Đại tá Công an 102 tuổi ở Ninh Bình tập thể dục 1 giờ/ngày, nhớ thời vào sinh ra tử

Đều đặn tập thể dục, cập nhật tin tức

10h sáng, trong ngôi nhà nhỏ nằm giữa vườn cây trái sum sê ở làng Chanh, xã Nhân Hà, tỉnh Ninh Bình (trước đây là xã Nhân Mỹ, huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam), cụ ông tóc bạc trắng, ngồi tựa lưng trên ghế, chậm rãi đọc báo và nghe bản tin thời sự quốc tế trên tivi.

Đôi mắt đã yếu, việc đọc báo với cụ ông 102 tuổi không còn dễ dàng như trước. Nhưng mỗi ngày, cụ vẫn duy trì thói quen đọc báo, nghe thời sự để cập nhật những tin tức trong nước và quốc tế, giữ cho đầu óc minh mẫn.

Cụ là Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Đào Quang Vinh, nguyên quyền Trưởng phòng Cục Xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ An ninh Tổ quốc, Bộ Công an. Hiện cụ Vinh sống cùng người vợ 97 tuổi đã yếu và gia đình con trai cả tại làng Chanh.

Mỗi ngày, cụ đều dậy sớm tập hít thở, đi bộ, vận động nhẹ khoảng 1-1,5 tiếng trong sân nhà rồi tưới cây. Những hôm khỏe, cụ chống gậy đi bộ quanh xóm, gặp gỡ người quen. Định kỳ, cụ Vinh còn trực tiếp tham gia các cuộc gặp mặt, kỷ niệm của Ban Liên lạc Công an chi viện chiến trường miền Nam thời kỳ chống Mỹ, Bộ Công an tại Hà Nội hoặc các hoạt động Hội Cựu chiến binh, Cựu Công an nhân dân tại tỉnh Ninh Bình.

Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Đào Quang Vinh tại quê nhà ở Ninh Bình

Ở tuổi 102, cụ Vinh vẫn duy trì chế độ ăn uống vừa phải, ăn nhiều rau xanh, tập thể dục đều đặn. Cụ chia sẻ, từ ngày trẻ, cụ đã thích thể thao, gần 60 tuổi vẫn chơi bóng đá, bóng chuyền.

Khi được hỏi về bí quyết sống thọ, cụ Vinh nói điều đầu tiên là phải giữ tinh thần lạc quan. Cả cuộc đời "vào sinh ra tử" khắp các chiến trường, cụ hiểu rằng nếu không giữ được tinh thần vững vàng thì khó có thể đi qua những năm tháng khốc liệt.

Đại tá Công an 102 tuổi duy trì lối sống điều độ, tinh thần lạc quan, tích cực

Nhớ một thời "vào sinh ra tử"

Năm 1945, chàng trai trẻ Đào Quang Vinh bắt đầu rời quê nhà đi Hà Nội, tham gia các tổ chức cách mạng và trở thành chiến sĩ Đội tự vệ chiến đấu khu Đông thành Hà Nội.

Năm 1947, chiến sĩ Vinh được phân công trở lại quê hương, làm xã đội trưởng. Khi ấy, Nhân Mỹ là một trong những địa bàn cách mạng quan trọng của huyện Lý Nhân. Để kiểm soát vùng này, thực dân Pháp cùng đội ngũ tay sai dựng nhiều đồn bốt bao quanh các làng xóm, thường xuyên tổ chức càn quét, bắt bớ.

Lực lượng xã đội thời gian đầu chỉ có 7 người. Cụ Vinh cùng đồng đội tổ chức du kích ở từng thôn xóm, làm nhiệm vụ bảo vệ địa bàn, phá tề, trừ gian. Với phương châm "ngày thì bao vây, đêm thì quấy rối" của lực lượng du kích, quân địch luôn trong tình trạng cảnh giác, tìm cách co cụm về các đồn bốt.

Từ năm 1949 đến 1952, lực lượng dân quân du kích xã phát triển cả về số lượng và quy mô, thành một trung đội tập trung hơn 30 người. 

Với vai trò chỉ huy, trực tiếp chiến đấu, cụ Vinh trở thành mục tiêu truy bắt của thực dân Pháp và bè lũ tay sai. Hành tung của cụ liên tục bị theo dõi, quân địch tìm mọi cách bắt sống và tiêu diệt.

Đại tá Đào Quang Vinh vẫn nhớ những cuộc truy quét, trả thù tàn bạo của địch trút lên gia đình mình

Sáng 26/5/1950, khi cụ Vinh đang tham gia cuộc họp với tổ Đảng tại làng Chanh, quân Pháp và lính ngụy từ ba bốt Cống Vua, Bàng Ba, Lý Nhân phối hợp bao vây làng. Chúng chặn các ngả đường, lùng sục từng nhà để bắt cụ cùng đồng đội.

