Hợp lực vì cộng đồng: Không ai giữ bản quyền lòng tốt

Có những phút sôi nổi, tiếng cười và cả khoảng lặng khi hình ảnh căn nhà tắm quây tôn tạm bợ của Dự án Nhà tắm hi vọng chiếu trên màn hình.

Chương trình Đào tạo Thế hệ Kiến tạo Tác động với chủ đề “Đồng hành cùng hoạt động xã hội trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc” do Giải thưởng Hành động vì cộng đồng - Human Act Prize tổ chức diễn ra chiều 28/8/2026 tại Hội trường Tầng 4, Trụ sở Báo Nhân Dân (Hà Nội) không có người thuyết giảng, không có học viên, mà là cuộc đối thoại, chia sẻ giữa những người đang kiên trì nỗ lực trên con đường hành động vì cộng đồng.

Những vấn đề mới với tầm nhìn bao trùm và bền vững đã được gợi mở, trao đổi hướng tới các dự án với tác động lớn hơn, lan toả nhiều hơn tới cộng đồng, dựa trên vốn niềm tin được tạo dựng từ sự minh bạch.

Tham gia Chương trình Đào tạo có ông Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, Trưởng Ban Tổ chức Giải thưởng Hành động vì cộng đồng - Human Act Prize; ông Chu Hải Công, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam, Ủy viên Thường trực Liên minh Niềm tin Số, Giám đốc Quan hệ công chúng Ngân hàng Quân đội (MB); bà Trần Mai Anh, Nhà sáng lập Chương trình Thiện Nhân và Những người bạn, Chủ tịch Social Impact, Giám đốc Giải thưởng Hành động vì cộng đồng - Human Act Prize.

Chương trình cũng có sự tham dự của ông Nguyễn Đăng Ngọc, Phó Tổng Giám đốc Chiến lược Công ty Cổ phần VCCorp, đơn vị phối hợp tổ chức Giải thưởng Hành động vì cộng đồng - Human Act Prize, và ông Bùi Ngọc Hải, Giám đốc Human Act Prize. Đại diện nhiều doanh nghiệp xã hội, dự án cộng đồng tham dự và chia sẻ kinh nghiệm tại chương trình.

Sự tử tế là vốn xã hội

Là diễn giả đầu tiên của Chương trình Đào tạo, ông Lê Quốc Minh chia sẻ, đây không phải là một chương trình đào tạo theo nghĩa thông thường, mà là hoạt động chia sẻ giữa những người nhiều kinh nghiệm vận hành các dự án cộng đồng với những người quan tâm và muốn xây dựng các dự án phụng sự xã hội.

Theo ông Lê Quốc Minh, trên khắp đất nước Việt Nam, những hoạt động thiện nguyện, những dự án vì cộng đồng vẫn ngày ngày được tạo ra và triển khai, mang lại sự đùm bọc và đồng cảm với ngày càng nhiều hoàn cảnh trong xã hội.

“Vốn xã hội là nguồn lực không thể mua bằng ngân sách. Những đóng góp tự nguyện, những việc làm tử tế mỗi ngày của các doanh nghiệp, các cá nhân chính là phần vốn quý giá nhất bồi đắp trực tiếp vào nền móng phát triển thực chất của đất nước”, ông Lê Quốc Minh nhấn mạnh.

Ông Lê Quốc Minh cho rằng, mỗi doanh nghiệp, mỗi cá nhân sẽ kiến tạo nên sự thay đổi thực chất của đất nước.

Dù vậy, theo ông, Việt Nam đang hướng tới mục tiêu thế kỷ. Những đóng góp thầm lặng nói trên phải đặt trong một tầm nhìn lớn hơn, nằm trong quỹ đạo chiến lược của đất nước.

“Lần đầu tiên, các chỉ tiêu về chất lượng sống của con người (tuổi thọ, hạnh phúc, không khí, nước thải) được đặt ngang với tăng trưởng GDP. Mỗi doanh nghiệp, mỗi cá nhân đều có phần trách nhiệm trong việc kiến tạo nên sự thay đổi thực chất của đất nước”, ông Lê Quốc Minh gợi ý.

