Vì sao hầm chui nào ở TP.HCM cũng từng 'ít nhất một lần' chìm trong biển nước?

Theo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông TP.HCM (Ban Giao thông), trong thiết kế các hầm chui tại TP.HCM như hầm chui An Sương, hầm Thủ Thiêm, hầm bến xe Miền Đông mới… đều có hệ thống máy bơm.

Khi trời mưa, nước sẽ chảy vào ống dẫn tới bể chứa, sau đó được máy bơm bơm vào hệ thống thoát nước chung. Hệ thống máy bơm sẽ vận hành liên tục, tránh gây ngập hầm khi mưa.

Nhưng khi có mưa lớn, các hầm chui đều bị ngập vì máy bơm không thể bơm nước kịp, dẫn đến nước tràn vào hầm gây ngập.

Hệ thống bơm không thể đáp ứng

Hầm chui HC1-02 ngập sâu sau trận mưa ngày 10/9. Việc bơm hút nước được thực hiện liên tục từ tối 10/9 đến 13h45 ngày 11/9.

Thông tin về việc hầm chui HC1-02 thuộc dự án xây dựng nút giao thông An Phú ngập 0,5-1m sau trận mưa ngày 10/9, Ban giao thông cho biết do mưa quá lớn và kéo dài, hệ thống thoát nước hiện hữu không thoát kịp. Nước dâng lên mặt đường, tràn vào trạm bơm.

Với lượng nước quá lớn, hệ thống bơm hiện hữu không thể đáp ứng, đồng thời nước trong hầm và cả lượng nước tràn thêm vào trạm bơm; dẫn đến tình trạng thoát chậm và ngập nước trong hầm.

Theo số liệu của Trung tâm Khí tượng thủy văn, lượng mưa tối 10/9 ghi nhận tại Cát Lái là 123,2mm. Đến 18h, nước dâng trong hầm chui và phần đường trong phạm vi mặt bằng nút giao.

Sau đó, lực lượng chức năng phải tạm đóng cả hai hướng của hầm chui HC1-02 để bơm nước, khiến dòng xe dồn lên mặt đường và ùn tắc kéo dài hơn 2km.

Việc đóng tạm hầm HC1-02 thuộc nút giao An Phú khiến giao thông rối loạn từ tối 10/9 đến sáng 11/9.

Đến sáng 11/9, hầm chui HC1-02 vẫn bị ngập nặng. Xe cộ tiếp tục dừng lưu thông. Việc đóng hầm khiến dòng xe từ cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây hướng về trung tâm TP.HCM phải dồn về khu vực vòng xoay An Phú. Hàng nghìn phương tiện nối dài, có thời điểm ùn tắc hơn 2km. Nhiều tài xế phải dừng xe trong thời gian dài.

Theo ghi nhận, nước ngập kéo dài khoảng 300m trong hầm.

Đơn vị thi công phải bơm liên tục, lực lượng Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ khu vực 2 phải điều động 2 xe hút trong hầm và 1 máy bơm công suất 260m³/h để hút nước ra ngoài. Công ty thoát nước đô thị đưa thêm xe hút bùn đến hỗ trợ xử lý, đến 13h45 ngày 11/9 mới hút cạn nước trong hầm, thực hiện vệ sinh và thông xe.

Hầm Thủ Thiêm cũng từng bị ngập

Cũng như hầm chui HC1-02 thuộc dự án nút giao An Phú, gần như các hầm chui tại TP.HCM từ lớn đến nhỏ đều ít nhất trải qua một lần chìm trong biển nước sau những trận mưa lớn, kể cả hầm vượt sông Sài Gòn (hầm Thủ Thiêm).

Mưa lớn kéo dài và máy bơm không đáp ứng kịp được cho là lý do gây ngập tại các hầm chui.

Tối 26/9/2016, sau cơn mưa lớn kéo dài, hầm thủ Thiêm phải cấm xe gắn máy lưu thông khoảng hơn 40 phút vì nước tràn vào gây ngập trong hầm.

