những tác động tâm lý đối với trẻ em ngày càng cần được quan tâm. Một cơ chế hỗ trợ phù hợp sẽ giúp trẻ và gia đình có thêm cơ hội tiếp cận dịch vụ ngay từ giai đoạn đầu, đồng thời được kết nối với các dịch vụ chuyên sâu khi cần thiết.

Mục tiêu của Phòng không chỉ là cung cấp một địa chỉ tư vấn mà còn hướng tới xây dựng cơ chế hỗ trợ liên tục. Theo đó, trẻ em, đặc biệt là trẻ có hoàn cảnh đặc biệt hoặc có nguy cơ tổn thương tâm lý, được tạo điều kiện tiếp cận các dịch vụ hỗ trợ tâm lý và chăm sóc sức khỏe tinh thần phù hợp.

Ông Đinh Phương Duy, Chủ tịch Hội Khoa học Tâm lý - Giáo dục TP Hồ Chí Minh giới thiệu chức năng, nhiệm vụ Phòng Hỗ trợ tâm lý – xã hội trẻ em và gia đình

Trong phạm vi chức năng, Phòng cung cấp dịch vụ sơ cứu tâm lý, tham vấn ban đầu, tư vấn cho cha mẹ và người chăm sóc về kỹ năng hỗ trợ, đồng hành cùng trẻ. Đối với những trường hợp vượt quá phạm vi chuyên môn, Phòng thực hiện chuyển gửi an toàn đến các dịch vụ chuyên sâu. Đồng thời, hoạt động truyền thông và tập huấn cũng được triển khai nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về sức khỏe tâm thần trẻ em.

Một điểm được nhấn mạnh là Phòng không thực hiện chẩn đoán, điều trị y khoa tâm thần hoặc giám định pháp y tâm lý. Khi phát sinh nhu cầu vượt quá chức năng, Phòng sẽ hỗ trợ kết nối trẻ em và gia đình với tuyến chuyên khoa phù hợp. Cách tiếp cận này nhằm bảo đảm hoạt động hỗ trợ đúng phạm vi chuyên môn, đồng thời giúp các trường hợp cần can thiệp chuyên sâu được chuyển đến nơi có đủ năng lực.

Quy trình can thiệp được thiết kế gồm nhiều bước, bắt đầu từ tiếp nhận thông tin tại điểm tư vấn, sàng lọc an toàn và phân tầng nguy cơ, xin đồng thuận và chuyển yêu cầu chuyên môn. Sau đó, chuyên gia được phân công thực hiện đánh giá chuyên môn ban đầu, lập kế hoạch hỗ trợ, triển khai và giám sát chuyên môn; những trường hợp vượt khả năng sẽ được chuyển gửi.

Lấy lợi ích tốt nhất của trẻ em làm trung tâm

Theo mô hình, hoạt động hỗ trợ phải bảo đảm lợi ích tốt nhất của trẻ em, tôn trọng quyền tham gia của trẻ phù hợp với độ tuổi và mức độ phát triển. Các nguyên tắc về tự nguyện, an toàn, bảo mật thông tin và không phân biệt đối xử được đặt ra trong quá trình tiếp nhận, tư vấn và hỗ trợ. Việc chuyển gửi đối với trường hợp cần hỗ trợ chuyên sâu cũng phải được thực hiện kịp thời.

 Hội Bảo vệ Quyền trẻ em TP Hồ Chí Minh và Hội Khoa học Tâm lý - Giáo dục TP Hồ Chí Minh ký kết hợp tác vận hành

Để mô hình vận hành hiệu quả, hai Hội đảm nhận những vai trò khác nhau nhưng có sự phối hợp chặt chẽ. Hội Khoa học Tâm lý - Giáo dục Thành phố Hồ Chí Minh phụ trách chuyên môn về tâm lý, tham vấn và sức khỏe tâm thần trẻ em; huy động chuyên gia, nhà tâm lý tham gia tư vấn, hỗ trợ, đồng thời xây dựng quy trình chuyên môn và tài liệu hướng dẫn.

Trong khi đó, Hội Bảo vệ Quyền trẻ em Thành phố Hồ Chí Minh đảm nhiệm vai trò điều phối hoạt động chung, tiếp nhận thông tin, quản lý trường hợp, kết nối nguồn lực và phối hợp thực hiện các hoạt động bảo vệ quyền trẻ em. Hai Hội cùng xây dựng kế hoạch, quy trình hỗ trợ, cơ chế quản lý trường hợp và huy động nguồn lực phù hợp để duy trì hoạt động của Phòng.

Trước mắt, mô hình được triển khai tại hai cơ sở chính, gồm trụ sở Hội Bảo vệ Quyền trẻ em Thành phố Hồ Chí Minh tại số 85/65 Phạm Viết Chánh, phường Thạnh Mỹ Tây và Văn phòng Tổ chức Cứu trợ Trẻ em - SCI tại Lầu 6, Tòa nhà Halo, số 666/10/1 đường 3/2, phường Diên Hồng, Thành phố Hồ Chí Minh.

Bên cạnh đó là các cơ sở vệ tinh gồm “Phòng Tư vấn và Hỗ trợ Cộng đồng” tại phường Tây Thạnh và Tăng Nhơn Phú; Cơ sở Bảo trợ xã hội Tre Xanh; Mái ấm Hoa Hồng nhỏ và Trung tâm Công tác xã hội - Giáo dục nghề nghiệp Thiếu niên Thành phố Hồ Chí Minh.

Nguồn kinh phí hoạt động của Phòng được hình thành từ nguồn kinh phí hợp pháp của hai Hội, các chương trình, dự án hợp tác, nguồn tài trợ, vận động xã hội hóa và các nguồn hợp pháp khác. Việc quản lý, sử dụng kinh phí được đặt theo yêu cầu công khai, minh bạch và đúng quy định.

Hình ảnh một số phòng tư vấn hỗ trợ cộng đồng

Việc ra mắt Phòng Hỗ trợ tâm lý – xã hội trẻ em và gia đình được kỳ vọng không chỉ bổ sung một địa chỉ hỗ trợ thiết thực cho trẻ em và gia đình mà còn từng bước hình thành mạng lưới liên ngành giữa chuyên gia tâm lý, cơ sở trợ giúp xã hội, trường học, cơ sở y tế và các tổ chức liên quan. Qua đó, công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe tinh thần trẻ em tại Thành phố Hồ Chí Minh có thêm một cơ chế phối hợp để hỗ trợ sớm, kết nối đúng nhu cầu và đồng hành lâu dài cùng trẻ em, gia đình.

Dịp này, Hội Khoa học Tâm lý - Giáo dục Thành phố Hồ Chí Minh, Tổ chức Save the Children International và Hội Bảo vệ Quyền trẻ em Thành phố Hồ Chí Minh cũng phối hợp tổ chức lớp tập huấn nâng cao kiến thức, kỹ năng về tâm lý và sức khỏe tâm thần trẻ em cho cán bộ quản lý, nhân viên công tác xã hội, nhân viên chăm sóc, giáo dục trẻ tại các cơ sở trợ giúp trẻ em.

Thùy Dương