Từ đó, ông Lê Quốc Minh cho rằng, đã đến lúc dịch chuyển mô hình đóng góp cho xã hội. Thay vì đóng góp riêng lẻ, dàn trải, thực hiện theo từng mốc thời điểm trong năm, đo lường bằng số tiền chi ra…, đầu tư xã hội chiến lược phải có địa chỉ, cam kết từ 3 năm đến 5 năm, tích hợp vào chiến lược cốt lõi và đo lường bằng kết quả đầu ra.

Đặc biệt, những dự án cộng đồng không nên “đơn thương độc mã”, giữ kín thông tin mà nên công khai cam kết, hợp lực cộng đồng.

“Không ai giữ bản quyền lòng tốt. Phép toán của sự tử tế có sức mạnh cấp số nhân. Và đất nước sẽ ngày càng vững mạnh, một phần nhờ hàng ngàn việc tử tế đang được thực hiện mỗi ngày”, ông Lê Quốc Minh nhấn mạnh.

Vốn niềm tin từ sự minh bạch số

Là diễn giả thứ hai của chương trình, ông Chu Hải Công khẳng định, một dự án cộng đồng muốn huy động được nguồn lực và đi đường dài cần trước hết tạo dựng được niềm tin.

Và trong kỷ nguyên số, niềm tin ấy không chỉ đến từ thiện tâm hay uy tín cá nhân, mà ngày càng được xây dựng trên nền tảng minh bạch, trách nhiệm giải trình và năng lực quản trị.

Kiến trúc của niềm tin này, theo ông Chu Hải Công, gồm Công khai khi huy động, Minh bạch khi tiếp nhận, Tách bạch và theo dõi khi quản lý, Giải trình khi sử dụng và Công khai kết quả.

Ông Chu Hải Công khẳng định công nghệ giúp niềm tin được mở rộng ở quy mô lớn.

Đáng lưu ý, cấu trúc niềm tin này đã được hiện thực hoá trên một ứng dụng số. Đó là nền tảng Thiện nguyện minh bạch của MB, giải pháp vừa chiến thắng hạng mục Government & Citizen Engagement (Tương tác giữa Chính phủ và công dân) tại World Summit Award 2025.

“Công nghệ không chỉ làm thiện nguyện nhanh hơn. Công nghệ giúp niềm tin được mở rộng ở quy mô lớn”, lời khẳng định của ông Chu Hải Công cũng là một gợi ý cho những người đang mang khát vọng khởi sự dự án, kiến tạo giá trị tích cực cho cộng đồng.

Mảnh ghép riêng và mảnh ghép chung

Trong phần chia sẻ của mình, bà Trần Mai Anh mang đến một bức tranh toàn cảnh sinh động về việc xây dựng và triển khai các dự án vì cộng đồng.

Theo bà Trần Mai Anh, mỗi dự án chỉ là một mảnh ghép, chỉ khi nhìn bức tranh lớn hơn chúng ta mới hiểu mình đang thay đổi điều gì. Khi đó, các dự án sẽ không chỉ chăm chăm tìm xem ai có thể giúp cho dự án của họ mà sẽ biết họ đang là mảnh ghép nào, phải đứng cạnh ai để hỗ trợ nhau tạo ra tác động tích cực nhất.

Bà Trần Mai Anh mang đến những suy tư về mảnh ghép còn thiếu trong bức tranh hoàn thiện của các hoạt động vì cộng đồng.

“Năm ngoái, nhiều cơn lũ đã xảy ra, nguồn lực từ cộng đồng rất lớn. Hàng ngàn căn nhà được sửa chữa và dựng lại để người dân an tâm đón Tết. Chúng tôi xác định mảnh ghép còn thiếu trong bức tranh chung chính là căn bếp và tham gia tạo nên chính mảnh ghép này”, bà Trần Mai Anh dẫn chứng.

Từ góc nhìn này, bà Trần Mai Anh cho rằng, trong hành trình vừa qua, Human Act Prize đã bắt đầu từ “Dấu ấn Tiên phong” đến “Cộng đồng Kiến tạo”, khẳng định mục tiêu “Kiên trì Phụng sự”. Đến thời điểm này, tất cả ngồi lại để tiếp nối những giá trị đã tạo ra. Các cộng đồng, tổ chức thiện nguyện, dự án cùng “bắt tay” để tìm ra và lấp đầy các mảnh ghép còn thiếu, tạo ra bức tranh lớn hoàn thiện hơn.

Nơi hội ngộ của những người phụng sự cộng đồng

Sau phần trình bày của các diễn giả, đại diện 8 dự án cộng đồng đã có phần thuyết trình về các dự án họ đã triển khai.

Nhóm các dự án giáo dục gồm Dự án Trạm đọc cho em của The Viet Projects, xây dựng các “trạm đọc” - tủ sách, góc đọc và nguồn học liệu tại những điểm trường vùng cao còn nhiều thiếu thốn; đồng thời trao tận tay các em học sinh sách, vở và đồ dùng học tập.

Dự án Nhà tắm hi vọng của Hope Foundation xây dựng nhà tắm cho học sinh vùng cao, hướng tới sức khỏe, vệ sinh, sự riêng tư và cả phẩm giá của trẻ em.

Đại diện dự án FAS Angel chia sẻ tại chương trình

Dự án Trạng Nguyên Education - Hành trình 11 năm gieo chữ của Trạng Nguyên Education mang tri thức đến hàng triệu học sinh, đặc biệt những vùng khó khăn, biên giới, hải đảo, bằng công nghệ, học liệu số hiện đại.

Dự án CSE Juniors - Ươm mầm Thế hệ Công dân Toàn cầu nhí của CSE Global kết hợp mô hình giáo dục trải nghiệm với nền tảng công nghệ nhằm tạo ra một hệ sinh thái có sự đồng hành của chuyên gia - gia đình - nhà trường - xã hội.

Nhóm các dự án cải thiện cuộc sống cộng đồng gồm Dự án 1 gia đình, 2 con dê của Good Neighbors nhằm hỗ trợ sinh kế thông qua mô hình nuôi dê, giúp các gia đình có một tài sản sinh kế có khả năng tự phát triển theo thời gian.

Dự án Sợi lanh hồng cao nguyên đá của Doanh nghiệp Xã hội Ước Mơ Vùng Biên giải quyết vấn đề thiếu thốn thông tin và điều kiện chăm sóc sức khoẻ kinh nguyệt cho phụ nữ, trẻ em gái H’Mông tại xã Lũng Phìn, Tuyên Quang.

Đại diện dự án Sợi lanh hồng cao nguyên đá

Dự Án Điểm Xanh 126 Xã Phường của Công Ty Cổ Phần Doanh Nghiệp Xã Hội Hà Nội Xanh với mục tiêu chuyển từ dọn rác bị động sang ngăn rác quay trở lại. Và Dự án FAS Angel Hành trình bền vững của FAS Angel nhằm chuyên nghiệp hoá đội ngũ, phương tiện cứu nạn cứu hộ, xây dựng đội ngũ có bề dày về kinh nghiệm xử lý tình huống, có trình độ và chứng chỉ…

Những hình ảnh chân thực về dự án, chia sẻ chân thực về khó khăn trong quá trình triển khai và mong muốn tiếp tục được cống hiến cho cộng đồng đã nhận được sự đồng cảm và tán thưởng của những người tham gia chương trình.

Chương trình Đào tạo cũng dành một khoảng thời gian nhất định để các doanh nghiệp xã hội, các chủ dự án trao đổi, kết nối nhằm đồng hành, hỗ trợ nhau hợp lực vì cộng đồng.