Đây là lần đầu tiên sau 5 năm đưa vào khai thác, công trình hầm dìm vượt sông được xem là hiện đại nhất Đông Nam Á bị nước tràn gây ngập.

Lãnh đạo Trung tâm quản lý đường hầm sông Sài Gòn thời điểm đó cho biết nước mưa tràn vào trong hầm từ cả hai đầu dẫn đến ngập. Cũng vì mưa quá lớn, kéo dài nên dù hệ thống bể chứa, máy bơm dù hoạt động hết công suất vẫn không kịp bơm nước ra bên ngoài.

Đơn vị này cũng thông tin, khu vực đường hầm Thủ Thiêm được thiết kế có 5 bể cắt nước để bơm. Tại các bể chứa đều có hệ thống bơm với tổng cộng khoảng 13 máy bơm, công suất khoảng 9.000 lít/phút, để bơm cưỡng bức nước ra sông khi trời mưa, tránh nước tràn vào gây ngập trong hầm. Tại thời điểm mưa lớn gây ngập, hệ thống bể, máy bơm vẫn hoạt động bình thường nhưng không thể bơm kịp.

Loạt hầm chui quy mô nhỏ hơn như hầm chui Bến xe Miền Đông Mới, hầm chui Tân Tạo, hầm chui An Sương... cũng đã xảy ra ngập sau các trận mưa lớn năm 2023.

HC1-02 chưa có hệ thống bơm chính

Theo Ban giao thông, hầm chui HC1-02 hiện hoàn thành phần hầm và thông xe từ tháng 2/2026. Hầm này vẫn chưa bàn giao cho các phòng, ban thuộc Sở Xây dựng quản lý mà do Ban Giao thông vận hành.

Tại thời điểm thông xe đến nay, việc bơm thoát nước được sử dụng bằng hệ thống bơm tạm có công suất đáp ứng 70% công suất thiết kế của hệ thống bơm chính.

Hiện phần trạm bơm cho hầm đã thi công hoàn thành 80% phần xây lắp trạm. Toàn bộ thiết bị đã được đơn vị thi công nhập về công trường

Ban Giao thông cho biết sẽ chỉ đạo đơn vị thi công đẩy nhanh tiến độ, dự kiến hoàn thành hệ thống bơm chính vào ngày 22/9. Các đơn vị cũng được yêu cầu nâng cao độ mặt đường, cải tạo hệ thống thoát nước khu vực nút giao trong tháng 10.

Trước mắt, đơn vị thi công lắp thêm máy bơm công suất 270m³/h và 200m³/h. Sáng 12/9, một máy bơm công suất 360m³/h cũng được huy động đến công trường tăng cường cho trạm bơm.

Bên cạnh đó, đơn vị thi công đã đắp bao tải quanh khu vực trạm bơm để không xảy ra tình trạng tràn nước vào trạm bơm, nhằm đảm bảo việc vận hành máy bơm đáp ứng đúng lưu lượng của phần hầm.

Nước ngập kéo dài khoảng 300m trong hầm chui HC1-02.

Hầm chui HC1-02 rộng khoảng 14m, gồm 4 làn xe, là một trong những hạng mục quan trọng của nút giao An Phú, có vai trò đưa dòng phương tiện đi thẳng giữa Mai Chí Thọ - Đồng Văn Cống với hầm Thủ Thiêm, hạn chế xung đột với các luồng xe trên mặt đất.

Nút giao An Phú là đầu mối giao thông kết nối cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây với các trục Mai Chí Thọ, Lương Định Của, Nguyễn Thị Định và Đồng Văn Cống.

Đây là dự án giao thông 3 tầng trọng điểm với tổng vốn hơn 3.408 tỷ đồng, khởi công tháng 12/2022. Công trình gồm 2 hầm chui, đảo tròn trung tâm và 8 nhánh cầu vượt, nhằm giảm ùn tắc cửa ngõ phía Đông và kết nối cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây.