Nhà đã có người giúp việc, người giàu có thực sự cần robot hút bụi hàng chục triệu đồng?

Nếu một gia đình đã có người giúp việc toàn thời gian, câu hỏi “có nên mua robot hút bụi hay không?” tưởng như có một đáp án rất đơn giản. Người giúp việc đã có thể quét nhà, hút bụi, lau sàn mỗi ngày, vậy một thiết bị có giá từ vài triệu đến vài chục triệu đồng còn cần thiết để làm gì?

Thực tế lại không đơn giản như vậy.

Robot hút bụi ngày nay không còn chỉ là một chiếc máy chạy quanh nhà để gom bụi. Những mẫu cao cấp đã có thể tự hút rác, tự giặt giẻ, tự sấy, tự bổ sung nước, lập bản đồ căn nhà, nhận diện vật cản, tự quay về trạm sạc rồi tiếp tục công việc. Khi mức độ tự động hóa tăng lên, câu hỏi dành cho người giàu cũng thay đổi.

Họ không nhất thiết mua robot để thay người giúp việc. Họ có thể đang mua một thứ khác, đó là khả năng giữ cho căn nhà luôn sạch mà không cần thêm một người phải có mặt.

Người giúp việc và robot thực ra không làm cùng một công việc

Nếu nhìn robot hút bụi như một “người giúp việc điện tử”, việc bỏ vài chục triệu đồng để mua nó khi trong nhà đã có người giúp việc quả thực khó thuyết phục.

Người giúp việc có thể xử lý gần như mọi thứ liên quan đến việc vệ sinh. Họ có thể lau phòng tắm, lau kính, vệ sinh cầu thang, thay ga giường, dọn bàn ăn, xử lý những góc khuất, di chuyển đồ vật rồi làm sạch những khu vực mà robot không thể tiếp cận.

Robot lại có một lợi thế hoàn toàn khác. Nó không cần nghỉ, không cần chờ đến giờ làm việc, không cần chủ nhà phân công.

Một robot có thể được cài đặt để hút bụi vào giữa buổi chiều, lau sàn vào buổi tối rồi tiếp tục hoạt động vào ngày hôm sau. Trong khoảng thời gian đó, người giúp việc có thể tập trung vào những công việc mà robot không thể làm.

Đây chính là điểm khiến robot hút bụi trở nên đáng cân nhắc đối với những gia đình có điều kiện.

Một gia đình giàu không nhất thiết cần robot vì họ thiếu người dọn nhà. Họ có thể cần robot vì họ muốn giảm những công việc lặp đi lặp lại cho người đang dọn nhà.

Nói cách khác, robot không nhất thiết cạnh tranh với người giúp việc. Nó có thể trở thành một công cụ hỗ trợ người giúp việc.

Nguồn ảnh: New York Times

Bởi vậy, giá trị lớn nhất của robot có thể nằm ở thời gian không có người giúp việc. Hãy thử hình dung một gia đình sống trong một căn hộ cao cấp rộng vài trăm mét vuông. Người giúp việc dọn nhà vào buổi sáng. Sàn nhà lúc đó sạch sẽ. Tuy nhiên vài tiếng sau, trẻ nhỏ trở về, thú cưng chạy quanh nhà, vụn thức ăn xuất hiện trong bếp, tóc rụng trên sàn, bụi từ bên ngoài theo giày dép đi vào.

Người giúp việc không thể đứng đó cả ngày để hút bụi. Robot thì có thể.

Đây là sự khác biệt rất lớn giữa hai loại hình lao động. Con người thường làm việc theo lịch. Robot có thể làm việc theo nhu cầu.

Nếu được thiết lập đúng cách, một robot có thể âm thầm chạy qua phòng khách vào giữa ngày, hút bụi khu vực bếp sau bữa tối rồi lau sàn khi cả gia đình đã đi ngủ. Chủ nhà thức dậy vào sáng hôm sau và sàn nhà lại sạch.

Một nghiên cứu về trải nghiệm người dùng với robot hút bụi từng chỉ ra rằng dù robot có thể không đạt hiệu quả làm sạch vượt trội so với máy hút bụi thủ công trong mọi tình huống, khả năng tự động hóa lại làm thay đổi cách người dùng nhìn nhận việc dọn dẹp. Robot có thể khiến con người kỳ vọng vào một mức độ sạch sẽ cao hơn trong nhà.

Đây là một nghịch lý khá thú vị. Robot hút bụi không nhất thiết phải giỏi hơn con người trong mọi nhiệm vụ. Chỉ cần nó đảm nhận được những nhiệm vụ mà con người không muốn lặp lại hàng ngày, giá trị của nó đã xuất hiện.

Nhà càng lớn, bài toán càng thú vị

Một căn hộ nhỏ có thể khiến việc mua robot hút bụi cao cấp trở nên khó giải thích. Nếu diện tích chỉ vài chục mét vuông, một người có thể dễ dàng hút bụi và lau nhà trong thời gian ngắn. Một chiếc robot trị giá vài chục triệu đồng có thể không mang lại nhiều giá trị kinh tế.

Tuy nhiên, câu chuyện thay đổi khi căn nhà có diện tích lớn. Một căn biệt thự nhiều tầng, nhiều phòng, nhiều khu vực sinh hoạt sẽ tạo ra rất nhiều công việc vệ sinh lặp lại. Người giúp việc vẫn phải làm những công việc đó, trong khi robot có thể đảm nhận một phần công việc nền.

