Tại KOL Summit 2026, ông Nguyễn Lâm Thanh, Giám đốc chính sách TikTok Việt Nam, chia sẻ góc nhìn từ phía nền tảng về vai trò của các nền tảng số trong kỷ nguyên AI, đặc biệt là câu chuyện niềm tin trên không gian mạng.
Theo ông Thanh, AI đang giúp nội dung được tạo ra nhanh hơn, với chi phí thấp hơn, qua đó mở ra cơ hội tăng năng suất và giảm chi phí cho xã hội. Tuy nhiên, sự gia tăng về số lượng nội dung cũng kéo theo cả nội dung chất lượng và nội dung xấu, đặt ra yêu cầu về cách cân bằng giữa cơ hội và thách thức để bảo đảm một không gian số có trật tự.
Clip- Di Anh
Niềm tin không chỉ nằm ở nội dung
Đề cập đến câu chuyện khủng hoảng niềm tin, ông Thanh cho rằng tốc độ tạo nội dung quá nhanh có thể khiến người tiếp nhận không có đủ thời gian để xử lý thông tin. Tuy nhiên, theo ông, niềm tin trên không gian mạng hiện nay không chỉ nằm ở nội dung mà còn phụ thuộc vào ai là người đưa nội dung đó lên.
“Niềm tin đến từ việc ai đưa cái nội dung đấy lên hơn”, ông Thanh nói, đồng thời cho rằng khi KOL, KOC đăng tải một nội dung, niềm tin mà cộng đồng người theo dõi dành cho họ cũng có sức nặng lớn.
Theo đại diện TikTok Việt Nam, môi trường số hiện đối mặt với các vấn đề như quá tải thông tin, khó xác thực, bối cảnh và tốc độ. Trong đó, việc xác định đâu là nội dung đáng tin cậy trở nên khó khăn hơn khi công nghệ phát triển nhanh.
Ông Thanh cho rằng nếu nền tảng chỉ tập trung vào xử lý vi phạm thì sẽ không thể giải quyết toàn bộ vấn đề. Nền tảng cần vừa bảo đảm cơ hội để các nhà sáng tạo đưa nội dung đến cộng đồng, vừa có cơ chế xử lý những nội dung có vấn đề.
Ông Nguyễn Lâm Thanh (Ảnh: Viết Thanh)
Theo ông Thanh, nền tảng không phải là chủ thể quyết định cuối cùng một nội dung đúng hay sai mà cần trao quyền cho cộng đồng thông qua các cơ chế báo cáo. Khi người dùng phát hiện nội dung tiêu cực, sai sự thật hoặc vi phạm pháp luật, họ có thể báo cáo để nền tảng đánh giá lại nội dung và cách thức phân phối.
Ông cũng giải thích cơ chế phân phối nội dung của nền tảng dựa trên phản ứng và đặc điểm của người dùng, như chủ đề họ quan tâm, nội dung họ xem và cách họ tương tác.
Đáng chú ý, ông Thanh nhấn mạnh việc được đăng tải và được đề xuất là hai vấn đề khác nhau.
“Được đăng và được đề xuất nó là hai câu chuyện hoàn toàn khác nhau”, ông nói.
Với nội dung do AI tạo ra, ông Thanh cho biết các nền tảng đang hướng tới việc minh bạch bằng cách mô tả nội dung là do AI tạo ra. Tuy nhiên, việc nội dung có được phân phối hay không vẫn dựa trên chất lượng nội dung và phản ứng của người xem.
“Không có chuyện nội dung AI thì chúng tôi sẽ hỗ trợ nó lan truyền dễ hơn, hay là nội dung AI thì sẽ bị hạn chế”, ông Thanh khẳng định.
“AI có thể tạo ra nội dung, nhưng con người mới tạo ra niềm tin”
Từ góc nhìn của nền tảng, ông Nguyễn Lâm Thanh cho rằng công nghệ có thể tạo ra nội dung nhưng niềm tin vẫn được hình thành bởi con người.
“AI thì có thể tạo ra nội dung, nhưng con người thì mới tạo ra niềm tin”, ông nói.
Theo ông, người dùng khi xem một nội dung không chỉ quan tâm đến nội dung đó mà còn chú ý đến tài khoản đăng tải. Điều này khiến vai trò và trách nhiệm của các nhà sáng tạo nội dung ngày càng lớn.
Ông Thanh cho biết số người sống bằng nghề sáng tạo nội dung tại Việt Nam hiện lên tới hàng triệu người. Cùng với đó, tính chính danh của các nền tảng mạng xã hội và nền tảng số cũng được ông đánh giá là cao hơn trước, khiến niềm tin dành cho các nhà sáng tạo nội dung tăng lên và trách nhiệm của họ trước cộng đồng cũng như pháp luật cao hơn.
Vì vậy, ông cho rằng các nhà sáng tạo nội dung cần thận trọng hơn người dùng thông thường khi chia sẻ thông tin. Một nội dung chưa được kiểm chứng về nguồn, nội dung và bối cảnh khi được một KOL/KOC chia sẻ có thể tiếp cận cộng đồng với quy mô lớn hơn rất nhiều.
Nếu phát hiện thông tin mình từng chia sẻ không chính xác, theo ông Thanh, nhà sáng tạo nội dung chuyên nghiệp cần có hành động đính chính và sửa sai. Đây là điểm khác biệt mà ông nhấn mạnh giữa một nhà sáng tạo nội dung chuyên nghiệp với người dùng thông thường.
Tài khoản của cơ quan báo chí trên nền tảng số có thể trở thành những “mỏ neo” về thông tin
Ông Thanh cho rằng xây dựng một môi trường mạng tích cực, lành mạnh cần sự tham gia của nhiều bên. Nền tảng và nhà sáng tạo nội dung không phải lúc nào cũng có đủ chuyên môn để tự quyết định một thông tin là đúng hay sai, trong khi kiến thức chuyên môn của mỗi người cũng khác nhau.
Theo ông, cơ quan quản lý, chuyên gia và báo chí có vai trò quan trọng trong việc xác thực thông tin. Ông cho rằng các tài khoản của cơ quan báo chí trên nền tảng số có thể trở thành những “mỏ neo” về thông tin để nhà sáng tạo nội dung và cộng đồng tham chiếu khi gặp những vấn đề xã hội chưa rõ đúng, sai.
Trong khi đó, người dùng cũng là một cộng đồng quan trọng thông qua việc gửi phản hồi, báo cáo nội dung cho nền tảng và bình luận trên các tài khoản của nhà sáng tạo nội dung.
Theo cách nhìn này, người dùng cần nâng cao kỹ năng số; cơ quan báo chí thực hiện vai trò xác thực thông tin; cơ quan quản lý nhà nước xây dựng khung pháp luật; còn nền tảng là đơn vị thực thi và tiếp nhận các thông tin phản hồi.
(Ảnh: Viết Thanh)
Dù phiên thảo luận đặt ra vấn đề về khủng hoảng niềm tin, ông Nguyễn Lâm Thanh cho biết cá nhân ông đánh giá niềm tin trên không gian mạng hiện nay đang cao hơn trước.
Dẫn chứng cho góc nhìn này, ông Nguyễn Lâm Thanh nhắc đến chương trình “Tổ quốc trong tim” được tổ chức vừa qua. Theo ông, chỉ trong vài ngày, hashtag liên quan đến chương trình trên TikTok đã có gần 50.000 video, thu hút hàng tỷ lượt xem. Các bình luận và nội dung được chia sẻ xoay quanh chương trình cũng mang chiều hướng tích cực.
Từ đó, ông cho rằng những vấn đề về “khủng hoảng niềm tin” được đề cập tại hội nghị chỉ là một góc nhỏ trong bức tranh chung của không gian mạng và đời sống xã hội. Theo ông, bên cạnh những vấn đề cần giải quyết, xã hội vẫn đang vận động và phát triển, với nhiều tín hiệu tích cực.
Cùng với đó, ông cũng cho biết trong 3 năm qua, ông quan sát thấy tính trách nhiệm của các nhà sáng tạo nội dung đã tăng lên đáng kể.
Một trong những con số ông đưa ra để lý giải cho nhận định này là khoảng 1 triệu tỷ đồng người Việt chi cho các hoạt động mua sắm trên không gian mạng trong năm nay. Theo ông, đây là một con số lớn và cho thấy niềm tin trên không gian mạng vẫn tồn tại.
Tuy nhiên, ông cho rằng người dùng và các nhà sáng tạo nội dung vẫn cần nâng cao kỹ năng để hạn chế thông tin sai lệch.
Kết thúc bài trình bày, ông Nguyễn Lâm Thanh tiếp tục nhấn mạnh vai trò của con người trong việc tạo dựng niềm tin trên không gian số, đồng thời đề cập những nỗ lực của Liên minh Niềm tin số và cộng đồng các nhà sáng tạo nội dung trong thời gian qua.
“Cuối cùng, như một chuyên gia ở trong lĩnh vực internet và là đại diện của nền tảng, tôi vẫn muốn nhấn mạnh, với sự nỗ lực suốt một năm qua của Liên minh Niềm tin số và hàng chục ngàn nhà sáng tạo nội dung, chúng ta không thể nói là niềm tin số trên không gian mạng đang giảm được. Thực ra nó đang cao hơn rất nhiều lần so với 1-2 năm trước đây.”