Sai sót giải quyết chế độ theo Nghị định 178: Nguy cơ thất thoát lớn

Một số nơi chưa ban hành tiêu chí đánh giá cán bộ

Cuối tháng 7/2026, Kiểm toán Nhà nước có báo cáo kết quả kiểm toán việc thực hiện chính sách, chế độ đối với cán bộ, công chức, viên chức và người lao động trong thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị theo Nghị định số 178/2024 và Nghị định số 67/2025 của Chính phủ. Báo cáo được lập trên cơ sở kiểm toán chọn mẫu tại một số bộ, cơ quan trung ương và địa phương.

Theo Kiểm toán Nhà nước, việc rà soát, xác định đối tượng và xây dựng phương án sắp xếp nhân sự cơ bản được các bộ, cơ quan trung ương, địa phương thực hiện đồng bộ với quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy.

Cán bộ phường hướng dẫn người dân hoàn thiện hồ sơ. Ảnh: QP.

Các bộ, cơ quan trung ương và địa phương đã tiến hành rà soát biên chế, đánh giá hiện trạng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và người lao động. Trên cơ sở đó, các đơn vị xác định những trường hợp thuộc diện áp dụng chính sách, xây dựng phương án bố trí, điều động, nghỉ hưu trước tuổi hoặc nghỉ thôi việc theo quy định.

“Việc gắn công tác tinh giản biên chế với phương án tổ chức lại bộ máy đã góp phần bảo đảm tính liên thông giữa sắp xếp tổ chức và cơ cấu lại nguồn nhân lực, hạn chế tình trạng xử lý biên chế mang tính cơ học”, Kiểm toán Nhà nước đánh giá.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, cơ quan kiểm toán cũng chỉ ra một số vi phạm, sai sót cần được xem xét, xử lý.

Liên quan đến việc ban hành văn bản hướng dẫn thực hiện, Kiểm toán Nhà nước chỉ rõ một số đơn vị tại Hà Nội, TPHCM, Đồng Nai, Lâm Đồng chưa ban hành tiêu chí đánh giá cán bộ, công chức, viên chức. Một số nơi đã ban hành tiêu chí nhưng chưa lấy ý kiến tập thể lãnh đạo hoặc chưa cụ thể hóa các tiêu chí phù hợp với chức năng, đặc thù của đơn vị.

Cùng với đó, Kiểm toán Nhà nước cũng phát hiện một số trường hợp được cho nghỉ việc và hưởng chế độ theo Nghị định số 178/2024 chưa phù hợp với quy định. Cụ thể, có trường hợp công chức giữ chức danh lãnh đạo, quản lý tại các đơn vị chịu sự tác động trực tiếp của việc sắp xếp, nhưng số lượng công chức lãnh đạo, quản lý không cao hơn so với quy định. Trong đó, TPHCM có 2 đơn vị; Đồng Nai có 5 trường hợp; Gia Lai có 5 trường hợp.

Cơ quan kiểm toán cũng chỉ rõ một số trường hợp được phê duyệt nghỉ theo chế độ chưa phù hợp quy định do còn trên 5 năm công tác trong khi số biên chế của đơn vị chưa được bảo đảm hoặc không vượt khung biên chế quy định. Riêng tại TPHCM, vấn đề này được phát hiện tại 7 đơn vị.

Một vấn đề khác được Kiểm toán Nhà nước chỉ ra là việc phê duyệt thời điểm nghỉ sau ngày 1/9/2025 không đúng Kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư và văn bản hướng dẫn của Bộ Nội vụ. Tại Đắk Lắk có 46 trường hợp thuộc diện này.

Chỉ đánh giá người có đơn xin nghỉ

Kết quả kiểm toán cũng cho thấy, một số đơn vị không thực hiện đánh giá, xếp loại đối với toàn bộ cán bộ, công chức, viên chức theo các tiêu chí đã ban hành để làm cơ sở xác định đối tượng phải nghỉ việc do sắp xếp theo quy định. Thay vào đó, các đơn vị chỉ đánh giá đối với những cán bộ, công chức, viên chức có đơn xin nghỉ hưởng chính sách.

Tình trạng nói trên Kiểm toán Nhà nước phát hiện tại TP. Cần Thơ, trong đó có Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch và Sở Y tế; tại Cà Mau có Ban Quản lý khu kinh tế tỉnh và Ban Quản lý dự án công trình xây dựng.

Ảnh minh họa.

Kiểm toán Nhà nước cũng chỉ rõ tình trạng không giải quyết thôi việc ngay cho viên chức khi các đơn vị sự nghiệp kết thúc hoạt động mà chuyển lao động dôi dư về đơn vị khác trước khi giải quyết chính sách là chưa đúng hướng dẫn.

Tại TP. Cần Thơ, một số đơn vị sự nghiệp nhóm 2 kết thúc hoạt động như Ban Quản lý Chợ, Ban Quản lý Cụm công nghiệp tại Vị Thanh nhưng không giải quyết thôi việc ngay cho viên chức của đơn vị. Thay vào đó, nhân sự dôi dư được điều động về Trung tâm Văn hóa, Thông tin và Thể thao trước khi giải quyết chính sách.

Khẩn trương thanh tra, kiểm tra, rà soát toàn diện

Kết quả kiểm toán cho thấy, hầu hết các cơ quan, tổ chức, đơn vị được kiểm toán đều có vi phạm, sai sót có nguy cơ gây thất thoát, lãng phí lớn cho ngân sách nhà nước.

Kiểm toán Nhà nước đề nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các bộ, cơ quan trung ương và địa phương khẩn trương tổ chức thanh tra, kiểm tra, rà soát toàn diện các trường hợp đã được giải quyết chính sách nhưng chưa được Kiểm toán Nhà nước kiểm toán chi tiết.

Mục đích là phát hiện, xử lý nghiêm các vi phạm, sai sót theo quy định hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định xử lý, bảo đảm không gây thất thoát, lãng phí ngân sách nhà nước.

Cơ quan kiểm toán cũng đề nghị xác định rõ nguyên nhân, xem xét trách nhiệm của tập thể, cá nhân có liên quan để xử lý theo đúng quy định của pháp luật.

Sau kết quả kiểm toán nêu trên, thực hiện yêu cầu của Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ Nội vụ đã có văn bản đề nghị các bộ, cơ quan trung ương và địa phương rà soát toàn bộ các trường hợp đã được quyết định nghỉ việc, hưởng chế độ theo Nghị định số 178/2024 và Nghị định số 67/2025.

Kết quả rà soát phải được gửi về Bộ Nội vụ trước ngày 15/9 để tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ.