Tại Diễn đàn và Triển lãm Quốc tế Đổi mới Sáng tạo InnoEx 2026, 11 dự án tham gia Chương trình Đổi mới Sáng tạo mảng Nhựa (PIP) đã trình diễn các giải pháp hướng tới xử lý rác thải nhựa ở nhiều khâu, từ thu gom, phân loại đến tái sử dụng, tái chế và thay đổi hành vi.
PIP do Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) triển khai, với sự hỗ trợ từ Phân quỹ Chương trình Nghị sự 2030 vì sự Phát triển Bền vững thuộc Quỹ Hòa bình và Phát triển Liên Hợp Quốc và Quỹ Coca-Cola Foundation. Các dự án đã trải qua hai tháng ươm tạo và chín tháng tăng tốc.
Theo ban tổ chức, các sáng kiến thí điểm trong chương trình đã góp phần ngăn ngừa, thu gom, tái chế hoặc xử lý đúng quy chuẩn hơn 750 tấn rác thải nhựa. Các dự án cũng thử nghiệm nhiều hướng tiếp cận như vật liệu thay thế, nền tảng dữ liệu số, mô hình kinh tế tuần hoàn, công nghệ cải tiến và cơ chế tài chính mới.
Bên cạnh mục tiêu môi trường, chương trình hướng tới việc tạo ra cơ hội việc làm công bằng và an toàn hơn cho người lao động trong lĩnh vực quản lý chất thải, đồng thời hỗ trợ thực thi các quy định về quản lý chất thải và Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR).
Một số dự án đã bước đầu kết nối với doanh nghiệp để đưa giải pháp ra khỏi phạm vi thử nghiệm. Tại Demo Day, nền tảng số LoopNet của CEL ký hợp tác với TPC Distribution Việt Nam, trong khi mô hình Xe tải Cyan của MAB hợp tác với Rogo Solutions.
Theo Quỹ Coca-Cola Foundation, đổi mới sáng tạo có thể đóng vai trò cầu nối giữa chính sách quản lý chất thải và thực tiễn, đồng thời tạo ra các mô hình kinh doanh có khả năng tự chủ tài chính và mở rộng quy mô. Việc kết nối các dự án với nhà đầu tư, doanh nghiệp và đối tác chiến lược được xem là bước tiếp theo để các giải pháp có thể phát triển sau giai đoạn hỗ trợ ban đầu.
Phát biểu tại sự kiện, ông Nguyễn Văn Được, Chủ tịch UBND TP.HCM, cho biết thành phố sẵn sàng triển khai thí điểm các ý tưởng đổi mới sáng tạo nhằm tăng cường kiểm soát và hạn chế rác thải nhựa. Thành phố cũng có thể lựa chọn những khu vực phù hợp để thử nghiệm các mô hình thu gom, tái chế và tuần hoàn rác thải với quy mô đủ lớn trước khi nhân rộng.
Bà Ramla Khalidi, Trưởng đại diện thường trú UNDP tại Việt Nam, cho rằng các dự án cho thấy giải pháp môi trường có thể đồng thời tạo ra cơ hội kinh tế và thúc đẩy chuyển đổi sang kinh tế tuần hoàn. Tuy nhiên, để vượt qua quy mô thí điểm, các giải pháp cần tiếp tục được kết nối với vốn đầu tư, chính sách và đối tác.
Trong khi đó, ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Hợp tác Quốc tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cho biết cơ quan này mong muốn tiếp tục phối hợp với TP.HCM, UNDP và các đối tác để kết nối các sáng kiến đổi mới sáng tạo với quá trình xây dựng, triển khai chính sách, qua đó tạo điều kiện để những giải pháp có tiềm năng được đưa vào thực tiễn và nhân rộng.
PIP được kỳ vọng góp phần hình thành danh mục các giải pháp công nghệ và mô hình kinh doanh trong nước nhằm giải quyết ô nhiễm nhựa, đồng thời tăng cường kết nối giữa startup, doanh nghiệp và nhà đầu tư trong quá trình phát triển kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam.