Ký ức nữ chiến sĩ Hà Tĩnh về một ngày Quốc khánh đặc biệt

Trong căn nhà cấp bốn khép mình dưới hàng cây xanh, bà Trần Thị Cương (73 tuổi, xã Phúc Trạch, Hà Tĩnh) vẫn cẩn thận gìn giữ những tấm ảnh đen trắng đã ngả màu theo năm tháng. Trong đó có những khuôn hình ghi lại ngày bà cùng đồng đội tham gia lễ duyệt binh mừng Quốc khánh 2/9/1975.

Ký ức ngày Quốc Khánh sau thống nhất

Năm 1971, khi vừa 18 tuổi, cô gái Trần Thị Cương trở thành công nhân quốc phòng thuộc Tiểu đoàn 768, Trung đoàn 169, Cục Xăng dầu, Tổng cục Hậu cần. Đơn vị đóng quân tại Hương Trà (nay thuộc xã Hương Đô), thực hiện nhiệm vụ vận chuyển xăng dầu phục vụ chiến trường.

Những năm tháng chiến tranh, bà Cương cùng đồng đội băng rừng, vượt suối, đưa từng đoạn ống xăng dầu vào tiền tuyến giữa bom đạn và thời tiết khắc nghiệt. Những bữa cơm vội, giấc ngủ trong hầm dọc đường rồi lại tiếp tục hành quân trở thành điều quen thuộc.

Bà Trần Thị Cương từng là một trong BA nữ chiến sĩ thuộc tổ cầm cờ, dẫn đầu khối nữ hậu cần trong lễ duyệt binh năm 1975. (Ảnh NVCC)

Năm 1973, trong một chuyến vận chuyển xăng dầu qua Quảng Bình, bà Cương bị thương, sau này được công nhận là thương binh hạng 3/4. Sau khi bình phục, bà tiếp tục công tác tại đơn vị. Năm 1975, khi đất nước vừa thống nhất, bà bất ngờ được chọn ra Hà Nội tham gia lễ duyệt binh, diễu hành kỷ niệm 30 năm Quốc khánh.

“Thủ trưởng gọi tôi lên thông báo đi Hà Nội tập luyện. Tôi vừa mừng vừa bất ngờ, báo ngay cho gia đình rồi lên đường nhận nhiệm vụ mới”, bà Cương nhớ lại.

Theo bà Cương, việc tuyển chọn khi đó trải qua nhiều vòng. Trong cả tiểu đoàn, bà là người duy nhất được chọn vào khối nữ hậu cần. Từ tháng 4/1975, bà cùng đồng đội bắt đầu những tháng ngày tập luyện với cường độ cao tại sân bay Hòa Lạc, sau đó chuyển về sân bay Bạch Mai.

Ngày ngày, những nữ chiến sĩ miệt mài rèn từng động tác, từng bước chân. Hàng ngũ phải thẳng, bước đi phải đều. Dưới cái nắng mùa hè, có những hôm họ tập từ sáng sớm đến tối.

“Chân sưng phồng, rớm máu là chuyện thường. Một tháng hỏng một đôi giày cũng chẳng có gì lạ. Nhưng không ai nghĩ đến chuyện bỏ cuộc, bởi chúng tôi biết mình đang chuẩn bị cho một ngày hội lớn của đất nước”, bà Cương kể.

Bà Trần Thị Cương kể lại ký ức về lễ duyệt binh Quốc khánh năm 1975.

Một trong những kỷ niệm bà Cương nhớ nhất là buổi tổng duyệt có Đại tướng Võ Nguyên Giáp đến thăm, động viên các chiến sĩ. Những lời căn dặn về kỷ luật, tác phong và tinh thần của người lính càng tiếp thêm động lực để bà cùng đồng đội hoàn thành nhiệm vụ.

Rạng sáng 2/9/1975, sau một đêm gần như không ngủ, các chiến sĩ có mặt tại điểm tập trung từ khoảng 2h để lắp ráp đội hình. Bà Cương là một trong ba nữ chiến sĩ thuộc tổ cầm cờ, dẫn đầu khối nữ hậu cần. Khi đội hình tiến qua Quảng trường Ba Đình giữa biển người và cờ hoa, bà cảm nhận rõ niềm xúc động của ngày hội non sông.

“Không khí hôm đó vô cùng trang nghiêm, hào hùng và đầy xúc động. Lần đầu tiên, cả nước đón Quốc khánh trong hòa bình, khi non sông đã liền một dải”, bà Cương nhớ lại. Sau buổi lễ, bà cùng đồng đội được xem pháo hoa, tham quan Lăng Bác. Với nữ chiến sĩ từng trải qua những năm tháng bom đạn, những khoảnh khắc ấy trở thành ký ức không thể phai mờ.

Nửa thế kỷ, một bước chân tiếp nối

Sau lễ duyệt binh, bà Cương trở lại đơn vị công tác. Năm 1976, bà chuyển về Huyện ủy Hương Khê làm việc. Cũng trong thời gian này, bà Cương nên duyên với ông Phan Văn Việt (sinh năm 1953), một người lính cùng quê từng trải qua nhiều chiến trường.

Ông Việt nhập ngũ năm 1971, tham gia chiến đấu tại các chiến trường miền Nam, sau đó sang Campuchia thực hiện nhiệm vụ quốc tế. Trở về nước, ông học tại Học viện Hậu cần rồi công tác tại Bệnh viện Quân y 4 (Nghệ An), từng giữ chức Chủ nhiệm Hậu cần. Năm 2005, ông nghỉ hưu với quân hàm Đại tá, là thương binh hạng 3/4.

“Chiến tranh khốc liệt lắm. Tôi may mắn được trở về, còn nhiều đồng đội mãi mãi nằm lại. Vì vậy, tôi luôn trân trọng cuộc sống bình yên hôm nay. Đất nước độc lập, Nhân dân hạnh phúc, đó là niềm vui lớn nhất đối với thế hệ chúng tôi”, ông Việt chia sẻ.

Vợ chồng bà Trần Thị Cương và ông Phan Văn Việt.

Sau những năm tháng chiến tranh, ông bà có 4 người con và 9 người cháu. Đặc biệt, ký ức về lễ duyệt binh năm 1975 của bà Cương được nối dài sau đúng nửa thế kỷ.

Năm 2025, ông Việt được mời ra Hà Nội dự lễ Diễu binh, diễu hành kỷ niệm 80 năm Quốc khánh với tư cách đại biểu. Trong đội hình tham gia buổi lễ có cháu nội của ông bà là Phan Bảo Ngọc, học viên Học viện An ninh nhân dân, thuộc khối Hậu cần - Kỹ thuật.

Từ hàng ghế danh dự, ông Việt dõi theo bước chân của cháu giữa Quảng trường Ba Đình, nơi 50 năm trước, người vợ của ông từng sải bước trong đội hình duyệt binh.

“Vợ tôi tham gia duyệt binh. 50 năm sau tôi được ngồi xem cháu nội trực tiếp tham gia đội hình. Đó là niềm vui và vinh dự lớn của gia đình”, ông Việt nói.

Ông Việt (áo xanh) ngồi trên lễ đài Quảng trường Ba Đình dự lễ Diễu binh, diễu hành kỷ niệm 80 năm Quốc khánh (Ảnh: Nhân vật cung cấp).

Ở quê nhà, bà Cương theo dõi buổi lễ qua màn hình. Khi thấy cháu bước đi trong đội hình, những ký ức của nửa thế kỷ trước như ùa về. Bà Cương chia sẻ, bà từng lo cháu sẽ vất vả bởi bản thân đã trải qua những tháng ngày tập luyện gian khổ. Thế nhưng, Bảo Ngọc động viên bà rằng thế hệ trước đã hoàn thành nhiệm vụ thì thế hệ sau cũng sẽ nỗ lực để tiếp bước.

Với bà Cương, hình ảnh người cháu sải bước giữa Quảng trường Ba Đình sau 50 năm là một sự tiếp nối đầy ý nghĩa. Từ những bước chân của người nữ chiến sĩ năm nào đến bước chân của thế hệ trẻ hôm nay, ký ức về ngày Quốc khánh đặc biệt ấy được trao lại theo một cách thật đẹp.