"Trong lúc bị bắt giữ, tôi đã tìm cách trốn thoát. Người đồng đội - xã đội phó Trần Văn Tước thì không thoát kịp, bị địch sát hại", Đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Đào Quang Vinh nhớ lại.

Thời gian sau, cụ Vinh được điều làm Chính trị viên phó Đại đội trợ chiến, Tiểu đoàn 71 tỉnh Hà Nam, phối hợp với bộ đội chủ lực Quân khu 3 tổ chức nhiều trận đánh thắng lợi.

Ở tại địa phương đó, không bắt được cụ Vinh, quân địch chuyển sang tấn công vào gia đình cụ ở quê nhà. Chúng đốt nhà, đánh mẹ cụ Vinh bị thương nặng. Sau đó, lính ở bốt Cống Vùa kéo đến bắt cha cụ Vinh là cụ Đào Trọng Liêm.

"Sau này tôi được bà con kể lại, chúng bắn cha tôi bị thương rồi đưa về bốt, dùng nhiều cực hình tra tấn, bỏ đói, ném đá, buộc ông phải tìm cách dụ con trai ra hàng. Nhưng dẫu bằng cách nào, cha tôi cũng không hé răng tiết lộ", cụ Vinh xúc động kể.

Địch bắt cụ Liêm tự cầm xẻng đào hố chôn mình, rồi bắn tin để con trai cụ vì thương xót cha phải đầu hàng vô điều kiện.

"Chính cha tôi là người luôn dặn con phải kiên định con đường theo cách mạng. Vì nhiệm vụ với Tổ quốc, tôi phải nén nỗi đau riêng. Sau đó, địch bắn chết cha tôi ngay tại chiếc hố chúng bắt cha đào", cụ Vinh đỏ hoe mắt kể lại. Hòa bình lập lại, cụ Đào Trọng Liêm được Nhà nước truy tặng là Liệt sĩ.

Quân địch vẫn chưa dừng lại. Chúng tiếp tục sát hại người vợ đang mang thai của cụ Vinh là cụ bà Trần Thị Điệt. Những mất mát ấy in sâu trong ký ức cụ Vinh, trở thành nỗi đau mà nhiều thập niên sau, mỗi lần nhắc lại cụ vẫn không khỏi xót xa.

Tinh thần kiên cường của người chiến sĩ Đào Quang Vinh đã góp phần vào sự nghiệp đấu tranh giành độc lập của nhân dân và lực lượng vũ trang xã Nhân Mỹ - đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ chống thực dân Pháp

Tháng 11/1953, cụ Vinh được chuyển về công tác tại Ty Công an tỉnh Hà Nam. Năm 1963, cụ được điều lên tập trung ở Bộ Công an, sau đó nhận nhiệm vụ chi viện cho chiến trường miền Nam. Tại mặt trận Thừa Thiên - Huế, cụ Vinh cùng đồng đội hoạt động trong điều kiện chiến trường vô cùng ác liệt, bom đạn địch trút xuống ngày đêm.

Cũng tại chiến trường này, cụ Vinh bị thương do bom napalm. Hơn nửa thế kỷ sau, dấu tích của trận bom vẫn còn trên cơ thể cụ. Vùng da cổ bị bom napalm gây cháy vẫn để lại dấu vết rõ rệt. Mỗi khi trái gió trở trời, vết thương cũ lại khiến cụ đau đớn.

Sau thời gian chiến đấu tại chiến trường Thừa Thiên - Huế, do bị thương, cụ Vinh được tổ chức cho ra Bắc, về công tác tại cơ quan Bộ Công an, trải qua nhiều đơn vị, chức vụ khác nhau. Năm 1989, cụ nghỉ hưu với cấp hàm Đại tá.

Ngày 22/12/2018, tại trụ sở UBND xã Nhân Mỹ, huyện Lý Nhân, tỉnh Hà Nam, cụ Vinh được trao danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ chống Pháp. Đây là sự ghi nhận đối với những đóng góp của cụ trong những năm tháng kháng chiến.

Suốt nhiều năm qua, Đại tá, thương binh, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Đào Quang Vinh luôn được chính quyền, đoàn thể địa phương, lãnh đạo Ban Liên lạc Công an chi viện chiến trường miền Nam thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, Bộ Công an quan tâm, thăm hỏi, động viên. Thế hệ trẻ coi vị đại tá là tấm gương tiêu biểu về tinh thần sẵn sàng hy sinh vì nước, vì dân để học tập, noi theo.

Ảnh: Nguyễn Huy