Đặc biệt, những gia đình nuôi chó mèo có thể nhận thấy sự khác biệt rõ ràng hơn. Lông thú cưng xuất hiện liên tục và không phụ thuộc vào lịch dọn nhà. Robot có thể xử lý lượng bụi, tóc hoặc lông nhỏ phát sinh giữa những lần tổng vệ sinh.

Với nhóm khách hàng này, robot không còn là thiết bị “thay người lau nhà”. Nó trở thành một lớp vệ sinh bổ sung.

Vậy có phải người giàu càng nên mua robot càng đắt tiền? Câu trả lời là không hẳn.

Đây có thể là điểm mà nhiều người tiêu dùng dễ mắc sai lầm. Robot hút bụi cao cấp thường được trang bị rất nhiều tính năng. Tuy nhiên, không phải tính năng nào cũng tạo ra giá trị tương ứng trong mọi căn nhà.

Một căn penthouse có mặt sàn rộng, ít đồ đạc, không có nhiều bậc thềm, chủ yếu sử dụng sàn cứng có thể là môi trường lý tưởng cho robot.

Một căn biệt thự có nhiều tầng, nhiều cầu thang, thảm dày, dây điện, đồ chơi trẻ em, đồ nội thất sát sàn lại là câu chuyện khác.

Robot có thể thông minh hơn rất nhiều, khả năng tránh vật cản tốt hơn rất nhiều, song nó vẫn bị giới hạn bởi môi trường vật lý. Một thiết bị có giá 30 triệu đồng không thể tự bước lên cầu thang để làm sạch tầng hai nếu nó không có cơ chế phù hợp.

Đó là lý do việc mua robot hút bụi nên bắt đầu từ căn nhà, thay vì bắt đầu từ bảng thông số.

Ở một khía cạnh khác, một trong những vấn đề lớn nhất của robot hút bụi là người dùng vẫn phải chăm sóc nó. Robot có thể tự hút bụi vào dock, tự giặt giẻ, tự sấy giẻ, song vẫn cần con người vệ sinh định kỳ, đổ nước, xử lý những tình huống bất thường hoặc lấy những vật thể khiến nó mắc kẹt.

Với một người sống một mình, đây có thể là phần việc khá phiền phức.

Với một gia đình có người giúp việc, vấn đề này gần như được giải quyết. Người giúp việc có thể kiểm tra trạm sạc, bổ sung nước, vệ sinh robot rồi xử lý những sự cố nhỏ. Chủ nhà gần như không phải quan tâm đến quá trình vận hành hàng ngày.

Đây là một nghịch lý đáng chú ý. Robot hút bụi có thể phát huy giá trị tốt hơn trong một gia đình đã có người giúp việc, bởi người giúp việc biến một thiết bị bán tự động thành một thiết bị gần như tự động hoàn toàn đối với chủ nhà.

Chủ nhà không cần biết hôm nay robot có đầy nước hay không. Không cần quan tâm hộp bụi có cần vệ sinh hay không. Không cần cúi xuống lấy tóc mắc ở chổi. Họ chỉ cần biết sàn nhà sạch.

Nguồn ảnh: Ecovacs

Robot hút bụi có đáng mua khi nhà đã có người giúp việc?

Câu trả lời phụ thuộc vào lý do mua.

Nếu mục tiêu là thay thế người giúp việc, câu trả lời có lẽ là không.

Robot không thể lau toàn bộ căn nhà như một con người. Nó không thể dọn bàn ăn, vệ sinh phòng tắm, lau cửa kính, thay ga giường hay xử lý hàng loạt công việc phát sinh trong một gia đình.

Nếu mục tiêu là giảm các công việc lặp lại, tăng tần suất làm sạch, giữ sàn nhà sạch hơn giữa hai lần dọn dẹp, câu trả lời lại là có.

Đặc biệt với những gia đình có diện tích nhà lớn, nuôi thú cưng, có trẻ nhỏ hoặc thường xuyên vắng nhà, robot có thể tạo ra giá trị rõ ràng hơn. Đây cũng là lý do không nên đánh giá robot hút bụi chỉ bằng câu hỏi “nó hút sạch bằng người không?”.

Câu hỏi đúng hơn phải là “nó giúp con người không phải làm công việc này bao nhiêu lần?”.

Bên cạnh đó, người giàu thực chất đang mua thêm thời gian. Đây có lẽ mới là lý do thuyết phục nhất để một gia đình đã có người giúp việc mua robot hút bụi.

Người giàu không nhất thiết mua robot vì họ không có người làm việc nhà. Họ mua robot vì họ không muốn con người phải dành thời gian cho những công việc mà máy móc có thể xử lý.

Người giúp việc vẫn tồn tại. Robot cũng tồn tại.

Một bên đảm nhận những nhiệm vụ cần sự linh hoạt của con người. Một bên đảm nhận những công việc lặp lại có thể tự động hóa.

Khi kết hợp với nhau, hai bên tạo ra một mô hình hoàn toàn khác. Người giúp việc không còn phải dành quá nhiều thời gian cho việc hút bụi và lau sàn. Robot cũng không phải cố gắng trở thành một “người giúp việc điện tử” hoàn chỉnh.

Đối với một căn nhà cao cấp, đó mới có thể là giá trị thực sự của robot hút bụi.

Vì cuối cùng, người giàu không mua một chiếc máy trị giá 30 triệu đồng chỉ để sàn nhà sạch hơn. Họ mua nó để không phải nghĩ đến chuyện sàn nhà có sạch hay không.

Lâm Mộc